źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym
Wskazanie

Żywienie pozajelitowe jest formą wsparcia żywieniowego, stosowaną u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub dojelitową. Aminokwasy są kluczowym składnikiem mieszanin do żywienia pozajelitowego, ponieważ stanowią podstawowy budulec białek niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, regeneracji tkanek i utrzymania układu odpornościowego.

Wskazania do podawania aminokwasów w żywieniu pozajelitowym obejmują: niewydolność przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, przedłużającą się śpiączkę, ciężkie oparzenia, stany kataboliczne (np. po rozległych operacjach), a także u wcześniaków i noworodków z niedojrzałym przewodem pokarmowym.

W Polsce dostępnych jest kilka preparatów aminokwasowych do żywienia pozajelitowego, m.in. Aminoplasmal, Aminoven, Primene, Vamin, Aminosteril, Nephrosteril czy Synthamin. Wiele z tych preparatów występuje w różnych stężeniach (np. 5%, 10%, 15%) i specjalnych formulacjach dla określonych grup pacjentów, np. z niewydolnością wątroby, nerek czy dla wcześniaków.

Podczas żywienia pozajelitowego z zastosowaniem aminokwasów napotyka się na szereg trudności klinicznych. Główne problemy to: ryzyko infekcji związane z dostępem żylnym, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), choroba wątrobowa związana z żywieniem pozajelitowym (PNALD), zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome) u pacjentów niedożywionych oraz trudności w dokładnym określeniu zapotrzebowania na aminokwasy u pacjentów w różnych stanach klinicznych, szczególnie w ostrych stanach katabolicznych czy przy niewydolności narządowej.

Skuteczne stosowanie preparatów aminokwasowych wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych pacjenta, w tym poziomu mocznika, kreatyniny, elektrolitów oraz funkcji wątroby. Istotna jest również współpraca multidyscyplinarnego zespołu żywieniowego, obejmującego lekarzy, farmaceutów klinicznych i dietetyków, w celu optymalizacji terapii i minimalizacji powikłań.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl