Leki w grupie
„preparat wieloskładnikowy dożylnego żywienia”

Preparaty wieloskładnikowe do żywienia dożylnego to kompleksowe mieszaniny dostarczające organizmowi niezbędnych składników odżywczych drogą dożylną. Stosowane są u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub enteralną, bądź gdy przewód pokarmowy nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego odżywienia. Preparaty te zawierają aminokwasy, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe w jednej zawiesinie, dostosowanej do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Preparaty do żywienia pozajelitowego dzielimy na: jednoskładnikowe (zawierające jeden składnik odżywczy, np. roztwory aminokwasów, emulsje tłuszczowe, roztwory glukozy) oraz wieloskładnikowe, czyli mieszaniny typu „all-in-one” (AIO). Preparaty wieloskładnikowe mogą być dwukomorowe (zawierające roztwory aminokwasów i glukozy) lub trójkomorowe (z dodatkową emulsją tłuszczową). Worki wielokomorowe są oddzielone przegrodami, które usuwa się bezpośrednio przed podaniem, mieszając składniki.

Do najczęściej stosowanych preparatów wieloskładnikowych należą: NuTRIflex Lipid (B.Braun), SmofKabiven (Fresenius Kabi), Olimel/Clinomel (Baxter), Kabiven (Fresenius Kabi), OliClinomel (Baxter), StructoKabiven (Fresenius Kabi). Preparaty te różnią się składem, osmolarnością i przeznaczeniem dla różnych grup pacjentów (np. dla pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, w stanach hiperkatabiolizmu).

Główną zaletą stosowania preparatów wieloskładnikowych jest możliwość dostarczenia wszystkich niezbędnych składników odżywczych w jednym worku, co zmniejsza ryzyko infekcji związanych z manipulacją przy zestawach do żywienia. Ponadto, zapewniają one lepszą stabilność mieszaniny, mniejsze ryzyko błędów w przygotowaniu, oszczędność czasu personelu medycznego oraz zwiększają komfort pacjenta poprzez zmniejszenie liczby linii dożylnych.

Stosowanie żywienia pozajelitowego wiąże się jednak z potencjalnymi zagrożeniami. Do najważniejszych należą: powikłania infekcyjne (odcewnikowe zakażenia krwi), metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe, zespół ponownego odżywienia), mechaniczne (związane z dostępem naczyniowym) oraz wątrobowe (cholestaza, stłuszczenie wątroby). Kluczowe jest ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta podczas terapii.

Ze względu na specyficzne potrzeby różnych grup pacjentów, preparaty wieloskładnikowe dzielą się na standardowe (dla pacjentów bez specjalnych wymagań metabolicznych), specjalistyczne (z modyfikacją składu aminokwasów, np. dla pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby), immunomodulujące (wzbogacone o glutaminę, argininę, kwasy omega-3) oraz przeznaczone dla określonych grup wiekowych (noworodki, dzieci, osoby starsze).