dostarczanie energii w ramach żywienia pozajelitowego
Wskazanie
Dostarczanie energii w ramach żywienia pozajelitowego jest kluczowym elementem terapii żywieniowej u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub enteralną. Wskazaniami do takiego postępowania są m.in. niedrożność przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, ciężkie zapalenie trzustki, przedłużający się ileus pooperacyjny, czy też niewydolność wielonarządowa.
Energia w żywieniu pozajelitowym dostarczana jest głównie w postaci emulsji tłuszczowych oraz roztworów glukozy. Podstawowymi preparatami stosowanymi w Polsce są: Smoflipid, Clinoleic, Intralipid, Lipofundin (emulsje tłuszczowe) oraz roztwory glukozy o różnych stężeniach (5-70%). Aminokwasy niezbędne do syntezy białek dostarczane są w postaci preparatów takich jak Aminoplasmal, Aminoven, Nephrotect czy Vamin.
Całkowite żywienie pozajelitowe (TPN – Total Parenteral Nutrition) może być podawane w postaci mieszanin typu „all-in-one”, zawierających wszystkie składniki odżywcze w jednym worku. W Polsce popularne są gotowe worki trzykomorowe (np. SmofKabiven, Nutriflex, OliClinomel, Kabiven) oraz mieszaniny przygotowywane indywidualnie w aptekach szpitalnych.
Największymi trudnościami w dostarczaniu energii podczas żywienia pozajelitowego są: precyzyjne zbilansowanie potrzeb energetycznych pacjenta, unikanie powikłań metabolicznych (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), zapobieganie powikłaniom infekcyjnym związanym z dostępem naczyniowym oraz zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Istotnym wyzwaniem jest także monitorowanie skuteczności leczenia poprzez regularne oceny stanu odżywienia oraz parametrów biochemicznych.
W terapii długoterminowej szczególną uwagę należy zwrócić na zapobieganie powikłaniom wątrobowym (cholestaza, stłuszczenie wątroby) oraz kostnym (osteoporoza związana z żywieniem pozajelitowym). Istotne jest także stopniowe przechodzenie na żywienie dojelitowe, gdy tylko stan przewodu pokarmowego pacjenta na to pozwala, zgodnie z zasadą „if the gut works, use it”.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Lipidem – Emulsja do infuzji – 200 mg/ml
Jest to emulsja do infuzji zawierająca triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3 kwasy tłuszczowe. Produkt dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 oraz energii, co jest istotne w żywieniu pozajelitowym. Stosuje się go, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Może być podawany dorosłym, wcześniakom, noworodkom, niemowlętom, dzieciom i młodzieży.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna