wstrząs pooperacyjny
Wskazanie

Wstrząs pooperacyjny to stan zagrożenia życia, charakteryzujący się niewydolnością krążenia, która pojawia się po zabiegu operacyjnym. Przyczyną jest nieadekwatna perfuzja tkanek i narządów, co prowadzi do hipoksji komórkowej, uszkodzenia mitochondriów i produkcji mediatorów zapalnych. Może wystąpić jako powikłanie krwawienia śródoperacyjnego, reakcji anafilaktycznej, zakażenia, zaburzeń elektrolitowych lub zbyt głębokiej sedacji.

W leczeniu wstrząsu pooperacyjnego kluczowe jest przywrócenie prawidłowej perfuzji tkankowej. Stosuje się płyny infuzyjne (np. PWE, Optilyte, Plasmalyte), leki wazoaktywne (Levonor, Noradrenalina WZF, Dopamina WZF), preparaty krwiopochodne (KKCz) oraz antybiotyki o szerokim spektrum (Tazocin, Meronem, Amikacin). W zależności od przyczyny wstrząsu mogą być wskazane także leki przeciwhistaminowe (Clemastin, Phenazolinum) lub glikokortykosteroidy (Dexaven, Solu-Medrol).

Największym wyzwaniem w leczeniu wstrząsu pooperacyjnego jest szybka identyfikacja jego przyczyny, co często bywa trudne ze względu na nakładające się objawy kliniczne różnych typów wstrząsu. Istotnym problemem jest także tzw. okno terapeutyczne – leczenie musi być wdrożone jak najszybciej, ponieważ z każdą minutą rośnie ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń narządowych. Trudności sprawia również monitorowanie efektywności terapii, gdyż parametry hemodynamiczne mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu perfuzji tkankowej.

W zaawansowanym wstrząsie opornym na leczenie niezbędne może być zastosowanie zaawansowanych technik monitorowania hemodynamicznego oraz wspomagania narządowego, włącznie z mechanicznym wspomaganiem krążenia czy ciągłymi technikami nerkozastępczymi. Śmiertelność w przypadku wstrząsu pooperacyjnego, szczególnie gdy dochodzi do niewydolności wielonarządowej, pozostaje wysoka, sięgając 40-60% w najcięższych przypadkach.