nudności i wymioty po chemioterapii
Wskazanie

Nudności i wymioty po chemioterapii to jedne z najczęściej występujących skutków ubocznych leczenia onkologicznego. Występują u około 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, szczególnie przy stosowaniu wysoce emetogennych leków, takich jak cisplatyna, karboplatyna w wysokich dawkach czy cyklofosfamid. Nudności i wymioty mogą pojawić się w trzech fazach: ostrej (do 24 godzin po chemioterapii), opóźnionej (24-120 godzin po chemioterapii) oraz wyprzedzającej (przed podaniem kolejnego cyklu, jako reakcja warunkowa).

W leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii stosuje się kilka grup leków. Podstawę terapii stanowią antagoniści receptora 5-HT3 (setronowe), takie jak ondansetron (Zofran, Setronon), granicetron (Granirox, Kytril) czy palonosetron (Aloxi). Drugą ważną grupą są antagoniści receptora NK1, jak aprepitant (Emend) i netupitant (w preparacie złożonym Akynzeo). Powszechnie stosowane są również kortykosteroidy, szczególnie deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason).

W przypadku słabszych nudności można stosować leki przeciwwymiotne o innym mechanizmie działania, takie jak metoklopramid (Metoclopramidum, Pramidin), tietylperazyna (Torecan) czy prochlorperazyna. W ostatnich latach do arsenału leków przeciwwymiotnych dołączyły także kannabinoidy (np. Sativex) oraz olanzapina (Zolafren, Zolaxa), szczególnie skuteczna w opornych nudnościach.

Największe trudności w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii dotyczą przypadków opornych na standardowe schematy leczenia przeciwwymiotnego. Szczególnym wyzwaniem są nudności i wymioty opóźnione oraz wyprzedzające, które gorzej odpowiadają na leczenie antagonistami 5-HT3. Problem stanowi także indywidualna zmienność w reakcji na leki przeciwwymiotne oraz kumulatywny efekt kolejnych cykli chemioterapii, nasilający objawy. Wyzwaniem jest również równoważenie skuteczności leczenia przeciwwymiotnego z jego działaniami niepożądanymi, takimi jak zaparcia, bóle głowy czy senność.

Istotnym aspektem jest również profilaktyczne stosowanie leków przeciwwymiotnych przed chemioterapią, zgodnie z ryzykiem emetogennym danego schematu leczenia. Właściwe zapobieganie nudnościom i wymiotom znacząco poprawia jakość życia pacjentów onkologicznych i zwiększa ich przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl