Leki w grupie
„preparat wieloskładnikowy do żywienia pozajelitowego”

Preparaty wieloskładnikowe do żywienia pozajelitowego to złożone mieszaniny substancji odżywczych dostarczanych drogą dożylną pacjentom, którzy nie mogą odżywiać się drogą przewodu pokarmowego. Zawierają one wszystkie niezbędne składniki pokarmowe: aminokwasy, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe w jednym worku, co umożliwia kompleksowe wsparcie żywieniowe.

Preparaty te działają poprzez dostarczanie organizmowi niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem przewodu pokarmowego. Umożliwiają utrzymanie lub poprawę stanu odżywienia pacjenta, wspomagają proces gojenia ran i rekonwalescencji oraz zapobiegają wyniszczeniu organizmu w sytuacjach, gdy żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe lub niewystarczające.

Do najczęściej stosowanych preparatów wieloskładnikowych na polskim rynku należą: Kabiven, Olimel, NuTRIflex, SmofKabiven, Clinimix, PeriOlimel czy Nutriflex. Preparaty te różnią się zawartością poszczególnych składników, osmolarnością oraz proporcjami makroskładników, co pozwala na dobór odpowiedniego preparatu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Główną zaletą stosowania preparatów wieloskładnikowych jest zwiększone bezpieczeństwo terapii dzięki zmniejszeniu ryzyka kontaminacji mikrobiologicznej oraz błędów w przygotowaniu mieszanin. Dodatkowo uproszczony jest proces podawania preparatu (system „wszystko w jednym”), co przekłada się na wygodę stosowania zarówno dla personelu medycznego, jak i pacjentów leczonych w warunkach domowych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych preparatów obejmują możliwość wystąpienia zespołu ponownego odżywienia (refeeding syndrome) u pacjentów wyniszczonych, ryzyko przeciążenia układu krążenia przy zbyt szybkim podawaniu, zaburzenia metaboliczne, infekcje odcewnikowe oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe związane z obecnością cewnika centralnego lub obwodowego.

Preparaty wieloskładnikowe można podzielić na kilka podgrup:
– Preparaty do żywienia centralnego (podawane do żył centralnych) – o wysokiej osmolarności i stężeniu składników, np. Kabiven, SmofKabiven, Olimel N9.
– Preparaty do żywienia obwodowego (podawane do żył obwodowych) – o niższej osmolarności, np. PeriOlimel, Nutriflex Lipid peri.
– Preparaty standardowe – o stałym składzie makroskładników.
– Preparaty specjalistyczne – dostosowane do szczególnych potrzeb metabolicznych pacjentów z niewydolnością narządową (preparaty nerkowe, wątrobowe), immunomodulacyjne czy przeznaczone dla pacjentów w ciężkim stresie metabolicznym.