dostarczenie aminokwasów w żywieniu pozajelitowym
Wskazanie

Dostarczenie aminokwasów w żywieniu pozajelitowym stanowi kluczowy element terapii żywieniowej u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować odpowiedniej ilości składników odżywczych drogą doustną lub dojelitową. Wskazanie to dotyczy przede wszystkim pacjentów w stanie krytycznym, po rozległych operacjach przewodu pokarmowego, z niewydolnością jelit, ciężkim zapaleniem trzustki, niedrożnością przewodu pokarmowego czy pacjentów onkologicznych.

W żywieniu pozajelitowym stosuje się specjalne roztwory aminokwasów, które zawierają zarówno aminokwasy egzogenne (niezbędne), jak i endogenne. Preparaty dostępne w Polsce to m.in. Aminomel, Aminoplasmal, Aminoven, Nephrotect (dedykowany pacjentom z niewydolnością nerek), Aminosteril N-Hepa (dla pacjentów z niewydolnością wątroby) oraz Vamin i Glamin. Roztwory te są podawane dożylnie, najczęściej w połączeniu z emulsjami tłuszczowymi i roztworami glukozy, tworząc kompletne mieszaniny do żywienia pozajelitowego.

Dobór odpowiedniego preparatu oraz dawkowanie zależy od stanu klinicznego pacjenta, jego masy ciała, zapotrzebowania na białko oraz funkcji wątroby i nerek. Standardowe zapotrzebowanie na aminokwasy wynosi około 0,8-1,5 g/kg m.c./dobę, ale może być zwiększone do 2,0-2,5 g/kg m.c./dobę u pacjentów w ciężkim stanie katabolicznym, np. po rozległych oparzeniach czy w sepsie.

Największe trudności w dostarczaniu aminokwasów w żywieniu pozajelitowym obejmują ryzyko powikłań metabolicznych, takich jak hiperamonemia, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej czy azotemia. Szczególnie problematyczne jest odpowiednie zbilansowanie podaży aminokwasów u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, gdzie metabolizm białek jest zaburzony. Dodatkowym wyzwaniem jest monitorowanie skuteczności terapii poprzez ocenę parametrów biochemicznych, bilansu azotowego oraz stanu odżywienia pacjenta.

Istotnym problemem jest również ryzyko powikłań infekcyjnych związanych z obecnością centralnego dostępu żylnego, który jest zwykle wymagany do podawania mieszanin do żywienia pozajelitowego. Dlatego kluczowe jest przestrzeganie zasad aseptyki przy przygotowywaniu roztworów oraz ich podawaniu, a także regularna kontrola miejsca wkłucia i parametrów stanu zapalnego.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl