Leki w grupie
„roztwory węglowodanowe”
Roztwory węglowodanowe to preparaty infuzyjne zawierające cukry proste (najczęściej glukozę) w różnych stężeniach, stosowane w celu dostarczenia organizmowi energii, płynów oraz jako nośniki dla innych leków. Glukoza w tych preparatach stanowi szybko dostępne źródło kalorii (4 kcal/g), a jej metabolizm nie wymaga dodatkowego tlenu, co jest szczególnie istotne w stanach niedoboru tlenowego.
Do najczęściej stosowanych roztworów węglowodanowych należą preparaty glukozy w stężeniach od 5% do 40%. W Polsce dostępne są m.in.: Glucosum 5% (50 mg/ml), Glucosum 10% (100 mg/ml), Glucosum 20% (200 mg/ml) oraz Glucosum 40% (400 mg/ml). Oprócz czystych roztworów glukozy, stosowane są także preparaty łączone, np. roztwory glukozy z elektrolitami (PWE, Glukoza 5% + NaCl 0,9%).
Główne zalety stosowania roztworów węglowodanowych obejmują szybkie dostarczenie energii dla komórek, zapobieganie hipoglikemii, uzupełnienie płynów ustrojowych, zapobieganie ketozie w stanach głodzenia oraz zmniejszenie katabolizmu białek. Roztwory o niższych stężeniach (5-10%) stosowane są głównie do nawodnienia i jako nośniki leków, podczas gdy bardziej stężone roztwory (20-40%) używane są przede wszystkim jako źródło kalorii w żywieniu pozajelitowym.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem roztworów węglowodanowych to przede wszystkim ryzyko hiperglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub w stanach stresu metabolicznego. Zbyt szybkie podanie stężonych roztworów może prowadzić do hiperosmolarności osocza, odwodnienia komórkowego i zaburzeń elektrolitowych. Długotrwałe stosowanie roztworów glukozy jako jedynego źródła energii może prowadzić do stłuszczenia wątroby. Ponadto, podawanie dużych objętości roztworów glukozy może powodować przewodnienie, obrzęki i hemodylucję.
Ze względu na stężenie, roztwory węglowodanowe dzielimy na izoosmotyczne (5%), hiperosmotyczne (10-40%) oraz preparaty złożone (z dodatkiem elektrolitów lub aminokwasów). Specjalną podgrupę stanowią roztwory innych cukrów, takich jak fruktoza, sorbitol czy ksylitol, które jednak są rzadziej stosowane ze względu na wyższe ryzyko działań niepożądanych w porównaniu do roztworów glukozy.
Lista leków w tej grupie
-
Glucosum 5% Fresenius – Roztwór do infuzji – 50 mg/ml
Roztwór do infuzji zawiera 5% glukozę w postaci glukozy jednowodnej o osmolarności 278 mOsmol/l. Preparat stosuje się do pozajelitowego uzupełniania płynów oraz węglowodanów. Używany jest także do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów oraz innych produktów leczniczych. Dzięki temu wspomaga utrzymanie odpowiedniego bilansu wodno-elektrolitowego w organizmie.
-
Injectio Glucosi 10% Baxter – Roztwór do infuzji – 100 mg/ml
Jest to przezroczysty roztwór do infuzji zawierający 10% glukozy w postaci glukozy jednowodnej, stanowiący źródło węglowodanów z wartością energetyczną około 400 kcal/l. Preparat stosuje się w monoterapii lub żywieniu pozajelitowym, zwłaszcza w zapobieganiu i leczeniu hipoglikemii. Jest również używany do nawadniania w przypadkach utraty wody i odwodnienia u pacjentów z wysokim zapotrzebowaniem na węglowodany. Może służyć także do rozcieńczania kompatybilnych produktów leczniczych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Injectio Glucosi 5% Baxter – Roztwór do infuzji – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 5% roztwór glukozy jednowodnej, dostarczający energię w postaci węglowodanów. Stanowi przezroczysty roztwór do infuzji o osmolarności około 278 mOsm/l i pH w zakresie 3,5-6,5. Stosowany jest w leczeniu niedoborów węglowodanów i płynów, a także jako rozpuszczalnik lub środek do rozcieńczania innych leków podawanych pozajelitowo. Dzięki swojemu składowi uzupełnia utracone lub niedoborowe składniki odżywcze organizmu i wspiera terapię nawadniającą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius – Roztwór do infuzji – (25 mg + 4,5 mg)/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający 5% glukozę oraz 0,9% chlorek sodu, co odpowiada dostarczeniu węglowodanów oraz elektrolitów: sodu i chlorków. Preparat stosuje się w celu pozajelitowego uzupełniania płynów, węglowodanów oraz elektrolitów u pacjentów. Może być również używany do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów i innych produktów leczniczych. Roztwór ma osmolarność 293 mOsmol/l i jest przeznaczony do podawania dożylnie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna