Leksykon wskazań
na literę „W”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „W”, strona 2 z 7

  • włośnica

    Włośnica (trychinoza) to choroba pasożytnicza wywołana przez nicienie z rodzaju Trichinella, najczęściej Trichinella spiralis. Zakażenie następuje po spożyciu surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego larwy włośnia. W Polsce najczęstszym źródłem zakażenia jest dzikie mięso (głównie dzik), rzadziej wieprzowina z nielegalnego uboju.

  • wrzodziejące zapalenie okrężnicy

    Wrzodziejące zapalenie okrężnicy (colitis ulcerosa) to przewlekła choroba zapalna jelit, charakteryzująca się nawracającymi epizodami zapalenia błony śluzowej jelita grubego. Proces zapalny rozpoczyna się zwykle w odbytnicy i może rozszerzać się proksymalnie, obejmując okrężnicę w różnym zakresie. Choroba objawia się biegunką z domieszką krwi i śluzu, bólami brzucha, częstymi wypróżnieniami, uczuciem niepełnego wypróżnienia oraz objawami ogólnymi jak gorączka, osłabienie czy utrata masy ciała.

  • wtórny brak miesiączki

    Wtórny brak miesiączki (amenorrhoea secundaria) to stan, w którym u kobiety, która wcześniej miesiączkowała regularnie, dochodzi do zatrzymania miesiączki na okres dłuższy niż 3 miesiące. W przeciwieństwie do pierwotnego braku miesiączki, który diagnozuje się gdy u pacjentki w wieku 16 lat nie wystąpiła pierwsza miesiączka, wtórny brak miesiączki może pojawić się w każdym wieku rozrodczym.

  • wyprysk łojotokowy

    Wyprysk łojotokowy (łojotokowe zapalenie skóry) to przewlekła choroba zapalna skóry o nawrotowym charakterze, często występująca w miejscach bogatych w gruczoły łojowe. Schorzenie to charakteryzuje się zaczerwienieniem, złuszczaniem naskórka oraz obecnością tłustych łusek na podłożu rumieniowym. Najczęściej dotyka okolic owłosionej skóry głowy, twarzy (zwłaszcza brwi, nosa, fałdów nosowo-wargowych), klatki piersiowej i pleców.

  • wyprysk alergiczny

    Wyprysk alergiczny, znany również jako egzema alergiczna lub zapalenie skóry o podłożu alergicznym, to przewlekła choroba skóry charakteryzująca się świądem, zaczerwienieniem, obrzękiem i często pęcherzykami wypełnionymi płynem. Stanowi reakcję immunologiczną organizmu na kontakt z alergenami środowiskowymi. Najczęstszą postacią wyprysku alergicznego jest atopowe zapalenie skóry (AZS), które często współwystępuje z innymi chorobami alergicznymi jak astma czy alergiczny nieżyt nosa.

  • wrzód trawienny związany z zakażeniem Helicobacter pylori

    Wrzód trawienny związany z zakażeniem Helicobacter pylori to schorzenie przewodu pokarmowego, w którym dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy na skutek infekcji bakterią H. pylori. Bakteria ta zwiększa wydzielanie kwasu solnego, osłabia mechanizmy obronne błony śluzowej i wywołuje przewlekły stan zapalny, co prowadzi do powstania owrzodzeń. Zakażenie H. pylori jest odpowiedzialne za około 70-90% wrzodów dwunastnicy i 60-80% wrzodów żołądka.

  • wyściółczak

    Wyściółczak (ependymoma) to rzadki nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściełających układ komorowy mózgu oraz kanał centralny rdzenia kręgowego. Najczęściej występuje u dzieci, choć może pojawić się również u osób dorosłych. Wyściółczaki stanowią około 5-10% wszystkich guzów wewnątrzczaszkowych u dzieci i około 2-3% u dorosłych. W zależności od lokalizacji wyróżnia się wyściółczaki nadnamiotowe, podnamiotowe (najczęściej w IV komorze) oraz rdzeniowe.

  • wyprysk potnicowy

    Wyprysk potnicowy, znany również jako potówki lub miliaria, to zaburzenie skórne spowodowane zablokowaniem gruczołów potowych, co prowadzi do uwięzienia potu pod skórą. Najczęściej występuje w gorącym, wilgotnym klimacie oraz u niemowląt, których gruczoły potowe nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Zmiany skórne mają postać drobnych, czerwonych grudek lub pęcherzyków, którym towarzyszy świąd i pieczenie.

