wtórna niedomoga kory nadnerczy
Wskazanie

Wtórna niedoczynność kory nadnerczy to stan, w którym gruczoły nadnerczy nie produkują wystarczającej ilości kortyzolu z powodu niewystarczającej stymulacji przez hormon adrenokortykotropowy (ACTH) wydzielany przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niedoczynności, gdzie problem leży bezpośrednio w nadnerczach, wtórna niedoczynność wynika z zaburzeń przysadki mózgowej lub podwzgórza. Najczęstszymi przyczynami są długotrwała terapia glikokortykosteroidami, guzy przysadki, operacje przysadki, radioterapia obszaru przysadki lub urazy głowy.

Objawy wtórnej niedoczynności kory nadnerczy obejmują przewlekłe zmęczenie, osłabienie mięśni, utratę apetytu, nudności, zawroty głowy, hipoglikemię oraz obniżone ciśnienie tętnicze. W odróżnieniu od pierwotnej niedoczynności, we wtórnej formie nie występuje zwykle hiperpigmentacja skóry, a zaburzenia elektrolitowe są mniej nasilone ze względu na zachowaną sekrecję aldosteronu.

W leczeniu wtórnej niedoczynności kory nadnerczy stosuje się przede wszystkim suplementację glikokortykosteroidów. W Polsce najczęściej stosowanymi preparatami są: Hydrocortison (hydrokortyzon), Cortineff (fludrokortyzon), Dexaven (deksametazon) oraz Encorton (prednizon). Dawkowanie powinno naśladować naturalny rytm wydzielania kortyzolu, z większą dawką rano i mniejszą wieczorem. W sytuacjach stresowych (infekcje, zabiegi operacyjne) konieczne jest zwiększenie dawki leku.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z wtórną niedoczynnością kory nadnerczy jest odpowiednie dostosowanie dawki glikokortykosteroidów. Zbyt niska dawka prowadzi do objawów niedoczynności, natomiast zbyt wysoka może powodować zespół Cushinga jatrogenny, osteoporozę, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia metaboliczne. Dodatkową trudnością jest edukacja pacjentów w zakresie modyfikacji dawkowania w sytuacjach stresowych oraz rozpoznawania wczesnych objawów przełomu nadnerczowego, który stanowi zagrożenie życia. Pacjenci powinni być zaopatrzeni w zestaw do iniekcji hydrokortyzonu oraz nosić informację o chorobie (np. bransoletka medyczna).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl