Leki zawierające w składzie
jod
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
Jod (łac. Iodum) to pierwiastek chemiczny o dużym znaczeniu w medycynie, zarówno jako substancja czynna leków, jak i niezbędny mikroelement dla organizmu. Jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy, gdzie stanowi podstawowy składnik hormonów tarczycowych: tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3), regulujących metabolizm, wzrost i rozwój organizmu.
W farmakoterapii jod stosowany jest głównie w preparatach do dezynfekcji skóry i błon śluzowych (zwykle w postaci jodoforów, jak powidon jodu), ze względu na silne działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe. Mechanizm działania polega na utlenianiu grup sulfhydrylowych (-SH) białek drobnoustrojów, co prowadzi do ich inaktywacji. Ponadto jod wykorzystywany jest w profilaktyce i leczeniu niedoborów jodu, które mogą prowadzić do niedoczynności tarczycy i wola.
Do popularnych polskich preparatów zawierających jod należą: Jodyna (płyn do stosowania na skórę), Betadine (maść, roztwór), Povidone-Iodine WZF (roztwór do stosowania na skórę), Braunovidon (maść), Inadine (opatrunki), a także preparaty stosowane doustnie: Jodid 100, Jodid 200 (tabletki zawierające jodek potasu), Jodek potasu TEVA, oraz wieloskładnikowe suplementy diety zawierające jod, jak Jodavit czy Centrum.
Największą zaletą stosowania jodu jest jego szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego przy relatywnie niewielkiej toksyczności. Preparaty jodu nie wywołują oporności drobnoustrojów, a w przypadku suplementacji jodem zapobiegają zaburzeniom funkcji tarczycy i powikłaniom niedoboru jodu, takim jak wole endemiczne czy kretynizm u dzieci matek z niedoborem jodu w czasie ciąży.
Stosowanie jodu wiąże się jednak z pewnymi zagrożeniami. Długotrwałe stosowanie preparatów jodu na skórę może prowadzić do podrażnień, reakcji alergicznych lub przebarwień. Istotnym niebezpieczeństwem jest możliwość wystąpienia nadwrażliwości na jod, włącznie z reakcjami anafilaktycznymi. Nadmierne spożycie jodu może prowadzić do jodowego zapalenia tarczycy (choroba Jod-Basedowa), nadczynności tarczycy lub paradoksalnie do jej niedoczynności (efekt Wolffa-Chaikoffa). U osób z chorobami tarczycy stosowanie preparatów jodu wymaga szczególnej ostrożności i nadzoru medycznego.
Lista leków z tym składnikiem
-
Peditrace Novum – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – produkt złożony
Produkt stanowi koncentrat przeznaczony do przygotowania roztworu do infuzji, zawierający niezbędne pierwiastki śladowe takie jak cynk, miedź, mangan, selen oraz jod. Jego zastosowanie jest wskazane jako uzupełnienie podstawowego zapotrzebowania na te składniki u wcześniaków, noworodków, niemowląt oraz dzieci i młodzieży podczas żywienia dożylnego. Preparat dostarcza mikroelementy niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Charakteryzuje się przezroczystą, bezbarwną postacią oraz odpowiednim pH i osmolalnością, co umożliwia bezpieczne podawanie dożylnie.
Wskazania do stosowania -
HEVASCOL – Roztwór do wstrzykiwań – 480 mg I/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym 1280 mg etiodowanego oleju na ml, co odpowiada 480 mg jodu. Stosuje się go w radiologii diagnostycznej do wizualizacji naczyń, węzłów chłonnych oraz przetok, a także podczas histerosalpingografii u kobiet badanych pod kątem niepłodności. W radiologii interwencyjnej używany jest do lokalizacji i ukierunkowania podczas chemoembolizacji raka wątrobowokomórkowego. Preparat jest przezroczystym oleistym płynem w kolorze od blado żółtego do pomarańczowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Nutryelt Pediatric – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – –
Produkt zawiera glukoniany cynku, miedzi, manganu, jodu oraz seleniu, które są niezbędnymi pierwiastkami śladowymi. Preparat jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji o przezroczystej, bezbarwnej postaci. Stosuje się go jako składnik żywienia dożylnego u wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci. Produkt pomaga pokryć podstawowe zapotrzebowanie tych pacjentów na niezbędne mikroelementy.
Wskazania do stosowania -
Tracutil – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – –
Produkt leczniczy jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym pierwiastki śladowe, takie jak żelazo, cynk, mangan, miedź, chrom, selen, molibden, jod oraz fluor. Jest stosowany jako składnik żywienia dożylnego, dostarczając niezbędne mikroelementy pacjentom dorosłym. Preparat pomaga w uzupełnieniu pierwiastków śladowych w organizmie, szczególnie tam, gdzie dieta nie pokrywa zapotrzebowania. Jego zastosowanie jest wskazane przy konieczności dożylnego podawania pierwiastków śladowych.
Wskazania do stosowania -
Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) – Płyn – (10 mg + 20 mg)/g
Jest to płyn na skórę zawierający jod oraz jodek potasu, stosowany miejscowo. Produkt ten przeznaczony jest do odkażania nieuszkodzonej skóry, otarć naskórka, drobnych zadrapań i brzegów ran. Działa antyseptycznie, zapobiegając zakażeniom bakteryjnym. Preparat znajduje zastosowanie w codziennej higienie i pielęgnacji drobnych uszkodzeń skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku