wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych
Wskazanie
Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych (ICP) to specyficzne dla ciąży zaburzenie wątrobowe, występujące najczęściej w drugim lub trzecim trymestrze. Charakteryzuje się świądem skóry (szczególnie dłoni i stóp), bez pierwotnej wysypki, podwyższonym poziomem kwasów żółciowych w surowicy (>10 μmol/l) i niekiedy podwyższoną aktywnością aminotransferaz. Częstość występowania ICP różni się w zależności od regionu geograficznego i grupy etnicznej – od 0,3% do nawet 5,6% ciąż.
Patogeneza ICP wiąże się z oddziaływaniem podwyższonego poziomu hormonów ciążowych na transport kwasów żółciowych, przy udziale czynników genetycznych i środowiskowych. Wysokie stężenie kwasów żółciowych w surowicy matki może przenikać przez łożysko, wpływając negatywnie na płód, zwiększając ryzyko porodów przedwczesnych, zaburzeń rytmu serca płodu, aspiracji smółki i w skrajnych przypadkach – wewnątrzmacicznego obumarcia płodu.
W leczeniu farmakologicznym ICP stosuje się przede wszystkim kwas ursodeoksycholowy (Ursocam, Ursopol, Proursan), który zmniejsza świąd oraz obniża stężenie kwasów żółciowych w surowicy. Lek ten jest bezpieczny dla płodu i stanowi pierwszą linię terapii. W przypadkach nasilonego świądu można zastosować leki przeciwhistaminowe (np. Clemastin), a w sytuacjach, gdy kwas ursodeoksycholowy jest nieskuteczny, rozważa się podanie cholestyraminę (Questran), która jednak może prowadzić do niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
Największym wyzwaniem w prowadzeniu pacjentek z ICP jest właściwe monitorowanie stanu płodu i podjęcie decyzji o optymalnym czasie zakończenia ciąży. Przy stężeniu kwasów żółciowych >40 μmol/l wzrasta ryzyko powikłań dla płodu, co może skłaniać do wcześniejszego rozwiązania ciąży (zwykle po 36-37 tygodniu). Konieczne jest indywidualne podejście, uwzględniające nasilenie objawów, wyniki badań laboratoryjnych oraz dobrostan płodu. Dodatkową trudnością jest różnorodność protokołów postępowania między ośrodkami oraz ograniczona dostępność do szybkiego oznaczania stężenia kwasów żółciowych w niektórych placówkach.
Po porodzie objawy ICP zwykle ustępują w ciągu kilku dni do dwóch tygodni, a parametry laboratoryjne normalizują się w ciągu 2-8 tygodni. Warto pamiętać, że choroba może nawracać w kolejnych ciążach (ryzyko 45-70%), a także przy stosowaniu antykoncepcji hormonalnej, co wymaga odpowiedniego poradnictwa i monitorowania pacjentek z wywiadem ICP.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Ursocam – Tabletki – 250 mg
Lek zawiera kwas ursodeoksycholowy 250 mg, który jest głównym składnikiem aktywnym. Stosowany jest w rozpuszczaniu cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Wskazany jest również w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby, cholestazy ciężarnych w drugim i trzecim trymestrze, a także zapalenia błony śluzowej żołądka spowodowanego zarzucaniem żółci. Ponadto stosuje się go w różnych chorobach wątroby i dróg żółciowych oraz w zaburzeniach czynności tych narządów związanych z mukowiscydozą u dzieci i młodzieży.
• Wskazania do stosowania- choroba dróg żółciowych o różnej etiologii
- choroba wątroby o różnej etiologii
- kamień żółciowy
- pierwotna marskość żółciowa wątroby
- wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych
- zaburzenie czynności dróg żółciowych związane z mukowiscydozą
- zaburzenie czynności wątroby związane z mukowiscydozą
- zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci
• Substancja czynna -
Ursopol – Kapsułki twarde – 300 mg
Produkt zawiera kwas ursodeoksycholowy w dawkach 150 mg lub 300 mg w formie kapsułek. Stosuje się go w celu rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych oraz leczenia pierwotnej marskości żółciowej wątroby i innych schorzeń dróg żółciowych. Wskazany jest również w leczeniu wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych oraz zapalenia błony śluzowej żołądka związanego z zarzucaniem żółci. Używa się go także w terapii zaburzeń czynności wątroby u dzieci i młodzieży z mukowiscydozą.
• Wskazania do stosowania- cholesterolowy kamień żółciowy
- choroba dróg żółciowych o różnej etiologii
- choroba wątroby o różnej etiologii
- pierwotna marskość żółciowa wątroby
- wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych
- zaburzenie czynności dróg żółciowych związane z mukowiscydozą
- zaburzenie czynności wątroby związane z mukowiscydozą
- zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci
• Substancja czynna -
Ursopol – Kapsułki twarde – 150 mg
Produkt zawiera kwas ursodeoksycholowy w dawkach 150 mg lub 300 mg oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza i azorubina. Stosuje się go w celu rozpuszczania kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym o średnicy do 15 mm oraz w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby. Wskazany jest również przy innych chorobach wątroby i dróg żółciowych, wewnątrzwątrobowej cholestazie ciężarnych oraz zapaleniu błony śluzowej żołądka spowodowanym zarzucaniem żółci. Może być również stosowany u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności wątroby związanymi z mukowiscydozą.
• Wskazania do stosowania- inne choroby wątroby i dróg żółciowych o różnej etiologii
- pierwotna marskość żółciowa wątroby
- rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych
- wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych
- zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych związane z mukowiscydozą
- zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci
• Substancja czynna