Leki w grupie
„leki do żywienia pozajelitowego”
Leki do żywienia pozajelitowego to preparaty stosowane w terapii żywieniowej, umożliwiające dostarczenie niezbędnych składników odżywczych drogą dożylną pacjentom, którzy nie mogą być żywieni drogą doustną lub enteralną. Żywienie pozajelitowe (parenteral nutrition, PN) polega na podawaniu bezpośrednio do krwiobiegu roztworu składającego się z aminokwasów, glukozy, tłuszczów, elektrolitów, pierwiastków śladowych i witamin, z pominięciem przewodu pokarmowego.
Preparaty do żywienia pozajelitowego dzielą się na kilka głównych kategorii: roztwory aminokwasów (np. Aminoplasmal, Aminoven, Vamin), emulsje tłuszczowe (np. Intralipid, Lipofundin, ClinOleic), roztwory węglowodanów (głównie glukoza), preparaty witaminowe (np. Soluvit, Vitalipid) oraz roztwory elektrolitów i pierwiastków śladowych (np. Addamel, Tracutil).
Współcześnie powszechnie stosuje się preparaty typu „all-in-one”, łączące wszystkie niezbędne składniki w jednym worku, co zmniejsza ryzyko zakażeń i upraszcza procedurę. Należą do nich m.in. Kabiven, Nutriflex, OliClinomel i SmofKabiven. W Polsce dostępne są również takie preparaty jak Aminomix, Clinimix, Multimel czy Numeta, dedykowana dla pacjentów pediatrycznych.
Największymi zaletami stosowania żywienia pozajelitowego jest możliwość zapewnienia pełnego pokrycia zapotrzebowania energetycznego i odżywczego pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą naturalną, np. po rozległych operacjach w obrębie przewodu pokarmowego, z ciężkim zapaleniem trzustki, z zespołem krótkiego jelita czy w stanie ciężkiej niedożywienia. Żywienie pozajelitowe może być prowadzone zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych.
Stosowanie żywienia pozajelitowego wiąże się jednak z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipertriglicerydemia), powikłania wątrobowe związane z długotrwałym żywieniem pozajelitowym (cholestaza, stłuszczenie wątroby), a także powikłania związane z dostępem naczyniowym (zakrzepica, zator powietrzny). Dlatego terapia ta wymaga ścisłego nadzoru medycznego i regularnego monitorowania parametrów biochemicznych.
W zależności od drogi podania, żywienie pozajelitowe dzieli się na centralne (przez duże żyły centralne, np. podobojczykową) oraz obwodowe (przez żyły obwodowe). Żywienie pozajelitowe można również klasyfikować ze względu na skład jako całkowite żywienie pozajelitowe (TPN – Total Parenteral Nutrition) lub jako suplementację żywienia dojelitowego (SPN – Supplemental Parenteral Nutrition).
Lista leków w tej grupie
-
Vaminolact – Roztwór do infuzji – –
Jest to roztwór do infuzji zawierający mieszankę aminokwasów, w tym m.in. L-alaninę, L-argininę, L-leucynę, L-lizynę i taurynę. Produkt ten jest stosowany jako źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym u pacjentów pediatrycznych. Zawiera 65,3 g aminokwasów na litr oraz dostarcza wartości energetycznej 240 kcal na litr. Nie zawiera elektrolitów ani substancji przeciwutleniających.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Lipidem – Emulsja do infuzji – 200 mg/ml
Jest to emulsja do infuzji zawierająca triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3 kwasy tłuszczowe. Produkt dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 oraz energii, co jest istotne w żywieniu pozajelitowym. Stosuje się go, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Może być podawany dorosłym, wcześniakom, noworodkom, niemowlętom, dzieciom i młodzieży.
-
Glukoza 20 Braun – Roztwór do infuzji – 200 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera glukozę jednowodną w stężeniu 200 mg/ml, podawaną w formie roztworu do infuzji. Jest to klarowny, bezbarwny lub lekko żółtawy roztwór wodny, służący do dostarczania energii w postaci glukozy. Stosuje się go jako składnik węglowodanowy w żywieniu pozajelitowym oraz w leczeniu hipoglikemii. Preparat pomaga w uzupełnieniu zapotrzebowania energetycznego organizmu w różnych stanach klinicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Injectio Glucosi 10% Baxter – Roztwór do infuzji – 100 mg/ml
Jest to przezroczysty roztwór do infuzji zawierający 10% glukozy w postaci glukozy jednowodnej, stanowiący źródło węglowodanów z wartością energetyczną około 400 kcal/l. Preparat stosuje się w monoterapii lub żywieniu pozajelitowym, zwłaszcza w zapobieganiu i leczeniu hipoglikemii. Jest również używany do nawadniania w przypadkach utraty wody i odwodnienia u pacjentów z wysokim zapotrzebowaniem na węglowodany. Może służyć także do rozcieńczania kompatybilnych produktów leczniczych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Glukoza 40 Braun – Roztwór do infuzji – 400 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera glukozę jednowodną w stężeniu 400 mg/ml w postaci klarownego roztworu do infuzji. Stosuje się go do dostarczania energii w formie glukozy oraz jako składnik węglowodanowy w żywieniu pozajelitowym, zwłaszcza gdy istnieje zwiększone zapotrzebowanie na energię lub konieczne jest ograniczenie ilości podawanych płynów. Produkt jest również stosowany w leczeniu hipoglikemii. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolarnością oraz pH w zakresie 3,5–5,5.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Glucosum 20% Fresenius – Roztwór do infuzji – 200 mg/ml
Roztwór do infuzji zawiera 20% glukozy, czyli 200 g glukozy na litr roztworu. Preparat stosowany jest jako źródło energii w żywieniu pozajelitowym oraz do uzupełniania niedoborów węglowodanów. Wykorzystuje się go również w leczeniu stanów hipoglikemii. Produkt cechuje się wysoką osmolarnością, co pozwala na efektywne dostarczanie energii do organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Glucosum 10% Fresenius – Roztwór do infuzji – 100 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 10% roztwór glukozy, co odpowiada 100 g glukozy w 1000 ml roztworu do infuzji. Preparat stosuje się w celu uzupełnienia niedoborów energetycznych jako składnik węglowodanowy w żywieniu pozajelitowym oraz w leczeniu hipoglikemii. Może być również używany do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów i innych produktów leczniczych. Dzięki osmolarności 557 mOsmol/l roztwór jest odpowiedni do infuzji dożylnej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna