struktura chromosomów

Struktura chromosomów odnosi się do organizacji materiału genetycznego w komórce eukariotycznej. Chromosomy składają się z chromatyny – kompleksu DNA i białek histonowych, który podczas podziału komórkowego ulega kondensacji, tworząc charakterystyczne struktury widoczne pod mikroskopem.

Podstawową jednostką strukturalną chromatyny jest nukleosom, składający się z oktameru białek histonowych (H2A, H2B, H3 i H4), wokół którego owinięty jest fragment DNA o długości około 146 par zasad. Dalszy poziom organizacji to włókno 30 nm, powstające przez upakowanie nukleosomów z udziałem histonu H1.

Chromosom eukariotyczny ma charakterystyczną budowę, w której można wyróżnić: centromer (pierwotne przewężenie chromosomu, istotne dla segregacji chromosomów podczas podziału komórkowego), ramiona (krótkie – p i długie – q), telomery (końcowe struktury chromosomów, chroniące je przed degradacją) oraz fakultatywnie wtórne przewężenia i satelity.

Zaburzenia struktury chromosomów mogą prowadzić do licznych chorób genetycznych. Aberracje strukturalne obejmują delecje (utratę fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami), inwersje (odwrócenie fragmentu chromosomu) oraz insercje (wstawienie fragmentu).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl