opór w tętnicach obwodowych

Opór w tętnicach obwodowych (TPR – total peripheral resistance) to kluczowy parametr układu krążenia, określający siłę oporu, jaką naczynia krwionośne stawiają przepływającej przez nie krwi. Jest to suma oporów wszystkich naczyń obwodowych w krążeniu systemowym, odgrywająca istotną rolę w regulacji ciśnienia tętniczego.

Głównym czynnikiem determinującym opór naczyniowy jest średnica naczyń krwionośnych, zwłaszcza tętniczek (arteriol), które dzięki obecności mięśniówki gładkiej mogą zmieniać swoje światło. Zgodnie z prawem Poiseuille’a, opór naczyniowy jest odwrotnie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia – nawet niewielkie zmiany w średnicy naczyń znacząco wpływają na opór obwodowy.

Zwiększony opór w tętnicach obwodowych stanowi istotny czynnik patogenetyczny nadciśnienia tętniczego. Może być spowodowany różnymi mechanizmami, takimi jak: zwiększona aktywność układu współczulnego, podwyższone stężenie angiotensyny II, zaburzenia śródbłonka naczyniowego czy przewlekły stan zapalny. Długotrwale podwyższony opór naczyniowy prowadzi do przebudowy strukturalnej naczyń i przerostu lewej komory serca.

Klinicznie, opór obwodowy można oszacować pośrednio na podstawie pomiarów ciśnienia tętniczego i rzutu serca, stosując wzór: TPR = (średnie ciśnienie tętnicze – ośrodkowe ciśnienie żylne) / rzut serca. W praktyce klinicznej wykorzystuje się także badania takie jak pletyzmografia czy ultrasonografia dopplerowska do oceny przepływu krwi i pośrednio oporu naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl