działanie osłaniające

Działanie osłaniające to szereg interwencji medycznych, których celem jest zapobieganie lub minimalizowanie niekorzystnych skutków ubocznych terapii podstawowej. Najczęściej termin ten odnosi się do leków osłaniających błonę śluzową przewodu pokarmowego podczas stosowania farmaceutyków mogących wywoływać podrażnienia lub owrzodzenia.

W praktyce klinicznej działanie osłaniające stosuje się przede wszystkim przy leczeniu niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), glikokortykosteroidami, niektórymi antybiotykami czy chemioterapeutykami. Do najczęściej stosowanych leków o działaniu osłaniającym należą inhibitory pompy protonowej (IPP), antagoniści receptorów H₂, sukralfat, związki glinu i leki zawierające bizmut.

Działanie osłaniające może również odnosić się do ochrony narządów wrażliwych podczas radioterapii, jak stosowanie osłon na gonady czy tarczycę, a także do procedur minimalnie inwazyjnych, które chronią otaczające tkanki przed uszkodzeniem w trakcie zabiegów chirurgicznych. W onkologii i hematologii stosuje się również preparaty osłaniające szpik kostny podczas chemioterapii cytotoksycznej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl