Leki w grupie
„emulsje tłuszczowe do żywienia pozajelitowego”
Emulsje tłuszczowe do żywienia pozajelitowego stanowią kluczowy składnik całkowitego żywienia pozajelitowego (TPN). Są źródłem niezbędnych kwasów tłuszczowych oraz energii dla pacjentów, którzy nie mogą być żywieni drogą przewodu pokarmowego. Emulsje te dostarczają około 9 kcal/g, co czyni je skoncentrowanym źródłem energii, umożliwiającym dostarczenie odpowiedniej ilości kalorii bez nadmiernego obciążenia płynami.
Emulsje tłuszczowe zazwyczaj składają się z triglicerydów w postaci zdyspergowanej w fazie wodnej, stabilizowanej przez emulgatory (najczęściej lecytynę jajeczną). Dostępne na rynku preparaty różnią się źródłem tłuszczu, co wpływa na ich profil kwasów tłuszczowych i właściwości kliniczne.
W zależności od składu wyróżniamy kilka rodzajów emulsji tłuszczowych:
– Emulsje oparte na oleju sojowym (np. Intralipid, Lipofundin S) – bogate w kwasy tłuszczowe omega-6
– Emulsje oparte na oleju z oliwek (np. ClinOleic) – zawierające kwasy jednonienasycone
– Emulsje oparte na oleju rybim (np. Omegaven) – bogate w kwasy omega-3 (EPA i DHA)
– Emulsje mieszane (np. SMOFlipid, Lipidem) – łączące różne źródła tłuszczów
Do najpopularniejszych preparatów dostępnych w Polsce należą: Intralipid (olej sojowy), SMOFlipid (mieszanka olejów sojowego, MCT, oliwkowego i rybiego), Omegaven (olej rybi), ClinOleic (olej oliwkowy z olejem sojowym) oraz Lipofundin MCT/LCT (mieszanka triglicerydów średnio- i długołańcuchowych).
Główne zalety stosowania emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym to: dostarczanie niezbędnych kwasów tłuszczowych zapobiegających ich niedoborom, wysoka wartość energetyczna przy małej objętości, zmniejszenie produkcji CO2 w porównaniu z węglowodanami, a także potencjalne działanie immunomodulujące (szczególnie emulsje zawierające kwasy omega-3).
Należy jednak pamiętać o możliwych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Obejmują one: ryzyko zaburzeń metabolicznych (zwłaszcza przy zbyt szybkim podawaniu), potencjalne działanie prozapalne (szczególnie emulsje bogate w kwasy omega-6), możliwość rozwoju stłuszczenia wątroby przy długotrwałym stosowaniu, ryzyko zwiększonej podatności na infekcje oraz reakcje alergiczne (szczególnie u pacjentów z alergią na białka jaja). Podawanie emulsji może również wpływać na funkcję płuc poprzez zmiany w produkcji eikozanoidów.
W ostatnich latach obserwuje się trend w kierunku stosowania emulsji o zrównoważonym składzie kwasów tłuszczowych, zawierających mniejsze ilości kwasów omega-6 i wzbogaconych o kwasy omega-3, które wykazują potencjalne działanie przeciwzapalne i mogą przynosić dodatkowe korzyści kliniczne, szczególnie u pacjentów w stanie krytycznym oraz z chorobami zapalnymi.
Lista leków w tej grupie
-
Lipofundin MCT/LCT 10% – Emulsja do infuzji – 10%
Produkt leczniczy stanowi emulsję do infuzji, zawierającą oczyszczony olej sojowy oraz triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych w równych proporcjach. Dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego i α-linolenowego. Stosowany jest jako źródło kalorii i tłuszczów u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego. Emulsja ta zapewnia gotowe do wykorzystania przez organizm tłuszcze MCT i LCT.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
ClinOleic 20% – Emulsja do infuzji – –
Produkt leczniczy jest emulsją do infuzji zawierającą oczyszczony olej z oliwek oraz olej sojowy, które dostarczają niezbędne kwasy tłuszczowe. Preparat jest bogaty w tłuszcze, stanowiąc ważne źródło energii podczas żywienia pozajelitowego. Stosuje się go u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Emulsja pomaga zapewnić odpowiednią podaż tłuszczów potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Lipofundin MCT/LCT 20% – Emulsja do infuzji – 20%
Produkt leczniczy jest emulsją do infuzji zawierającą olej sojowy oraz trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. Jest to źródło kalorii oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych, takich jak kwas linolowy i α-linolenowy. Stosuje się go u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego w celu dostarczenia gotowych do wykorzystania tłuszczów. Preparat ma postać mlecznobiałej emulsji typu „oleju w wodzie”.