żywienie dożylne u noworodka
Wskazanie

Żywienie dożylne u noworodka (żywienie pozajelitowe, żywienie parenteralne) to forma terapii żywieniowej stosowana w sytuacjach, gdy noworodek nie może być karmiony drogą przewodu pokarmowego lub gdy karmienie enteralne jest niewystarczające. Wskazania obejmują wcześniactwo (szczególnie skrajne, poniżej 32. tygodnia ciąży), niską masę urodzeniową, wady wrodzone przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, martwicze zapalenie jelit (NEC), niedrożność przewodu pokarmowego oraz stany pooperacyjne.

Proces żywienia dożylnego u noworodka wymaga przygotowania indywidualnie dostosowanej mieszaniny, zawierającej aminokwasy (np. Primene, Aminoven Infant), emulsje tłuszczowe (np. SMOFlipid, Clinoleic, Intralipid), glukozę, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy. W Polsce stosuje się zarówno gotowe preparaty jak Numeta G13E, Numeta G16E czy Pediaven, jak i mieszaniny przygotowywane indywidualnie w aptekach szpitalnych.

Największym wyzwaniem w prowadzeniu żywienia pozajelitowego u noworodków jest precyzyjne zbilansowanie składników odżywczych odpowiednio do potrzeb metabolicznych szybko rozwijającego się organizmu. Komplikacje obejmują powikłania infekcyjne związane z dostępem naczyniowym (m.in. odcewnikowe zakażenia krwi), powikłania metaboliczne (zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, hiperglikemia, hipertriglicerydemia), a także cholestazę i chorobę wątroby związaną z żywieniem pozajelitowym (PNALD). Szczególnie narażone są wcześniaki i noworodki długotrwale żywione dożylnie.

Nowoczesne protokoły żywienia dożylnego u noworodków kładą nacisk na wczesne wprowadzanie minimalnego żywienia enteralnego równolegle z żywieniem pozajelitowym oraz stopniowe zwiększanie podaży drogą przewodu pokarmowego. Istotne jest także stosowanie emulsji tłuszczowych zawierających olej rybny (np. SMOFlipid), które zmniejszają ryzyko rozwoju cholestazy, oraz ograniczenie podaży fito-steroidów i aluminium, które mogą mieć niekorzystny wpływ na wątrobę noworodka.