wazokonstrykcja obwodowa
Wazokonstrykcja obwodowa (skurcz naczyń obwodowych) to fizjologiczny mechanizm polegający na zwężeniu światła naczyń krwionośnych, głównie tętniczek i naczyń przedwłosowatych, w obwodowych częściach ciała. Proces ten jest wynikiem skurczu mięśni gładkich w ścianach naczyń, co prowadzi do zwiększenia oporu naczyniowego i zmniejszenia przepływu krwi przez dany obszar.
Mechanizm wazokonstrykcji obwodowej jest regulowany przez autonomiczny układ nerwowy, głównie przez włókna współczulne, oraz przez substancje wazoaktywne krążące we krwi (np. adrenalina, noradrenalina, angiotensyna II, wazopresyna). Fizjologicznie występuje podczas reakcji na stres, wysiłek fizyczny czy ekspozycję na zimno, kiedy organizm przekierowuje krew z obszarów obwodowych do narządów centralnych.
W praktyce klinicznej wazokonstrykcja obwodowa może być obserwowana w wielu stanach patologicznych, takich jak wstrząs, hipotermia, zespół Raynauda czy nadciśnienie tętnicze. Jej ocena jest istotnym elementem badania klinicznego pacjenta, a jej nasilenie może być wskaźnikiem ciężkości stanu chorego. Farmakologicznie można ją modyfikować za pomocą leków wazoaktywnych, co jest wykorzystywane w leczeniu różnych jednostek chorobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hipotermia – Patofizjologia i mechanizm
Hipotermia definiowana jest jako obniżenie temperatury głębokiej ciała poniżej 35°C, z klasyfikacją obejmującą łagodną (32-35°C), umiarkowaną (28-32°C) oraz ciężką (<28°C) postać. Patofizjologia obejmuje zaburzenia termoregulacji z centralnym ośrodkiem w podwzgórzu, prowadzące do mechanizmów kompensacyjnych takich jak drżenie mięśniowe, termogeneza niedrżeniowa (szczególnie u noworodków), obwodowa wazokonstrykcja oraz zmiany behawioralne. Hipotermia wpływa na układ sercowo-naczyniowy (bradykardia, wydłużenie odstępów P-R i Q-T, pojawienie się fali J Osborna, ryzyko arytmii i migotania komór), ośrodkowy układ nerwowy (obniżenie świadomości, ataksja), układ oddechowy (spowolnienie oddechu, osłabienie odruchu kaszlowego), nerki (diureza zimna, ryzyko niewydolności) oraz hemostazę (dysfunkcja płytek, wydłużenie PT i aPTT). Metabolizm ulega znacznemu spowolnieniu (spadek zużycia tlenu o około 6% na każdy stopień poniżej 35°C), pojawia się hiperglikemia, hipokaliemia oraz insulinooporność. Hipotermia jest także czynnikiem ryzyka w sepsie i urazach, gdzie współistnieje z koagulopatią i kwasicą, zwiększając śmiertelność. W znieczuleniu ogólnym dochodzi do zaburzenia termoregulacji i spadku temperatury o 1-2°C, co sprzyja powikłaniom śródoperacyjnym.
afterdrop, bradykardia zatokowa, ciężka hipotermia, diureza zimna, drżenie mięśniowe, encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, hipotermia pierwotna, hipotermia śródoperacyjna, hipotermia terapeutyczna, hipotermia wtórna, łagodna hipotermia, migotanie komór, odruch nurkowy, ośrodek termoregulacji, paradoksalne rozbieranie się, przewodzenie ciepła, śmiertelna triada, temperatura głęboka ciała, termoregulacja, umiarkowana hipotermia, utrata ciepła, wazokonstrykcja obwodowa, zaburzenia poznawcze, zatrzymanie krążenia