Działania niepożądane
Oxepilax 300 mg

Działania niepożądane leku Oxepilax (okskarbazepina)

Produkt leczniczy Oxepilax, zawierający substancję czynną okskarbazepiną w dawce 300 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis ryzyka związanego z poszczególnymi działaniami niepożądanymi, ich charakterystykę oraz częstość występowania.¹

Profil bezpieczeństwa – informacje ogólne

Profil bezpieczeństwa okskarbazepiny został opracowany na podstawie wyników badań klinicznych, w których identyfikowano działania niepożądane związane z działaniem substancji czynnej. Uzupełniono go o klinicznie istotne doniesienia dotyczące działań niepożądanych uzyskane w programach badawczych oraz doświadczenia zbierane po wprowadzeniu leku na rynek. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (występujących u ponad 10% pacjentów) należą: senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia.²

Działania niepożądane według układów i narządów

Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z układami i narządami według MedDRA, z uwzględnieniem częstości występowania zgodnie z klasyfikacją CIOMS III: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000).³

Zaburzenia hematologiczne

W zakresie zaburzeń krwi i układu chłonnego odnotowano następujące działania niepożądane:⁴

• Niezbyt często: Leukopenia (zmniejszenie liczby leukocytów, co osłabia układ odpornościowy)
• Rzadko: Hamowanie czynności szpiku kostnego (prowadzące do niewydolności produkcji komórek krwi), niedokrwistość aplastyczna (zagrażająca życiu niewydolność szpiku), agranulocytoza (całkowity brak granulocytów obojętnochłonnych), pancytopenia (zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi), neutropenia (zmniejszenie liczby neutrofili)
• Bardzo rzadko: Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi zwiększające ryzyko krwawień)

Wszystkie wymienione zaburzenia hematologiczne wymagają regularnej kontroli morfologii krwi, szczególnie w początkowym okresie leczenia.

Zaburzenia immunologiczne

Okskarbazepina może powodować następujące reakcje ze strony układu immunologicznego:⁵

• Rzadko: Reakcje anafilaktyczne (potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej)
• Bardzo rzadko: Nadwrażliwość (różnorodne reakcje alergiczne, które mogą dotyczyć wielu narządów)

Zaburzenia endokrynologiczne

W zakresie układu endokrynnego obserowane są:⁶

• Często: Wzrost masy ciała (wymaga monitorowania, szczególnie u pacjentów z nadwagą lub otyłością)
• Niezbyt często: Niedoczynność tarczycy (obniżone stężenie hormonów tarczycy, mogące skutkować spowolnieniem metabolizmu)

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Okskarbazepina może wpływać na gospodarkę elektrolitową i metaboliczną organizmu:⁷

• Często: Hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi)
• Rzadko: Zespół przypominający zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, charakteryzujący się objawami takimi jak:
  • Letarg (ospałość, spowolnienie)
  • Nudności
  • Zawroty głowy
  • Zmniejszenie osmolalności surowicy
  • Wymioty
  • Bóle głowy
  • Stany splątania
  • Inne objawy neurologiczne

Zaburzenia psychiczne

W zakresie funkcji psychicznych odnotowano:⁸

• Często:
  • Stany splątania (dezorientacja, zaburzenia świadomości)
  • Depresja (obniżenie nastroju, utrata zainteresowań)
  • Apatia (brak motywacji i zainteresowania)
  • Pobudzenie (np. nerwowość, niepokój psychoruchowy)
  • Chwiejność afektu (niestabilność emocjonalna, wahania nastroju)

Zaburzenia układu nerwowego

Objawy neurologiczne stanowią jedną z najczęstszych grup działań niepożądanych okskarbazepiny:⁹

• Bardzo często:
  • Senność (nadmierna ospałość, senność w ciągu dnia)
  • Bóle głowy (różnego typu i lokalizacji)
  • Nieukładowe zawroty głowy (wrażenie oszołomienia, niestabilności)
• Często:
  • Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów)
  • Drżenie (mimowolne rytmiczne ruchy kończyn, głowy)
  • Oczopląs (mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych)
  • Zaburzenia uwagi (trudności z koncentracją)
  • Amnezja (zaburzenia pamięci)
  • Zaburzenia mowy, w tym dyzartria (niewyraźna mowa)

Należy zaznaczyć, że zaburzenia neurologiczne występują częściej podczas zwiększania dawki okskarbazepiny.¹⁰

Zaburzenia narządów zmysłów

Okskarbazepina może wpływać na narządy wzroku i słuchu:¹¹

• Zaburzenia oka:
  • Bardzo często: Podwójne widzenie (diplopia)
  • Często: Nieostre widzenie, inne zaburzenia widzenia
• Zaburzenia ucha i błędnika:
  • Często: Układowe zawroty głowy (vertigo, wrażenie wirowania otoczenia)

Zaburzenia układu krążenia

W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano:¹²

• Zaburzenia serca:
  • Bardzo rzadko: Niemiarowość (zaburzenia rytmu serca), blok przedsionkowo-komorowy (zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu)
• Zaburzenia naczyniowe:
  • Niezbyt często: Nadciśnienie tętnicze (podwyższone wartości ciśnienia krwi)

Zaburzenia żołądka i jelit

Objawy gastroenterologiczne należą do częstych działań niepożądanych okskarbazepiny:¹³

• Bardzo często: Nudności, wymioty
• Często: Biegunka, zaparcie, ból brzucha
• Bardzo rzadko: Zapalenie trzustki i/lub zwiększenie aktywności lipazy i/lub amylazy (enzymy trzustkowe)

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W zakresie funkcji wątroby odnotowano:¹⁴

• Bardzo rzadko: Zapalenie wątroby (stan zapalny miąższu wątroby)

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Okskarbazepina może powodować różnorodne reakcje skórne, od łagodnych po potencjalnie zagrażające życiu:¹⁵

• Często: Wysypka, łysienie (wypadanie włosów), trądzik
• Niezbyt często: Pokrzywka (swędząca, obrzękowa wysypka)
• Rzadko:
  • Osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – ciężka reakcja polekowa z wysypką i objawami ogólnoustrojowymi
  • Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – charakteryzująca się mnogimi drobnymi krostkami
• Bardzo rzadko:
  • Obrzęk naczynioruchowy (nagły obrzęk tkanek miękkich)
  • Zespół Stevensa-Johnsona (ciężka reakcja pęcherzowa skóry i błon śluzowych)
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) – najcięższa reakcja skórna
  • Rumień wielopostaciowy (charakterystyczne zmiany tarczowate)

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego odnotowano:¹⁶

• Rzadko: Zmniejszona gęstość mineralna kości, osteopenia, osteoporoza i złamania u pacjentów poddanych przewlekłemu leczeniu okskarbazepiną (mechanizm oddziaływania okskarbazepiny na metabolizm kości nie został dotychczas ustalony)
• Bardzo rzadko: Toczeń rumieniowaty układowy (choroba autoimmunologiczna dotykająca wielu narządów)

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

W zakresie reakcji ogólnoustrojowych występują:¹⁷

• Bardzo często: Zmęczenie (uczucie wyczerpania)
• Często: Osłabienie (zmniejszenie siły mięśniowej, ogólne osłabienie)

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Podczas stosowania okskarbazepiny można zaobserwować następujące odchylenia w wynikach badań laboratoryjnych:¹⁸

• Niezbyt często: Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i fosfatazy zasadowej we krwi
• Rzadko: Zmniejszenie stężenia tyroksyny (T4) – o niejasnym znaczeniu klinicznym

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

W kategorii urazów i zatruć odnotowano:¹⁹

• Niezbyt często: Upadki (związane z zawrotami głowy, ataksją i innymi działaniami niepożądanymi ze strony układu nerwowego)

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Reakcje nadwrażliwości

Nadwrażliwość na okskarbazepiną może przybierać formę wielonarządową, manifestującą się różnorodnymi objawami:²⁰

• Objawy ogólne: wysypka, gorączka
• Zaburzenia hematologiczne i limfatyczne: eozynofilia, trombocytopenia, leukopenia, powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie śledziony
• Zaburzenia wątroby: zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby
• Zaburzenia mięśniowo-stawowe: obrzęk stawów, ból mięśni, ból stawów
• Zaburzenia neurologiczne: encefalopatia wątrobowa
• Zaburzenia nerkowe: niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, białkomocz
• Zaburzenia płucne: obrzęk płuc, astma, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, duszność
• Reakcje alergiczne: obrzęk naczynioruchowy

Hiponatremia

Podczas leczenia okskarbazepiną u 2,7% pacjentów obserwowano stężenie sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l. Zjawisko to klasyfikowane jest jako występujące „często”, zazwyczaj przebiega bezobjawowo i nie wymaga dostosowania dawki. Bardzo rzadko hiponatremii towarzyszą objawy takie jak napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości, splątanie, zaburzenia widzenia (np. nieostre widzenie), niedoczynność tarczycy, wymioty i nudności.²¹

Hiponatremia zazwyczaj występuje podczas pierwszych 3 miesięcy terapii, jednakże odnotowano przypadki pacjentów, u których stężenie sodu uległo obniżeniu poniżej wartości 125 mmol/l po ponad roku od rozpoczęcia leczenia.²²

Bezpieczeństwo w populacji pediatrycznej

Profil bezpieczeństwa okskarbazepiny u dzieci jest zasadniczo podobny do profilu obserwowanego w populacji dorosłych, co potwierdzają dostępne dane kliniczne.²³

Tabela działań niepożądanych okskarbazepiny

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, fax: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.²⁴

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy Oxepilax.²⁵