Leki w grupie
„preparat pierwiastków śladowych”

Preparaty pierwiastków śladowych to grupa leków zawierających mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, występujące naturalnie w niewielkich ilościach. Pierwiastki śladowe, mimo małego zapotrzebowania, pełnią kluczowe funkcje jako kofaktory enzymów, regulują procesy metaboliczne i biorą udział w syntezie hormonów. Ich niedobór może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu.

Do najważniejszych pierwiastków śladowych należą: żelazo, cynk, miedź, selen, jod, mangan, chrom, molibden, fluor i kobalt. Preparaty te stosowane są zarówno w profilaktyce niedoborów, jak i w leczeniu stanów klinicznych związanych z ich deficytem. Dostępne są w formie doustnej (tabletki, kapsułki, syropy) oraz pozajelitowej (roztwory do infuzji).

Przykładowe preparaty pierwiastków śladowych dostępne w Polsce obejmują: Addamel N, Tracutil (preparaty wielopierwiastkowe do podania dożylnego), Ascofer, Ferrum Lek, Hemofer (preparaty żelaza), Zincteral, Zinc Gluconate (preparaty cynku), Selenium, Selevit (preparaty selenu) oraz Jodid, Jodox (preparaty jodu).

Największą zaletą stosowania preparatów pierwiastków śladowych jest możliwość szybkiego uzupełnienia niedoborów, które mogą powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Szczególnie istotne jest to u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania, w ciężkich stanach klinicznych, po rozległych zabiegach chirurgicznych, u osób przewlekle chorych oraz w przypadku niedoborów wynikających z niewłaściwej diety.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem preparatów pierwiastków śladowych obejmują przede wszystkim ryzyko przedawkowania i toksyczności, szczególnie w przypadku pierwiastków takich jak żelazo, selen czy miedź. Nadmiar niektórych pierwiastków może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz interakcji z innymi lekami. Dlatego istotne jest precyzyjne dawkowanie i monitorowanie stężenia pierwiastków we krwi podczas terapii.

Preparaty pierwiastków śladowych można podzielić na kilka podgrup: preparaty jednoskładnikowe (zawierające jeden pierwiastek, np. preparaty żelaza, cynku), preparaty wieloskładnikowe (zawierające kilka pierwiastków śladowych w jednym preparacie), preparaty do stosowania doustnego (tabletki, kapsułki, roztwory) oraz preparaty do podania pozajelitowego (dożylnego), stosowane głównie w żywieniu pozajelitowym i intensywnej terapii.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl