wsteczna endoskopowa pankreatografia
Wskazanie

Wsteczna endoskopowa pankreatografia (ERCP – Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography) to procedura diagnostyczno-terapeutyczna stosowana w schorzeniach dróg żółciowych i trzustkowych. Polega na wprowadzeniu endoskopu do dwunastnicy, a następnie wstrzyknięciu środka kontrastowego do dróg żółciowych i/lub trzustkowych poprzez brodawkę Vatera, co umożliwia obrazowanie tych struktur pod kontrolą fluoroskopii.

ERCP jest wskazana w przypadkach kamicy dróg żółciowych, zwężeń i niedrożności dróg żółciowych (np. spowodowanych guzami), przewlekłego zapalenia trzustki, podejrzenia chorób nowotworowych dróg żółciowych i trzustki oraz w diagnostyce żółtaczek o niejasnej etiologii. Procedura ta pozwala nie tylko na diagnostykę, ale również na interwencje terapeutyczne, takie jak sfinkterotomia (nacięcie zwieracza Oddiego), usunięcie kamieni, założenie stentów czy pobranie materiału do badań cytologicznych.

Przed zabiegiem ERCP stosuje się leki przygotowujące pacjenta, w tym leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego (inhibitory pompy protonowej jak Controloc, Helicid, IPP, Pantopraz), leki rozkurczowe (No-Spa, Buscopan) oraz środki znieczulające (Propofol, Fentanyl). W profilaktyce zapalenia trzustki po ERCP stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (Diclac, Ketonal, Ketoprofen), a czasem również antybiotyki profilaktyczne (Ciprofloksacyna, Metronidazol).

Największe trudności podczas procedury ERCP obejmują ryzyko powikłań, które występują u około 5-10% pacjentów. Najpoważniejszym powikłaniem jest ostre zapalenie trzustki, które może wystąpić u 3-5% pacjentów poddanych ERCP. Inne powikłania to krwawienie po sfinkterotomii, perforacja przewodu pokarmowego, infekcje dróg żółciowych oraz powikłania związane ze znieczuleniem. Wyzwaniem jest również trudność w kaniulacji brodawki Vatera, szczególnie w przypadkach anatomii zmienionej przez wcześniejsze operacje, co może prowadzić do niepowodzenia procedury.

Kluczowym elementem poprawiającym bezpieczeństwo ERCP jest właściwa kwalifikacja pacjentów, odpowiednie przygotowanie przed zabiegiem oraz doświadczenie zespołu wykonującego procedurę. Współcześnie, w niektórych przypadkach, ERCP jest zastępowana przez mniej inwazyjne metody diagnostyczne jak cholangio-MR czy endoskopowa ultrasonografia (EUS).