  • wyprysk zliszajowaciały

    Wyprysk zliszajowaciały (lichen simplex chronicus) to przewlekła dermatoza zapalna charakteryzująca się występowaniem zgrubiałych, zliszajowaciałych zmian skórnych, które powstają w wyniku przewlekłego drapania lub pocierania skóry. Schorzenie to najczęściej pojawia się u osób dorosłych, częściej u kobiet niż u mężczyzn, zwłaszcza w wieku 30-50 lat. Zmiany skórne lokalizują się głównie na karku, przedramionach, nadgarstkach, podudziach oraz okolicach narządów płciowych.

  • wysoce aktywna postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego

    Wysoce aktywna postać rzutowo-remisyjna stwardnienia rozsianego (RRMS) stanowi jeden z najbardziej agresywnych wariantów SM. Charakteryzuje się częstymi rzutami choroby (co najmniej 2 rzuty w ciągu roku) oraz szybkim narastaniem niepełnosprawności, potwierdzonej w badaniach rezonansu magnetycznego jako liczne, nowe ogniska demielinizacyjne lub ogniska ulegające wzmocnieniu po podaniu kontrastu. Ta postać choroby występuje u około 10-15% pacjentów z SM i stanowi duże wyzwanie terapeutyczne.

  • wieloogniskowa neuropatia ruchowa

    Wieloogniskowa neuropatia ruchowa (MMN – Multifocal Motor Neuropathy) to rzadka, przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się postępującym, asymetrycznym osłabieniem mięśni kończyn, bez towarzyszących zaburzeń czucia. Typowo rozpoczyna się od osłabienia w dystalnych częściach kończyn górnych. MMN dotyka najczęściej mężczyzn w wieku 20-50 lat i prowadzi do znacznego upośledzenia funkcji ruchowych.

  • wymioty wywołane leczeniem cytostatykami

    Wymioty wywołane leczeniem cytostatykami (lekami przeciwnowotworowymi) stanowią jeden z najczęstszych i najbardziej uciążliwych objawów niepożądanych podczas chemioterapii. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, przy czym ich nasilenie zależy od potencjału emetogennego stosowanych leków. Wyróżnia się wymioty ostre (w ciągu pierwszych 24 godzin po chemioterapii), opóźnione (po 24 godzinach) oraz wyprzedzające (przed kolejnym cyklem leczenia, o podłożu psychogennym).

  • wymioty wywołane cytostatykami

    Wymioty wywołane cytostatykami to jeden z najczęstszych i najbardziej uciążliwych objawów niepożądanych towarzyszących chemioterapii przeciwnowotworowej. Są one spowodowane działaniem leków cytostatycznych na ośrodek wymiotny w mózgu oraz podrażnieniem receptorów serotoninowych w przewodzie pokarmowym. Nasilenie wymiotów zależy od rodzaju zastosowanego cytostatyku, jego dawki, schematu podawania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

  • wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego

    Wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego to stan patologiczny charakteryzujący się nagromadzeniem płynu w jamie otrzewnej, spowodowany procesem nowotworowym. Najczęściej występuje w zaawansowanych stadiach nowotworów jamy brzusznej, takich jak rak jajnika, rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego oraz pierwotny rak otrzewnej. Mechanizm powstawania wodobrzusza nowotworowego związany jest z blokowaniem naczyń limfatycznych przez komórki nowotworowe, zwiększoną przepuszczalnością naczyń krwionośnych oraz wydzielaniem czynników prozapalnych i proangiogennych przez komórki nowotworowe.

  • wrzodziejące zapalenie odbytnicy

    Wrzodziejące zapalenie odbytnicy (proctitis ulcerosa) to stan zapalny ograniczony do błony śluzowej odbytnicy, będący miejscową postacią wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG). Choroba charakteryzuje się występowaniem krwawych biegunek, uczucia parcia na stolec, bólu w dolnej części brzucha oraz trudności z utrzymaniem stolca. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania endoskopowego (rektoskopia, kolonoskopia) z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.

  • wzdęcie jelit

    Wzdęcie jelit to stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym, głównie w jelitach, co prowadzi do uczucia rozpierania, dyskomfortu, a często bólu brzucha. Jest to objaw wielu różnych schorzeń układu pokarmowego, choć może występować również jako dolegliwość czynnościowa. Wzdęcia są częstym objawem zespołu jelita drażliwego (IBS), nietolerancji pokarmowych (np. laktozy, fruktozy), zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego czy chorób zapalnych jelit.

  • wrzód trawienny z zakażeniem Helicobacter pylori

    Wrzód trawienny z zakażeniem Helicobacter pylori stanowi częste schorzenie gastroenterologiczne, gdzie dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy w obecności bakterii H. pylori. Zakażenie tą bakterią jest główną przyczyną choroby wrzodowej, odpowiadając za około 70-90% wrzodów dwunastnicy i 60-80% wrzodów żołądka. Wrzód trawienny objawia się najczęściej bólem w nadbrzuszu, często występującym na czczo lub w nocy, nudnościami, wymiotami, a czasem krwawieniem z przewodu pokarmowego.

  • wyprzenie

    Wyprzenie to stan zapalny skóry występujący najczęściej w miejscach, gdzie skóra styka się ze skórą, tworząc wilgotne i ciepłe środowisko. Dotyka głównie pacjentów z nadwagą, niemowlęta, osoby unieruchomione oraz pacjentów z nietrzymaniem moczu lub stolca. Najczęstsze lokalizacje to pachwiny, fałdy podpiersiowe, okolice pośladków, przestrzenie międzypalcowe oraz okolice pachowe.

  • wstrząs septyczny

    Wstrząs septyczny to ciężka postać sepsy charakteryzująca się zaburzeniami perfuzji tkankowej i hipotensją, które utrzymują się pomimo odpowiedniej resuscytacji płynowej. Jest to stan zagrażający życiu, który wymaga natychmiastowej interwencji. Wstrząs septyczny rozwija się w wyniku masywnego zakażenia, najczęściej bakteryjnego, prowadzącego do uogólnionej reakcji zapalnej, uszkodzenia śródbłonka naczyniowego, zaburzeń mikrokrążenia i niewydolności wielonarządowej.

  • wrodzona hiperplazja nadnerczy

    Wrodzona hiperplazja nadnerczy (WNN, congenital adrenal hyperplasia) to grupa zaburzeń genetycznych charakteryzujących się niedoborem enzymów uczestniczących w syntezie kortyzolu w nadnerczach. Najczęściej spotykane jest niedobór 21-hydroksylazy (około 95% przypadków). Niedobór kortyzolu prowadzi do nadmiernej produkcji ACTH, co skutkuje przerostem nadnerczy i gromadzeniem się prekursorów steroidowych, które są przekierowywane na szlak syntezy androgenów.

  • wyprysk dziecięcy

    Wyprysk dziecięcy (atopowe zapalenie skóry, AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, charakteryzująca się silnym świądem, suchością skóry oraz zmianami wypryskowymi. Najczęściej pojawia się w pierwszych miesiącach życia dziecka, ale może też wystąpić w późniejszym okresie. Choroba ma podłoże genetyczne i jest związana z zaburzeniami bariery naskórkowej oraz nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną.

  • wysiłkowy skurcz oskrzeli

    Wysiłkowy skurcz oskrzeli (ang. exercise-induced bronchoconstriction, EIB) to stan, w którym dochodzi do zwężenia dróg oddechowych podczas lub po intensywnym wysiłku fizycznym. Objawia się dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem oraz uciskiem w klatce piersiowej, które pojawiają się zwykle w trakcie lub w ciągu 5-20 minut po zakończeniu wysiłku. Stan ten występuje u 80-90% pacjentów z astmą, ale może także dotyczyć osób bez rozpoznanej choroby, szczególnie sportowców uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe.

  • wrzód żołądka związany z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi

    Wrzody żołądka związane z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) to częste powikłanie długotrwałej terapii tymi lekami. NLPZ hamują aktywność cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn odpowiedzialnych za ochronę błony śluzowej żołądka. W konsekwencji dochodzi do uszkodzenia bariery śluzówkowej, co zwiększa ryzyko powstania wrzodów. Najbardziej narażeni są pacjenci powyżej 65 roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujący jednocześnie glikokortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe lub stosujący wysokie dawki NLPZ.

  • wirusowe zapalenie wątroby typu A

    Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa HAV (Hepatitis A Virus), który atakuje komórki wątroby, powodując ich zapalenie i uszkodzenie. Zakażenie następuje drogą pokarmową, głównie poprzez spożycie skażonej wody lub żywności oraz przez bliski kontakt z osobą zakażoną. WZW A występuje najczęściej w regionach o niskim standardzie sanitarnym, choć ogniska epidemiczne mogą pojawiać się również w krajach rozwiniętych.

