rekombinowana szczepionka przeciwko półpaścowi
Rekombinowana szczepionka przeciwko półpaścowi to nowoczesny preparat immunologiczny, opracowany w celu zapobiegania reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV) u osób dorosłych. W przeciwieństwie do starszych szczepionek zawierających żywy atenuowany wirus, szczepionki rekombinowane są podjednostkowymi preparatami zawierającymi wyłącznie wybrane antygeny wirusa, co zapewnia wyższy profil bezpieczeństwa.
Głównym składnikiem rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi jest glikoproteina E (gE) wirusa VZV, która została zidentyfikowana jako kluczowy antygen w indukcji odpowiedzi immunologicznej. Szczepionka zawiera również adiuwant AS01B, który znacząco wzmacnia odpowiedź immunologiczną, szczególnie u osób starszych, u których naturalna odpowiedź immunologiczna jest osłabiona.
Skuteczność rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi wynosi ponad 90% u osób powyżej 50. roku życia, co stanowi znaczną poprawę w porównaniu z wcześniejszymi preparatami. Badania kliniczne wykazały, że zapewnia ona długotrwałą ochronę przez co najmniej 7-10 lat, zmniejszając nie tylko ryzyko zachorowania na półpasiec, ale również ograniczając częstość występowania i nasilenie neuralgii popółpaścowej – najczęstszego powikłania tej choroby.
Zalecenia kliniczne obejmują stosowanie rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi u osób powyżej 50. roku życia, a szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, w tym osób z zaburzeniami odporności. Schemat szczepienia obejmuje zwykle dwie dawki podawane domięśniowo w odstępie 2-6 miesięcy. Najczęstsze działania niepożądane to przejściowe reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia oraz łagodne objawy ogólnoustrojowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Półpasiec – Zapobieganie i profilaktyka
Półpasiec (herpes zoster) jest wynikiem reaktywacji wirusa varicella-zoster (VZV) u osób po przebytym zakażeniu ospą wietrzną, z ryzykiem wzrastającym po 50. roku życia oraz u pacjentów z obniżoną odpornością. Najczęstszym powikłaniem jest neuralgia popółpaścowa (PHN), utrzymująca się miesiącami lub latami. Profilaktyka opiera się przede wszystkim na szczepieniach, z preferowaną rekombinowaną szczepionką Shingrix (RZV), wykazującą skuteczność 97% u osób 50-69 lat, 91% u osób powyżej 70 lat oraz 89% redukcji ryzyka PHN, z ochroną utrzymującą się co najmniej 10 lat. Schemat szczepienia obejmuje dwie dawki podawane w odstępie 2-6 miesięcy (1-2 miesiące u osób immunosupresyjnych). Szczepienie jest zalecane dla wszystkich osób ≥50 lat, osób ≥19 lat z immunosupresją, osób po wcześniejszym szczepieniu Zostavax oraz po przebytym półpaścu.
acyklowir, demencja, dożylna immunoglobulina, działania niepożądane, immunokompetencja, leczenie immunosupresyjne, neuralgia popółpaścowa, nowotwory hematologiczne, obniżona odporność, odporność komórkowa, półpasiec, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwwirusowa, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, przeszczepienie komórek macierzystych, reaktywacja wirusa, rekombinowana szczepionka przeciwko półpaścowi, szczepionka żywa atenuowana, szpiczak mnogi, walacyklowir, wirus ospy wietrznej, wyszczepialność, zakażenie wewnątrzmaciczne, zwoje nerwowe - Leksykon chorób i schorzeń
Półpasiec – Epidemiologia
Półpasiec (herpes zoster, HZ) jest wynikiem reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV), z częstością występowania od 1,2 do 3,4 przypadków na 1000 osobolat u młodszych osób, a u pacjentów powyżej 65. roku życia wzrasta do 3,9-11,8 na 1000 osobolat. Ryzyko zachorowania w ciągu życia wynosi około 25-30%, zwiększając się do 50% u osób powyżej 80 lat. Głównym czynnikiem ryzyka jest wiek, a także immunosupresja, która zwiększa ryzyko zachorowania nawet 20-100-krotnie. Powikłania występują u 13-26% pacjentów, z neuralgią popółpaścową (PHN) jako najczęstszym powikłaniem, szczególnie u osób starszych (częstość PHN u osób 70-79 lat wynosi 235 na 100 000). Hospitalizacje dotyczą 1-4% chorych, a zgony są rzadkie, z częstością 0,017-0,465 na 100 000 osobolat, głównie u osób starszych i immunosupresyjnych. Epidemiologia półpaśca wykazuje regionalne różnice, z częstością 3-5 przypadków na 1000 osobolat w Ameryce Północnej, Europie i regionie Azji i Pacyfiku, a dane z Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Łacińskiej i Afryki są ograniczone.
ból neuropatyczny, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, cukrzyca, HIV, hospitalizacja, immunosupresja, lek immunosupresyjny, nadzór epidemiologiczny, narodowy program szczepień, neuralgia popółpaścowa, obniżona odporność, odporność komórkowa, osobolata, półpasiec, przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego, reaktywacja wirusa, rekombinowana szczepionka przeciwko półpaścowi, szczepienie przeciwko ospie wietrznej, szczepienie przeciwko półpaścowi, szczepionka Shingrix, układ krwiotwórczy, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wysypka, żywy atenuowany wirus