odwodnienie hipotoniczne
Wskazanie

Odwodnienie hipotoniczne to stan zmniejszenia całkowitej ilości wody w organizmie, któremu towarzyszy obniżenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia). Występuje, gdy utrata płynów jest połączona z nieproporcjonalnie większą utratą elektrolitów, zwłaszcza sodu, lub gdy organizm przyjmuje zbyt dużo wody w stosunku do elektrolitów. Najczęstsze przyczyny to nadmierne pocenie, biegunka, wymioty, choroby nerek, niewłaściwe nawadnianie (np. wyłącznie wodą bez elektrolitów), a także niektóre leki, zwłaszcza diuretyki.

W leczeniu odwodnienia hipotonicznego kluczowe jest przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej poprzez podaż płynów zawierających odpowiednie stężenie elektrolitów. W Polsce stosuje się preparaty takie jak PWE (Płyn Wieloelektrolitowy), Optilyte, Ringerfundin, czy Sterofundin. W przypadkach ambulatoryjnych lub do uzupełnienia terapii stosuje się doustne płyny nawadniające jak Gastrolit, Orsalit, Hydrominum czy Floralyte. Przy ciężkiej hiponatremii mogą być stosowane preparaty hipertoniczne jak NaCl 3% lub 10%.

Największym wyzwaniem w leczeniu odwodnienia hipotonicznego jest właściwe tempo uzupełniania niedoborów elektrolitowych. Zbyt szybkie wyrównanie hiponatremii może prowadzić do poważnego powikłania neurologicznego – zespołu osmotycznej demielinizacji (dawniej nazywanego centralną mielinolizą mostu). Z kolei zbyt wolne wyrównywanie może skutkować utrwaleniem zaburzeń neurologicznych związanych z obrzękiem mózgu. Dlatego terapia wymaga ścisłego monitorowania stężenia elektrolitów oraz stanu klinicznego pacjenta.

Dodatkową trudność stanowi właściwa ocena stopnia odwodnienia, szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym, gdzie objawy kliniczne mogą być mniej wyraźne. Istotne jest również ustalenie i leczenie pierwotnej przyczyny odwodnienia hipotonicznego, co może wymagać kompleksowej diagnostyki i terapii choroby podstawowej. U pacjentów z niewydolnością nerek lub serca dobór odpowiedniej terapii płynowej jest szczególnie wymagający i wiąże się z ryzykiem przewodnienia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl