toksyczne metabolity paracetamolu

Toksyczne metabolity paracetamolu (acetaminofenu) powstają głównie podczas jego biotransformacji w wątrobie. W warunkach terapeutycznych paracetamol jest metabolizowany głównie przez glukuronidację i sulfonację, jednak około 5-15% dawki podlega przemianie przez enzymy cytochromu P450 (głównie CYP2E1) do reaktywnego metabolitu – N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI).

NAPQI jest wysoce reaktywnym związkiem elektrofilowym, który w normalnych warunkach ulega szybkiej detoksykacji poprzez sprzęganie z glutationem. Jednak w przypadku przedawkowania paracetamolu lub w stanach wyczerpania zapasów glutationu (np. niedożywienie, alkoholizm, stosowanie niektórych leków), NAPQI gromadzi się w hepatocytach, gdzie wiąże się kowalencyjnie z białkami komórkowymi, powodując uszkodzenie komórek wątroby.

Uszkodzenie hepatocytów przez NAPQI prowadzi do martwicy wątroby, która może manifestować się klinicznie jako ostra niewydolność wątroby. Głównym antyoksydantem stosowanym w terapii zatrucia paracetamolem jest N-acetylocysteina (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu i wspomaga detoksykację NAPQI, zapobiegając uszkodzeniu wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl