Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg czosnkowy

Wyciąg czosnkowy (Allii sativi extractum) w stężeniu 2 g/100 g syropu, przygotowany jako ekstrakt etanolowy 70% (v/v) w stosunku 1:5, jest kluczowym składnikiem preparatów leczniczych takich jak Cepasmel i Cepastil, stosowanych w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych. Współwystępuje z wyciągiem cebulowym (10 g/100 g syropu, ekstrakt etanolowy 70% (v/v) 1:1), co zapewnia działanie osłaniające na błony śluzowe jamy ustnej i gardła, szczególnie istotne w stanach zapalnych. Preparaty mają formę syropu o zawartości etanolu od 4 do 7% (v/v), z charakterystycznym zapachem i smakiem, który w przypadku Cepasmel jest łagodzony przez dodatek oczyszczonego miodu lipowego, co poprawia akceptowalność w pediatrii.

Wyciąg czosnkowy – charakterystyka farmakodynamiczna

Wyciąg czosnkowy (Allii sativi extractum) stanowi istotny składnik preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach dróg oddechowych. W produktach leczniczych takich jak Cepasmel i Cepastil występuje on w stężeniu 2 g na 100 g syropu, jako ekstrakt wykonany przy użyciu etanolu 70% (v/v) w stosunku 1:5. Substancja ta współwystępuje z wyciągiem cebulowym (Allii cepae extractum fluidum), który stanowi 10 g na 100 g syropu, w ekstrakcie etanolowym 70% (v/v) w stosunku 1:1.1 2

Skład i forma farmaceutyczna

Preparaty zawierające wyciąg czosnkowy mają postać syropu – przezroczystej lub lekko opalizującej cieczy, o charakterystycznej barwie od jasnożółtej do żółtobrunatnej oraz specyficznym zapachu i smaku. Zawartość etanolu w tych preparatach wynosi od 4 do 7% (v/v), w zależności od konkretnego produktu.3 4

Właściwości farmakodynamiczne wyciągu czosnkowego

Działanie ochronne na błony śluzowe

Podstawowym mechanizmem działania wyciągu czosnkowego w połączeniu z wyciągiem cebulowym jest działanie osłaniające na błony śluzowe jamy ustnej i gardła. Efekt ten jest szczególnie istotny w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, gdzie integralność błon śluzowych jest zaburzona przez czynniki infekcyjne lub drażniące.5 6

Aktywność przeciwbakteryjna

Wyciąg czosnkowy w preparatach leczniczych charakteryzuje się działaniem bakteriostatycznym wobec bakterii Gram-dodatnich. Aktywność ta została oznaczona na poziomie nie mniejszym niż 20 I.U./ml, co stanowi istotny parametr jakościowy tych preparatów.7 8

Należy zaznaczyć, że mimo identycznej wartości liczbowej (20 I.U./ml), istnieją różnice w opisie intensywności tego działania w zależności od preparatu. W przypadku produktu Cepasmel działanie to określane jest jako bardzo słabe, natomiast przy produkcie Cepastil jako bardzo silne.9 10

Parametr Cepasmel Cepastil
Skład wyciągu czosnkowego 2 g/100 g syropu (ekstrakt etanolowy 70% v/v, 1:5) 2 g/100 g syropu (ekstrakt etanolowy 70% v/v, 1:5)
Skład wyciągu cebulowego 10 g/100 g syropu (ekstrakt etanolowy 70% v/v, 1:1) 10 g/100 g syropu (ekstrakt etanolowy 70% v/v, 1:1)
Aktywność bakteriostatyczna ≥ 20 I.U./ml ≥ 20 I.U./ml
Opis działania bakteriostatycznego Bardzo słabe Bardzo silne
Zawartość etanolu 4-6% (v/v) 5-7% (v/v)
Działanie osłaniające Na błony śluzowe jamy ustnej i gardła Na błony śluzowe jamy ustnej i gardła

Właściwości organoleptyczne

Warto podkreślić, że w preparacie Cepasmel zastosowano oczyszczony miód lipowy, który znacząco łagodzi charakterystyczny, intensywny smak i zapach związany z obecnością wyciągów czosnkowego i cebulowego. Właściwość ta ma szczególne znaczenie w pediatrii, gdzie akceptowalność organoleptyczna preparatu wpływa na compliance i efektywność terapii.11

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Wyciąg czosnkowy stanowi istotny składnik preparatów o działaniu ochronnym na drogi oddechowe. Jego efekty farmakodynamiczne obejmują przede wszystkim działanie osłaniające na błony śluzowe górnych dróg oddechowych oraz aktywność bakteriostatyczną wobec bakterii Gram-dodatnich. Mimo identycznych wartości liczbowych określających poziom aktywności przeciwbakteryjnej (20 I.U./ml), opisy intensywności tego działania różnią się w zależności od preparatu, co może sugerować różnice w całościowym efekcie terapeutycznym wynikającym z synergii składników lub różnic w formulacji.12 13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl