Leki w grupie
„roztwory do żywienia pozajelitowego”

Roztwory do żywienia pozajelitowego to specjalistyczne preparaty, które umożliwiają dostarczenie niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu pacjenta, z pominięciem przewodu pokarmowego. Stosowane są u pacjentów, u których nie jest możliwe lub wystarczające żywienie drogą przewodu pokarmowego, na przykład w przypadku niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkiego niedożywienia, w okresie okołooperacyjnym, przy ciężkich stanach katabolicznych lub w przypadku chorób zapalno-zanikowych jelit.

Roztwory do żywienia pozajelitowego dzielą się na kilka podstawowych grup: roztwory aminokwasów (białka), emulsje tłuszczowe, roztwory węglowodanów (głównie glukoza), preparaty wieloelektrolitowe oraz preparaty witaminowe i mikroelementowe. Na rynku dostępne są zarówno preparaty jednoskładnikowe, jak i wieloskładnikowe systemy typu „all-in-one”, zawierające wszystkie niezbędne składniki odżywcze w jednym worku.

Do najważniejszych preparatów należą: roztwory aminokwasów (Aminoplasmal, Aminoven, Vamin), emulsje tłuszczowe (Intralipid, Lipofundin, ClinOleic, SMOFlipid), roztwory glukozy o różnych stężeniach oraz gotowe mieszaniny „all-in-one” (Kabiven, NuTRIflex, Olimel, SmofKabiven). Polskie nazwy handlowe to m.in. Aminoplasmal 10%, Aminomel, Clinimix, Multimel, Nutriflex Lipid, Olimel N9.

Największymi zaletami stosowania żywienia pozajelitowego jest możliwość precyzyjnego dostarczenia wszystkich niezbędnych składników odżywczych u pacjentów, którzy nie mogą być żywieni drogą przewodu pokarmowego, zapobieganie lub leczenie niedożywienia, wspomaganie gojenia ran oraz skrócenie czasu hospitalizacji u pacjentów w ciężkim stanie. Dodatkowo, nowoczesne preparaty „all-in-one” znacząco ułatwiają podawanie, zmniejszają ryzyko zakażeń i błędów w przygotowaniu mieszanin żywieniowych.

Żywienie pozajelitowe wiąże się jednak z pewnymi niebezpieczeństwami. Najpoważniejsze to ryzyko zakażeń odcewnikowych, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipertriglicerydemia), zaburzenia elektrolitowe, zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome) oraz powikłania techniczne związane z dostępem naczyniowym. Długotrwałe żywienie pozajelitowe może prowadzić do chorób wątroby związanych z żywieniem pozajelitowym (PNALD) oraz atrofii błony śluzowej jelit.

W zależności od potrzeb klinicznych, roztwory do żywienia pozajelitowego dzielimy na: preparaty do żywienia obwodowego (podawane do żył obwodowych, o niższej osmolarności), preparaty do żywienia centralnego (podawane do dużych żył centralnych), preparaty standardowe oraz preparaty specjalistyczne (np. dla pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, dla wcześniaków i noworodków, pacjentów z sepsą czy pacjentów onkologicznych). Dostępne są także preparaty dwukomorowe (aminokwasy + glukoza) oraz trójkomorowe (aminokwasy + glukoza + emulsja tłuszczowa).

Lista leków w tej grupie

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl