doraźne uzupełnianie objętości
Wskazanie

Doraźne uzupełnianie objętości krwi krążącej jest postępowaniem ratunkowym stosowanym w stanach zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, wywołanych krwawieniem, odwodnieniem, wstrząsem, ciężkimi oparzeniami czy urazami. Celem terapii jest przywrócenie prawidłowej perfuzji tkankowej, utrzymanie ciśnienia tętniczego i zapobieganie niewydolności narządowej.

W praktyce klinicznej stosuje się kilka rodzajów preparatów. Krystaloidy (0,9% NaCl, płyn Ringera, PWE) to podstawowe płyny stosowane w początkowej fazie resuscytacji płynowej. Koloidy (np. HES 130/0,4 – Voluven, dekstran – Dekstran 40, żelatyna – Gelofusine) zapewniają dłuższe utrzymanie płynu w przestrzeni wewnątrznaczyniowej. W przypadku utraty krwi stosuje się koncentraty krwinek czerwonych, osocze świeżo mrożone i koncentraty płytek krwi.

Największe trudności w doraźnym uzupełnianiu objętości obejmują określenie optymalnej ilości podawanych płynów (zbyt mała ilość nie skoryguje hipoperfuzji, a nadmierna może prowadzić do obrzęku płuc i niewydolności serca), dobór odpowiedniego rodzaju płynu do konkretnej sytuacji klinicznej, a także monitorowanie stanu pacjenta podczas resuscytacji płynowej. Szczególnie problematyczne jest uzupełnianie objętości u pacjentów z niewydolnością serca, nerek czy wątroby, gdzie ryzyko przewodnienia jest wysokie.

Nowoczesne protokoły uzupełniania objętości opierają się na dynamicznych parametrach reakcji na płyny (fluid responsiveness), takich jak zmienność objętości wyrzutowej czy ciśnienia tętna, które pozwalają przewidzieć, czy pacjent zareaguje hemodynamicznie na podanie płynów. Wytyczne zalecają stosowanie strategii restrykcyjnej podaży płynów w przypadku braku wyraźnych wskazań do dalszego uzupełniania objętości.