wstrząs poprzetoczeniowy
Wskazanie

Wstrząs poprzetoczeniowy to poważna reakcja immunologiczna organizmu, występująca po przetoczeniu krwi lub preparatów krwiopochodnych. Pojawia się, gdy układ odpornościowy biorcy rozpoznaje przetoczone składniki jako obce i atakuje je. Objawy mogą wystąpić zarówno natychmiast po transfuzji, jak i do 24 godzin po niej i obejmują: gorączkę, dreszcze, niepokój, ból w klatce piersiowej, duszność, hipotensję, tachykardię, a w ciężkich przypadkach wstrząs i niewydolność wielonarządową.

W leczeniu wstrząsu poprzetoczeniowego kluczowe jest natychmiastowe przerwanie transfuzji. Stosuje się leki przeciwhistaminowe, takie jak Clemastin (Clemastinum), Phenazolinum oraz glikokortykosteroidy, np. Dexaven (deksametazon), Solu-Medrol (metyloprednizolon). W ciężkich przypadkach konieczne jest podanie adrenaliny (Adrenalina WZF) oraz płynów infuzyjnych (np. Plasmalyte, PWE). Pacjenci wymagają monitorowania funkcji życiowych, często na oddziale intensywnej terapii.

Największą trudnością w leczeniu wstrząsu poprzetoczeniowego jest jego nagły i nieprzewidywalny charakter. Kluczowe znaczenie ma szybkość reakcji personelu medycznego, gdyż opóźnienie w rozpoznaniu i leczeniu może prowadzić do nieodwracalnych zmian narządowych i zgonu. Dodatkowym wyzwaniem jest właściwa identyfikacja przyczyny reakcji, co jest niezbędne do zapobiegania podobnym incydentom w przyszłości. Pacjenci po przebytym wstrząsie poprzetoczeniowym wymagają szczególnej ostrożności przy kolejnych transfuzjach i kompleksowego podejścia interdyscyplinarnego.

Zapobieganie wstrząsowi poprzetoczeniowemu opiera się przede wszystkim na skrupulatnej kontroli zgodności krwi dawcy i biorcy, przestrzeganiu procedur przechowywania i podawania preparatów krwiopochodnych oraz dokładnym monitorowaniu pacjenta podczas transfuzji. W przypadku pacjentów z historią reakcji poprzetoczeniowych zaleca się stosowanie leków Promethazinum lub Fenistil (dimetinden) profilaktycznie przed transfuzją.