niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych
Wskazanie

Niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) to stan kliniczny wynikający z niedostatecznego spożycia lub wchłaniania kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, których organizm ludzki nie jest w stanie syntetyzować samodzielnie. Do najważniejszych NNKT należą kwas linolowy (LA) z rodziny omega-6 oraz kwas alfa-linolenowy (ALA) z rodziny omega-3, które są prekursorami dla dłuższych kwasów tłuszczowych o kluczowym znaczeniu fizjologicznym.

Niedobór NNKT może wystąpić w wyniku niedożywienia, długotrwałego żywienia pozajelitowego bez suplementacji lipidów, schorzeń przewodu pokarmowego upośledzających wchłanianie tłuszczów (np. mukowiscydoza, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna) lub restrykcyjnych diet eliminacyjnych. Klinicznie objawia się suchością i łuszczeniem się skóry, opóźnionym gojeniem ran, wypadaniem włosów, zwiększoną podatnością na infekcje, zaburzeniami neurologicznymi oraz, u dzieci, opóźnieniem wzrostu i rozwoju.

W leczeniu niedoboru NNKT stosuje się suplementację preparatami zawierającymi odpowiednie kwasy tłuszczowe. W Polsce dostępne są preparaty takie jak Omegamed (zawierający DHA), Gold Omega 3, Traumon Omega 3, Sanprobi Omega 3&D3, Doppelherz Omega-3, czy Mollers Omega-3. W przypadku pacjentów żywionych pozajelitowo stosuje się emulsje tłuszczowe jak Smoflipid, Clinoleic czy Intralipid. W poważnych niedoborach u pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego mogą być stosowane specjalistyczne preparaty do żywienia dojelitowego wzbogacone w NNKT, takie jak Nutridrink, Peptamen czy Nutrison.

Największą trudnością w leczeniu niedoboru NNKT jest prawidłowa identyfikacja przyczyny niedoboru i wdrożenie odpowiedniego leczenia przyczynowego. W przypadku chorób przewodu pokarmowego konieczne jest leczenie choroby podstawowej, aby poprawić wchłanianie. Wyzwaniem może być również ustalenie optymalnej dawki suplementacji, gdyż zarówno niedobór, jak i nadmiar kwasów tłuszczowych mogą prowadzić do niekorzystnych skutków zdrowotnych. U pacjentów z długotrwałym niedoborem, szczególnie u dzieci, skutki mogą być trudne do całkowitego odwrócenia, zwłaszcza jeśli niedobór wystąpił w krytycznych okresach rozwoju. Dodatkowo, monitorowanie statusu NNKT w organizmie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych, które nie są rutynowo wykonywane.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl