zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny

Zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny (SIADH – Syndrome of Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem wazopresyny (hormonu antydiuretycznego, ADH) niezależnie od fizjologicznych bodźców, takich jak osmolalność osocza czy objętość krwi krążącej.

Patofizjologia SIADH polega na zwiększonej reabsorpcji wody w kanalikach nerkowych, co prowadzi do hiponatremii rozcieńczeniowej, przy jednoczesnym utrzymaniu prawidłowej objętości płynów pozakomórkowych. W przeciwieństwie do innych stanów hiponatremii, w SIADH osmolalność moczu jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do osmolalności osocza, a wydalanie sodu z moczem pozostaje prawidłowe lub zwiększone.

Najczęstsze przyczyny SIADH obejmują nowotwory (szczególnie drobnokomórkowy rak płuca), choroby ośrodkowego układu nerwowego (urazy, krwawienia, infekcje), choroby płuc (zapalenie płuc, gruźlica), leki (niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, cytostatyki) oraz zabiegi chirurgiczne. Rzadziej SIADH może być idiopatyczny lub dziedziczny.

Diagnostyka SIADH opiera się na stwierdzeniu hiponatremii hipotonicznnej przy euwolemii, podwyższonej osmolalności moczu (>100 mOsm/kg), prawidłowej funkcji nerek, tarczycy i nadnerczy oraz wykluczeniu innych przyczyn hiponatremii. Kluczowe jest również zidentyfikowanie i leczenie choroby podstawowej.

Leczenie SIADH obejmuje ograniczenie podaży płynów, w ciężkich przypadkach podawanie hipertonicznego roztworu soli, a w leczeniu przewlekłym stosowanie antagonistów receptora wazopresynowego (waptanów) lub innych leków zwiększających wydalanie wody bez elektrolitów. Rokowanie zależy głównie od choroby podstawowej oraz od szybkości rozwoju i nasilenia hiponatremii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl