nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych
Wskazanie
Nudności i wymioty po zabiegach chirurgicznych (PONV – postoperative nausea and vomiting) to częste powikłania występujące u pacjentów poddawanych procedurom chirurgicznym. Dotyczą około 30-50% pacjentów po operacjach, a w grupach wysokiego ryzyka nawet do 80%. Objawy mogą pojawić się bezpośrednio po wybudzeniu z narkozy lub w ciągu 24-48 godzin po zabiegu. Do głównych czynników ryzyka należą: płeć żeńska, niepalenie tytoniu, wcześniejsze epizody PONV, choroba lokomocyjna w wywiadzie, operacje trwające powyżej 60 minut oraz zastosowanie opioidów w analgezji pooperacyjnej.
W leczeniu i profilaktyce PONV stosuje się różne grupy leków. Najczęściej używane w Polsce to antagoniści receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Kabi, Setronon), antagoniści receptora NK1 (aprepitant – Emend), leki przeciwhistaminowe (dimenhydrynat – Aviomarin), pochodne fenotiazyny (prometazyna), butyrofenony (droperidol – Xomolix), kortykosteroidy (deksametazon – Dexaven, Pabi-Dexamethason) oraz prokinetyki (metoklopramid – Metoclopramidum WZF).
Strategia leczenia powinna być dostosowana do indywidualnego ryzyka pacjenta. U pacjentów z niskim ryzykiem może wystarczyć monoprofilaktyka, natomiast u pacjentów z umiarkowanym lub wysokim ryzykiem zaleca się terapię wielolekową, łączącą preparaty o różnych mechanizmach działania. Coraz częściej stosuje się również protokoły ERAS (Enhanced Recovery After Surgery), które obejmują kompleksowe podejście do zmniejszenia PONV, w tym odpowiednie nawodnienie, minimalizację głodzenia przedoperacyjnego oraz redukcję dawek opioidów.
Największe trudności w leczeniu PONV obejmują identyfikację pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, wybór optymalnej terapii w przypadku niepowodzenia leczenia pierwszego rzutu oraz zapobieganie nawrotom. Wyzwaniem jest również bilansowanie skuteczności leków przeciwwymiotnych z ich potencjalnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak sedacja, wydłużenie odstępu QT, czy zaburzenia pozapiramidowe. Oporne przypadki PONV mogą prowadzić do opóźnienia wypisu ze szpitala, odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, a nawet rozejścia się szwów chirurgicznych, co znacząco wpływa na proces rekonwalescencji pacjenta.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Metoclopramidi hydrochloridum Noridem – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Preparat zawiera metoklopramid chlorowodorek jednowodny, który jest stosowany w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 5 mg/mL. Lek jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów po zabiegach chirurgicznych, związanych z migreną oraz po radioterapii u dorosłych. U dzieci i młodzieży stosuje się go w celu zapobiegania opóźnionym nudnościom i wymiotom po chemioterapii oraz leczenia nudności i wymiotów po operacjach. Dzięki swojemu działaniu przeciwwymiotnemu pomaga poprawić komfort pacjenta w tych stanach.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Metoclopramide hameln – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera metoklopramidu chlorowodorek jednowodny, substancję aktywną o działaniu przeciwwymiotnym. Lek stosuje się u dorosłych w celu zapobiegania oraz leczenia nudności i wymiotów, między innymi po zabiegach chirurgicznych, podczas radioterapii i w przebiegu migreny. U dzieci i młodzieży jest zalecany głównie jako lek drugiego rzutu do leczenia i zapobiegania nudnościom i wymiotom po chemioterapii oraz po zabiegach chirurgicznych. Produkt pomocniczo zawiera także sód, a roztwór cechuje się odpowiednim pH i osmolarnością dla bezpiecznego podania.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Metoclopramidum 0,5% Polpharma – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający 5 mg metoklopramidu chlorowodorku w 1 ml. Substancja ta jest stosowana w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów po zabiegach chirurgicznych, radioterapii oraz chemioterapii. Produkt jest również wskazany do leczenia nudności związanych z ostrym napadem migreny. Może być stosowany u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży powyżej 1 roku życia.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku