nośnik lub rozpuszczalnik do parenteralnego podawania produktów leczniczych
Wskazanie

Nośnik lub rozpuszczalnik do parenteralnego podawania produktów leczniczych to substancja płynna stosowana do rozpuszczania, rozcieńczania lub zawieszania leków podawanych drogą pozajelitową (np. dożylnie, domięśniowo, podskórnie). Zadaniem nośnika jest umożliwienie bezpiecznego i skutecznego wprowadzenia substancji leczniczej do organizmu z zachowaniem jej właściwości farmakologicznych.

Najczęściej stosowanymi nośnikami do podań parenteralnych są: 0,9% roztwór chlorku sodu (NaCl, tzw. sól fizjologiczna), 5% roztwór glukozy, płyn Ringera, mleczanowy płyn Ringera oraz woda do iniekcji. W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Natrium Chloratum 0,9% (Polpharma), Glucosum 5% (Polpharma), Płyn Ringera (Baxter), Solutio Ringeri Lactatum (Fresenius Kabi) czy Aqua pro iniectione (B. Braun).

Wybór odpowiedniego nośnika zależy od właściwości fizykochemicznych rozpuszczanego leku, planowanej drogi podania, stanu pacjenta oraz potencjalnych interakcji. Nośniki muszą spełniać rygorystyczne wymagania jakościowe – być jałowe, apirogenne, o odpowiednim pH i osmolarności, aby zminimalizować ryzyko powikłań związanych z ich podaniem.

Największe trudności podczas stosowania nośników parenteralnych obejmują: zapewnienie zgodności fizykochemicznej między nośnikiem a lekiem (co może prowadzić do wytrącania się osadów lub inaktywacji substancji czynnej), ryzyko przeciążenia objętościowego u pacjentów z niewydolnością krążenia czy nerek przy stosowaniu dużych objętości płynów, oraz konieczność indywidualnego doboru nośnika uwzględniającego zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne pacjenta. Szczególnie problematyczne jest stosowanie roztworów zawierających glukozę u pacjentów z hiperglikemią oraz roztworów soli u pacjentów z przewodnieniem lub niewydolnością serca.