właściwości buforowe

Właściwości buforowe to zdolność roztworu do przeciwstawiania się zmianom pH po dodaniu do niego kwasu lub zasady. Roztwory buforowe składają się zwykle z słabego kwasu i jego soli z mocną zasadą (lub słabej zasady i jej soli z mocnym kwasem), które utrzymują względnie stałe pH pomimo dodawania substancji zmieniających odczyn.

W organizmie człowieka właściwości buforowe odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy kwasowo-zasadowej. Najważniejsze układy buforowe organizmu to: układ wodorowęglanowy (H₂CO₃/HCO₃⁻), układ fosforanowy (H₂PO₄⁻/HPO₄²⁻), układ białczanowy oraz układ hemoglobinowy. Dzięki nim pH krwi utrzymywane jest w wąskim zakresie 7,35-7,45, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania enzymów i procesów metabolicznych.

Zaburzenia właściwości buforowych organizmu mogą prowadzić do kwasicy lub zasadowicy, stanów zagrażających życiu. Zdolność buforowa roztworu zależy od stężenia składników buforu oraz stosunku stężeń formy zredukowanej do utlenionej, co opisuje równanie Hendersona-Hasselbalcha. W diagnostyce laboratoryjnej określa się parametry równowagi kwasowo-zasadowej, w tym zdolności buforowe organizmu, poprzez pomiar pH, pCO₂, stężenia wodorowęglanów oraz nadmiaru/niedoboru zasad (BE).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl