przepływ włośniczkowy
Przepływ włośniczkowy (kapilarny) to ruch krwi przez najmniejsze naczynia krwionośne – kapilary (włośniczki), które stanowią kluczowe miejsce wymiany substancji między krwią a tkankami. Średnica włośniczek wynosi około 5-10 mikrometrów, co pozwala erytrocytom przechodzić przez nie jedynie w pojedynczej linii.
Fizjologicznie przepływ włośniczkowy charakteryzuje się niskim ciśnieniem (około 30-35 mmHg na końcu tętniczym i 15-20 mmHg na końcu żylnym), małą prędkością przepływu (0,3-0,7 mm/s) oraz dużą łączną powierzchnią wymiany (około 600-800 m²). Te cechy umożliwiają optymalną dyfuzję tlenu, składników odżywczych, produktów przemiany materii i innych substancji.
Regulacja przepływu włośniczkowego odbywa się głównie poprzez zwieracz przedwłośniczkowy (precapillary sphincter), którego skurcz lub rozkurcz determinuje ilość krwi przepływającej przez sieć kapilarną. Na przepływ wpływają również czynniki lokalne (stężenie CO₂, mleczanów, adenozyny), hormony oraz autonomiczny układ nerwowy.
Zaburzenia przepływu włośniczkowego mogą manifestować się jako obrzęki (przy zwiększonej przepuszczalności lub zaburzeniu równowagi ciśnień Starlinga), niedotlenienie tkanek (przy zwolnionym przepływie) lub niewydolność mikrokrążenia w stanach wstrząsowych. Ocena mikrokrążenia ma istotne znaczenie diagnostyczne w intensywnej terapii, kardiologii i diabetologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – 10% Dekstran 40 000 Fresenius 100 mg/ml
10% Dekstran 40 000 Fresenius to roztwór dekstranu o średniej masie cząsteczkowej około 40 000 daltonów, stosowany jako substytut krwi w celu zwiększenia objętości osocza. Preparat zawiera 100 g dekstranu na 1000 ml roztworu (stężenie 100 mg/ml) oraz 9 g chlorku sodu, co zapewnia kompatybilność z osoczem. Mechanizm działania opiera się na efekcie koloidoosmotycznym, gdzie 1 g dekstranu wiąże około 20 ml wody, co prowadzi do krótkotrwałego wzrostu ciśnienia koloidoosmotycznego i zwiększenia objętości krwi krążącej. Czas działania jest wystarczający do stabilizacji pacjentów w ostrych stanach wstrząsowych, umożliwiając szybką interwencję objętościową.
- Leksykon substancji czynnych
Dekstran – Właściwości farmakodynamiczne
Dekstran, będący polimerem glukozy o zróżnicowanej masie cząsteczkowej, znajduje zastosowanie kliniczne zarówno jako substytut krwi (10% Dekstran 40 000 Fresenius, ATC: B05AA05), jak i składnik preparatów okulistycznych (Dekstran 70 w Tears Naturale II, ATC: S01X A20). Dekstran 40 000, podawany dożylnie, wywołuje krótkotrwały, ale istotny wzrost ciśnienia koloidoosmotycznego krwi, wiążąc około 20 ml wody na 1 g substancji, co skutkuje efektywnym zwiększeniem objętości osocza. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwagregacyjne na krwinki, zmniejszając lepkość krwi i poprawiając mikrokrążenie, co jest kluczowe w leczeniu stanów wstrząsowych. Należy jednak podkreślić, że nie posiada zdolności transportu tlenu, dlatego nie zastępuje pełnej krwi, a jedynie zwiększa objętość osocza.
adsorpcja, ciśnienie koloidoosmotyczne, dekstran, działanie przeciwagregacyjne, efekt objętościowy, frakcja białek osocza, infuzja dożylna, lepkość krwi, łożysko naczyniowe, masa cząsteczkowa, nawilżenie rogówki, objętość osocza, parametr hemodynamiczny, podanie dożylne, polimer glukozy, preparat krwiozastępczy, produkt leczniczy, produkt okulistyczny, przepływ włośniczkowy, reologia krwi, substytut krwi, sztuczne łzy, warstwa łzowa, wstrząs, zespół suchego oka