Leki w grupie
„preparat tłuszczowy”

Preparaty tłuszczowe to szeroka kategoria produktów leczniczych zawierających różnego rodzaju lipidy, wykorzystywane zarówno w żywieniu klinicznym, jak i w terapii zaburzeń metabolizmu lipidów. Działają one poprzez dostarczanie niezbędnych kwasów tłuszczowych, energii oraz służą jako nośniki dla witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

W żywieniu klinicznym stosuje się emulsje tłuszczowe do podawania pozajelitowego, które stanowią skoncentrowane źródło energii (9 kcal/g) i dostarczają niezbędnych kwasów tłuszczowych. Do najważniejszych należą: Intralipid, Lipofundin, SMOFlipid (mieszanina olejów sojowego, MCT, oliwkowego i rybiego), Clinoleic (olej oliwkowy i sojowy) oraz Omegaven (olej rybi bogaty w kwasy omega-3).

Inną grupą preparatów tłuszczowych są leki modyfikujące profil lipidowy, w tym statyny (atorwastatyna – Atoris, Sortis; rosuwastatyna – Crestor, Roswera), fibraty (fenofibrat – Fenoryzol, Lipanthyl; gemfibrozyl – Gemfibrozil), kwasy omega-3 (Omacor, Lovaza) oraz ezetimib (Ezetrol, Ezehron) działający na wchłanianie cholesterolu w jelitach.

Największą zaletą stosowania preparatów tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym jest możliwość dostarczenia dużej ilości energii w małej objętości oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych, zapobiegając ich niedoborom. Z kolei leki modyfikujące profil lipidowy pozwalają na skuteczne obniżenie stężenia cholesterolu i triglicerydów, zmniejszając ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Wśród zagrożeń związanych ze stosowaniem emulsji tłuszczowych wymienia się możliwość wystąpienia zespołu przeładowania tłuszczami, zaburzeń czynności wątroby oraz reakcji alergicznych. Natomiast w przypadku leków modyfikujących profil lipidowy główne niebezpieczeństwa to miopatia i rabdomioliza (szczególnie przy statynach), zaburzenia funkcji wątroby oraz interakcje z innymi lekami.

Preparaty tłuszczowe można podzielić na kilka podgrup: emulsje tłuszczowe do żywienia pozajelitowego (LCT, MCT, mieszane LCT/MCT, zawierające olej rybi), suplementy kwasów omega-3 i omega-6, leki hipolipemizujące (statyny, fibraty, ezetimib, inhibitory PCSK9) oraz witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) w postaci preparatów tłuszczowych.