Leki w grupie
„emulsje tłuszczowe”
Emulsje tłuszczowe to preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym, które dostarczają pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i stanowią skoncentrowane źródło energii. Są to stabilne dyspersje oleju w wodzie, zazwyczaj zawierające 10-30% tłuszczu, które można podawać dożylnie. Emulsje tłuszczowe stanowią istotny składnik całkowitego żywienia pozajelitowego (TPN), dostarczając do 40% całkowitej podaży energii.
Do głównych składników emulsji tłuszczowych należą: olej sojowy (Intralipid, Lipofundin S), olej z oliwek (ClinOleic), olej rybi bogaty w kwasy omega-3 (Omegaven), olej z MCT (triglicerydy średniołańcuchowe) oraz mieszaniny tych olejów (SMOFlipid, Lipidem). Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Intralipid, Lipofundin, ClinOleic, SMOFlipid, Lipoplus oraz Omegaven.
Emulsje tłuszczowe można podzielić na generacje w zależności od składu. Pierwsza generacja zawiera wyłącznie olej sojowy (bogaty w kwasy omega-6), druga generacja to mieszaniny oleju sojowego i MCT, trzecia generacja zawiera dodatkowo olej z oliwek (bogaty w kwasy omega-9), a czwarta generacja to mieszaniny zawierające również olej rybi (bogaty w kwasy omega-3).
Główne zalety stosowania emulsji tłuszczowych obejmują: dostarczanie skoncentrowanej energii (9 kcal/g), zapobieganie niedoborom niezbędnych kwasów tłuszczowych, zmniejszenie ryzyka hiperglikemii w porównaniu z podażą wyłącznie węglowodanów, a także potencjalne działanie immunomodulujące (szczególnie w przypadku emulsji zawierających kwasy omega-3). Emulsje nowej generacji, zawierające olej rybi, wykazują działanie przeciwzapalne i mogą zmniejszać ryzyko powikłań u pacjentów krytycznie chorych.
Stosowanie emulsji tłuszczowych wiąże się również z potencjalnymi zagrożeniami, takimi jak: zespół przeciążenia tłuszczami (fat overload syndrome), zwiększone ryzyko infekcji, zaburzenia czynności wątroby, potencjalne działanie prozapalne (szczególnie emulsje bogate w kwasy omega-6), reakcje alergiczne oraz ryzyko hipertriglicerydemii. Istotne jest monitorowanie stężenia triglicerydów podczas podawania emulsji tłuszczowych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu lipidów.
Lista leków w tej grupie
-
Lipidem – Emulsja do infuzji – 200 mg/ml
Jest to emulsja do infuzji zawierająca triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3 kwasy tłuszczowe. Produkt dostarcza niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 oraz energii, co jest istotne w żywieniu pozajelitowym. Stosuje się go, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Może być podawany dorosłym, wcześniakom, noworodkom, niemowlętom, dzieciom i młodzieży.