Leki w grupie
„środki kontrastowe niejonowe”

Środki kontrastowe niejonowe to grupa preparatów diagnostycznych stosowanych w badaniach obrazowych, takich jak tomografia komputerowa, angiografia i urografia. W przeciwieństwie do jonowych środków kontrastowych, nie dysocjują w roztworze na jony, co znacząco zmniejsza ich osmolalność i poprawia tolerancję przez pacjentów.

Niejonowe środki kontrastowe działają poprzez zwiększenie kontrastu między różnymi tkankami ciała dzięki wysokiej liczbie atomowej jodu, który silnie absorbuje promieniowanie rentgenowskie. Mechanizm ich działania polega na selektywnym gromadzeniu się w określonych tkankach lub naczyniach, co umożliwia uwidocznienie struktur anatomicznych niewidocznych w standardowych badaniach RTG.

Do najważniejszych niejonowych środków kontrastowych należą: jopromid (Ultravist), joheksol (Omnipaque), jomeprol (Iomeron), jodiksanol (Visipaque), jopamidol (Iopamiro), joversol (Optiray) oraz jobitridol (Xenetix). Preparaty te różnią się głównie osmolalnością, lepkością i zawartością jodu.

Środki kontrastowe niejonowe dzielą się na dwie główne podgrupy: monomery (np. jopromid, joheksol, jomeprol) – zawierające jeden pierścień benzenowy z trzema atomami jodu oraz dimery (np. jodiksanol) – zawierające dwa połączone pierścienie benzenowe z sześcioma atomami jodu. Dimery charakteryzują się niższą osmolalnością (są izoosmolalne względem krwi) i lepszą tolerancją przez pacjentów z chorobami nerek i układu sercowo-naczyniowego.

Głównymi zaletami niejonowych środków kontrastowych są: znacznie mniejsza częstość reakcji niepożądanych w porównaniu ze środkami jonowymi, lepsza tolerancja przez pacjentów, mniejsza toksyczność dla nerek oraz możliwość stosowania większych objętości i wyższych stężeń, co przekłada się na lepszą jakość obrazowania. Ponadto, powodują mniej dolegliwości bólowych podczas iniekcji.

Mimo lepszego profilu bezpieczeństwa, niejonowe środki kontrastowe mogą powodować poważne działania niepożądane. Najpoważniejszym zagrożeniem jest nefropatia pokontrastowa, szczególnie u pacjentów z uprzednią dysfunkcją nerek, cukrzycą czy odwodnieniem. Mogą również wywoływać reakcje nadwrażliwości, od łagodnych (zaczerwienienie, świąd) po zagrażające życiu reakcje anafilaktoidalne. U pacjentów przyjmujących metforminę istnieje ryzyko kwasicy mleczanowej po zastosowaniu środków kontrastowych.

Lista leków w tej grupie

Optiray 350 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 741 mg/ml (350 mg jodu/ml)

Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań i infuzji zawierającym jowersol odpowiadający 350 mg/ml jodu elementarnego. Jest stosowany jako niejonowy środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej, między innymi w angiografii układu sercowo-naczyniowego, tomografii komputerowej głowy i ciała oraz w urografii. Preparat umożliwia dokładne uwidocznienie naczyń i narządów podczas badań. Zastosowanie tego środka poprawia precyzję diagnozy w różnych technikach obrazowania medycznego.
Wskazania do stosowania
Substancja czynna
1. jowersol
Kategoria leku
Visipaque – Roztwór do wstrzykiwań – 652 mg/ml (320 mg jodu/ml)

Produkt leczniczy zawiera jodiksanol, niejonowy, dimeryczny środek kontrastowy zawierający jod, rozpuszczalny w wodzie, stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań. Jego osmolalność jest niższa niż osmolalność krwi, a preparat jest izotoniczny względem płynów ustrojowych dzięki dodatkom elektrolitów. Lek używany jest wyłącznie do celów diagnostycznych, w tym w badaniach obrazowych takich jak kardioangiografia, angiografia mózgowa, arteriografia obwodowa, urografia oraz tomografia komputerowa z kontrastem. Dzięki swoim właściwościom ułatwia precyzyjne zobrazowanie układu naczyniowego oraz innych struktur ciała podczas procedur diagnostycznych.
Wskazania do stosowania
Substancja czynna
1. jodiksanol
Kategoria leku
Optiray 320 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 678 mg/ml (320 mg jodu/ml)

Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań i infuzji zawierającym 320 mg/ml jodu w postaci jowersolu. Jest to niejonowy środek kontrastowy wykorzystywany głównie do diagnostyki obrazowej, w tym angiografii naczyń mózgowych, wieńcowych, obwodowych oraz narządów wewnętrznych i nerek. Stosuje się go również w tomografii komputerowej głowy i innych narządów, a także w różnych procedurach diagnostycznych, takich jak aortografia czy flebografia. Lek pomaga w uzyskaniu wyraźnych obrazów struktur naczyniowych i narządów, co ułatwia rozpoznanie i ocenę stanu zdrowia pacjenta.
Wskazania do stosowania
Substancja czynna
1. jowersol
Kategoria leku
Omnipaque – Roztwór do wstrzykiwań – 647 mg/ml (300 mg jodu/ml)

Produkt leczniczy zawiera joheksol, niejonowy, monomeryczny, trójjodowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy o stężeniu 647 mg/ml, co odpowiada 300 mg jodu na ml. Preparat jest przeznaczony do diagnostyki obrazowej u dorosłych i dzieci, wykorzystywany m.in. w kardioangiografii, arteriografii, urografii, tomografii komputerowej oraz badaniach przewodu pokarmowego. Może być podawany również podpajęczynówkowo w mielografii oraz stosowany w artrografii czy mammografii ze wzmocnieniem kontrastowym. Dzięki właściwościom izotonicznym i rozpuszczalności w wodzie umożliwia uzyskanie wyraźnych obrazów diagnostycznych podczas różnych procedur medycznych.
Wskazania do stosowania
Substancja czynna
1. joheksol
Kategoria leku
Optiray 300 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 636 mg/ml (300 mg I/ml)

Jest to niejonowy środek kontrastowy zawierający joversol, który dostarcza 300 mg jodu na ml roztworu. Produkt występuje w postaci przezroczystego, bezbarwnego lub bladożółtego roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Stosuje się go wyłącznie w diagnostyce medycznej, w tym w angiografii naczyń mózgowych i obwodowych, flebografii oraz tomografii komputerowej głowy i innych narządów. Jest odpowiedni również do użycia u dzieci podczas badań obrazowych naczyń i urografii.
Wskazania do stosowania
Substancja czynna
1. jowersol
Kategoria leku

Leki w grupie„środki kontrastowe niejonowe”

Lista leków w tej grupie

Optiray 350 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 741 mg/ml (350 mg jodu/ml)

Visipaque – Roztwór do wstrzykiwań – 652 mg/ml (320 mg jodu/ml)

Optiray 320 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 678 mg/ml (320 mg jodu/ml)

Omnipaque – Roztwór do wstrzykiwań – 647 mg/ml (300 mg jodu/ml)

Optiray 300 – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 636 mg/ml (300 mg I/ml)

Leki w grupie
„środki kontrastowe niejonowe”