  • wrodzony niedobór czynnika VIII

    Wrodzony niedobór czynnika VIII, znany również jako hemofilia A, to rzadka choroba genetyczna dziedziczona w sposób recesywny sprzężony z chromosomem X, co oznacza, że dotyka głównie mężczyzn, podczas gdy kobiety są zwykle nosicielkami. Charakteryzuje się zmniejszonym poziomem lub całkowitym brakiem czynnika VIII krzepnięcia krwi, co prowadzi do zwiększonej skłonności do krwawień i przedłużonego czasu krzepnięcia.

  • wzdęcia z oddawaniem wiatrów

    Wzdęcia z oddawaniem wiatrów to powszechny objaw ze strony przewodu pokarmowego, charakteryzujący się uczuciem rozpierania w jamie brzusznej oraz zwiększoną produkcją i wydalaniem gazów jelitowych. Może występować jako samodzielny problem lub towarzyszyć innym schorzeniom, takim jak zespół jelita drażliwego (IBS), nietolerancje pokarmowe, dyspepsja czynnościowa czy zaburzenia mikrobioty jelitowej.

  • wyprysk u dzieci

    Wyprysk u dzieci, znany także jako atopowe zapalenie skóry lub egzema dziecięca, to przewlekła choroba zapalna skóry charakteryzująca się swędzącymi, zaczerwienionymi i suchymi zmianami skórnymi. Występuje najczęściej u niemowląt i małych dzieci, często rozpoczynając się w okresie niemowlęcym. Szacuje się, że dotyczy około 10-20% dzieci w krajach rozwiniętych, przy czym u większości objawy ustępują przed okresem dojrzewania.

  • wyprysk niealergiczny

    Wyprysk niealergiczny, znany również jako wyprysk endogenny lub wyprysk konstytucjonalny, to przewlekła zapalna choroba skóry, która nie jest spowodowana reakcją alergiczną na czynniki zewnętrzne. W przeciwieństwie do wyprysku alergicznego, wyprysk niealergiczny rozwija się z powodu wewnętrznych predyspozycji organizmu, zaburzeń układu immunologicznego lub dysfunkcji bariery naskórkowej.

  • wspomaganie pracy układu krążenia

    Wspomaganie pracy układu krążenia to postępowanie medyczne stosowane u pacjentów z niewydolnością serca lub w stanach zaburzeń hemodynamicznych różnego pochodzenia. Wskazania do wspomagania układu krążenia obejmują zarówno ostre stany, jak wstrząs kardiogenny, zaostrzenie przewlekłej niewydolności serca, jak również terapię pomostową do transplantacji serca lub wspomaganie podczas zabiegów kardiochirurgicznych.

  • wspomaganie pracy serca

    Wspomaganie pracy serca to procedura medyczna stosowana u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, gdy standardowe leczenie farmakologiczne okazuje się niewystarczające. Wskazania do wspomagania pracy serca obejmują wstrząs kardiogenny, ciężką niewydolność serca (w klasie NYHA III-IV), stan po zawale serca z powikłaniami, oczekiwanie na przeszczep serca, a także wsparcie pracy serca w okresie okołooperacyjnym.

  • wrzód dwunastnicy związany z NLPZ

    Wrzód dwunastnicy związany z NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to przewlekłe, nawracające ubytki błony śluzowej dwunastnicy, powstające na skutek stosowania leków z grupy NLPZ. Patogeneza polega głównie na hamowaniu syntezy prostaglandyn przez NLPZ, co prowadzi do osłabienia mechanizmów obronnych błony śluzowej przewodu pokarmowego i zwiększonej sekrecji kwasu solnego.

  • wrzód żołądka związany z NLPZ

    Wrzód żołądka związany z NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to uszkodzenie błony śluzowej żołądka prowadzące do powstania ubytku sięgającego do warstwy mięśniowej. NLPZ, takie jak ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), diklofenak (Diclac, Olfen), ketoprofen (Ketonal, Febrofen) czy naproksen (Anapran, Naproxen) hamują syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka, prowadząc do jej uszkodzenia.

  • wole związane z zapaleniem tarczycy typu Hashimoto

    Wole związane z zapaleniem tarczycy typu Hashimoto (przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy) to powiększenie gruczołu tarczowego występujące w przebiegu choroby Hashimoto. Jest to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy i wola w krajach rozwiniętych. Choroba charakteryzuje się przewlekłym procesem zapalnym, w którym układ immunologiczny wytwarza przeciwciała przeciwko własnej tkance tarczycowej, prowadząc do stopniowego zniszczenia gruczołu.

  • wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie

    Wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie (oporny na leczenie) to stan zagrażający życiu, w którym pomimo standardowej terapii płynowej, leków wazoaktywnych i innych środków wspomagających, pacjent pozostaje we wstrząsie z objawami niedostatecznej perfuzji narządowej. Stan ten charakteryzuje się utrzymującą się hipotonią (ciśnienie skurczowe < 90 mmHg), tachykardią, zmniejszonym przepływem narządowym i narastającą niewydolnością wielonarządową.

  • wstrząs krwotoczny

    Wstrząs krwotoczny to stan zagrożenia życia, który występuje na skutek utraty znacznej objętości krwi (najczęściej powyżej 20-30% całkowitej objętości krwi krążącej), prowadząc do niedostatecznej perfuzji tkanek i niedotlenienia narządów. Może być spowodowany urazami, zabiegami chirurgicznymi, krwotokami z przewodu pokarmowego, krwawieniami poporodowymi lub innymi stanami prowadzącymi do masywnej utraty krwi.

  • wentylacja kontrolowana

    Wentylacja kontrolowana to metoda wentylacji mechanicznej, w której respirator przejmuje całkowitą kontrolę nad oddychaniem pacjenta. W tym trybie aparat określa częstość oddechów, objętość oddechową oraz czas trwania wdechu i wydechu. Wskazaniami do zastosowania wentylacji kontrolowanej są stany, w których pacjent nie jest w stanie samodzielnie inicjować oddechów, jak głęboka sedacja, znieczulenie ogólne, śpiączka farmakologiczna, czy też porażenie mięśni oddechowych.

  • wsteczna endoskopowa cholangiopankreatografia

    Wsteczna endoskopowa cholangiopankreatografia (ERCP) to procedura diagnostyczno-terapeutyczna wykorzystywana do badania i leczenia schorzeń dróg żółciowych i przewodów trzustkowych. Technika ta łączy endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego z obrazowaniem radiologicznym, umożliwiając wizualizację dróg żółciowych i trzustkowych po wprowadzeniu środka kontrastowego przez brodawkę Vatera.

  • wsteczna endoskopowa pankreatografia

    Wsteczna endoskopowa pankreatografia (ERCP – Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography) to procedura diagnostyczno-terapeutyczna stosowana w schorzeniach dróg żółciowych i trzustkowych. Polega na wprowadzeniu endoskopu do dwunastnicy, a następnie wstrzyknięciu środka kontrastowego do dróg żółciowych i/lub trzustkowych poprzez brodawkę Vatera, co umożliwia obrazowanie tych struktur pod kontrolą fluoroskopii.

  • wole

    Wole to powiększenie tarczycy, które może być objawem różnych zaburzeń jej funkcjonowania. Występuje, gdy gruczoł tarczowy zwiększa swoją objętość, co może być widoczne jako obrzęk w przedniej części szyi. Wole może być rozlane (obejmujące całą tarczycę) lub guzkowe (z obecnością pojedynczych lub mnogich guzków). Najczęstszymi przyczynami wola są niedobór jodu, choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa, zapalenie tarczycy oraz nowotwory.

  • wodobrzusze spowodowane przez nowotwór złośliwy

    Wodobrzusze spowodowane przez nowotwór złośliwy to patologiczne gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej, występujące jako powikłanie choroby nowotworowej. Najczęściej jest skutkiem przerzutów do otrzewnej lub bezpośredniego zajęcia narządów jamy brzusznej przez nowotwór. Typowe nowotwory powodujące wodobrzusze to rak jajnika, rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego oraz pierwotny międzybłoniak otrzewnej.

  • wodobrzusze w marskości wątroby

    Wodobrzusze w marskości wątroby to patologiczne gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej, stanowiące poważne powikłanie zaawansowanej choroby wątroby. Pojawia się najczęściej na skutek nadciśnienia wrotnego, które prowadzi do zwiększonej produkcji limfy i przesięku płynu do jamy brzusznej, oraz hipoalbuminemii powodującej obniżenie ciśnienia onkotycznego osocza. Dodatkowo, aktywacja układu renina-angiotensyna-aldosteron i retencja sodu i wody przez nerki nasilają ten proces.

  • wszawica głowowa

    Wszawica głowowa to pasożytnicza choroba skóry wywołana przez wesz głowową (Pediculus humanus capitis), która żywi się krwią, a jej jaja (gnidy) są mocno przyczepiane do włosów. Choroba dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, choć może wystąpić w każdej grupie wiekowej. Objawami są intensywny świąd skóry głowy, zwłaszcza w okolicy potylicznej i za uszami, widoczne gnidy przytwierdzone do włosów oraz obecność dorosłych pasożytów.

  • wczesna dyskineza

    Wczesna dyskineza to zaburzenie ruchowe, które występuje w początkowej fazie leczenia lekami przeciwpsychotycznymi, najczęściej w ciągu pierwszych dni do tygodni po rozpoczęciu farmakoterapii lub po zwiększeniu dawki. Objawia się mimowolnymi ruchami, najczęściej w okolicy twarzy, szyi i języka (np. ruchy żucia, wysuwanie języka, grymasy twarzy), ale może dotyczyć również kończyn i tułowia.

  • wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych

    Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych (ICP) to specyficzne dla ciąży zaburzenie wątrobowe, występujące najczęściej w drugim lub trzecim trymestrze. Charakteryzuje się świądem skóry (szczególnie dłoni i stóp), bez pierwotnej wysypki, podwyższonym poziomem kwasów żółciowych w surowicy (>10 μmol/l) i niekiedy podwyższoną aktywnością aminotransferaz. Częstość występowania ICP różni się w zależności od regionu geograficznego i grupy etnicznej – od 0,3% do nawet 5,6% ciąż.

  • wyrównanie niedoboru potasu

    Wyrównanie niedoboru potasu (hipokaliemii) to proces terapeutyczny mający na celu przywrócenie prawidłowego stężenia potasu w organizmie. Hipokaliemia występuje, gdy poziom potasu w surowicy spada poniżej 3,5 mmol/l. Jest to częste zaburzenie elektrolitowe, które może powodować poważne konsekwencje zdrowotne, szczególnie w zakresie funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego, w tym mięśnia sercowego.

  • wtórne zapobieganie niedokrwiennych zdarzeń mózgowo-naczyniowych

    Wtórne zapobieganie niedokrwiennych zdarzeń mózgowo-naczyniowych to strategia terapeutyczna wdrażana u pacjentów, którzy przebyli już udar niedokrwienny mózgu lub przemijający atak niedokrwienny (TIA). Celem takiego postępowania jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia kolejnych incydentów naczyniowych, które mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu i niepełnosprawności.

  • wtórne zapobieganie przemijających napadów niedokrwiennych

    Wtórne zapobieganie przemijających napadów niedokrwiennych (TIA, transient ischemic attack) to strategia leczenia mająca na celu zapobieganie ponownym epizodom TIA oraz udarom mózgu u pacjentów, którzy już doświadczyli co najmniej jednego napadu niedokrwiennego. TIA charakteryzuje się przejściowym wystąpieniem objawów neurologicznych spowodowanych chwilowym niedokrwieniem mózgu, które ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin (najczęściej w ciągu kilkudziesięciu minut).

  • wtórna prewencja zawału mięśnia sercowego

    Wtórna prewencja zawału mięśnia sercowego to kompleksowe postępowanie mające na celu zapobieganie kolejnym incydentom sercowo-naczyniowym u pacjentów, którzy przebyli już zawał serca. Obejmuje ona zarówno farmakoterapię, jak i modyfikację stylu życia, które razem mają zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby i poprawić rokowanie długoterminowe.

  • wrzód trawienny

    Wrzód trawienny (choroba wrzodowa) to uszkodzenie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, które sięga w głąb tkanki, przekraczając blaszkę mięśniową błony śluzowej. Główne czynniki etiologiczne to zakażenie Helicobacter pylori oraz stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Dodatkowe czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, stres, predyspozycje genetyczne oraz nadmierne spożycie alkoholu.

  • wtórna niedomoga kory nadnerczy

    Wtórna niedoczynność kory nadnerczy to stan, w którym gruczoły nadnerczy nie produkują wystarczającej ilości kortyzolu z powodu niewystarczającej stymulacji przez hormon adrenokortykotropowy (ACTH) wydzielany przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niedoczynności, gdzie problem leży bezpośrednio w nadnerczach, wtórna niedoczynność wynika z zaburzeń przysadki mózgowej lub podwzgórza. Najczęstszymi przyczynami są długotrwała terapia glikokortykosteroidami, guzy przysadki, operacje przysadki, radioterapia obszaru przysadki lub urazy głowy.

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl