składnik węglowodanowy w żywieniu pozajelitowym
Wskazanie

Składniki węglowodanowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Są one podawane w postaci roztworów glukozy o różnych stężeniach (najczęściej 5%, 10%, 20%, 40% lub 50%). Glukoza jest podstawowym źródłem energii dla większości komórek organizmu, a w żywieniu pozajelitowym pokrywa około 50-60% zapotrzebowania energetycznego.

Wskazaniem do zastosowania składników węglowodanowych w żywieniu pozajelitowym są stany, gdy pacjent nie może przyjmować pokarmów drogą doustną lub enteralną, np. w przypadku niedrożności przewodu pokarmowego, rozległych zabiegów w obrębie przewodu pokarmowego, ciężkiego niedożywienia, przedłużającego się wstrząsu, zespołu krótkiego jelita czy ciężkiego zapalenia trzustki. Dawkowanie glukozy musi być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem chorób towarzyszących, zwłaszcza cukrzycy.

W Polsce dostępne są różne preparaty węglowodanowe do żywienia pozajelitowego, takie jak: Glukoza Kabi, Glucosum (Polfa), Glucose (Baxter) oraz preparaty wchodzące w skład mieszanin do żywienia pozajelitowego, jak Nutriflex, Smofkabiven, Olimel, Clinimix czy Kabiven. W ostatnich latach pojawiły się również preparaty zawierające inne węglowodany niż glukoza, np. maltodekstryny, które mogą być lepiej tolerowane przez niektórych pacjentów.

Największym wyzwaniem podczas stosowania składników węglowodanowych w żywieniu pozajelitowym jest utrzymanie prawidłowej glikemii. Zbyt szybkie podawanie lub zbyt wysokie dawki glukozy mogą prowadzić do hiperglikemii, która zwiększa ryzyko powikłań infekcyjnych, zaburzeń elektrolitowych i osmotycznych. Z kolei nagłe przerwanie wlewu może skutkować hipoglikemią. Dodatkowo, długotrwałe żywienie pozajelitowe z wysoką zawartością glukozy może prowadzić do stłuszczenia wątroby i innych powikłań metabolicznych. Istotne jest również monitorowanie parametrów gospodarki węglowodanowej i dostosowywanie składu mieszaniny żywieniowej do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl