szczepienie przeciwko ospie wietrznej
Szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest skuteczną metodą profilaktyki zakażeń wywołanych przez wirus Varicella-zoster (VZV). Dostępna szczepionka zawiera żywy, atenuowany szczep wirusa Oka/Merck i może być podawana dzieciom od 9. miesiąca życia.
W Polsce szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest obowiązkowe dla wybranych grup ryzyka (dzieci do 12. roku życia z upośledzeniem odporności, z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji, zakażone HIV, przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią) oraz dla dzieci do 12. roku życia narażonych na zakażenie ze względów środowiskowych. Dla pozostałych grup jest szczepieniem zalecanym, ale nierefundowanym.
Schemat szczepienia obejmuje podanie dwóch dawek w odstępie minimum 6 tygodni u dzieci do 12. roku życia oraz minimum 6 tygodni (zalecane 6-10 tygodni) u osób powyżej 12. roku życia. Szczepionkę podaje się podskórnie, najczęściej w okolicę mięśnia naramiennego.
Skuteczność szczepionki w zapobieganiu zachorowaniom na ospę wietrzną o jakimkolwiek nasileniu wynosi 70-90%, natomiast w zapobieganiu ciężkim postaciom choroby – ponad 95%. U osób zaszczepionych, które zachorują pomimo szczepienia, przebieg choroby jest zwykle łagodniejszy, z mniejszą liczbą wykwitów i krótszym czasem trwania.
Najczęstsze działania niepożądane po szczepieniu to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk), rzadziej gorączka. Przeciwwskazania obejmują ciężkie niedobory odporności, ciążę, aktywną nieleczoną gruźlicę oraz reakcje anafilaktyczne na wcześniejsze dawki szczepionki lub jej składniki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ospa wietrzna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ospa wietrzna (Varicella) jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, której rokowanie zależy od wieku, stanu immunologicznego pacjenta oraz obecności powikłań. U zdrowych dzieci poniżej 10 roku życia przebieg jest zwykle łagodny, z utrzymującymi się pęcherzykami przez 4-7 dni i szybkim powrotem do zdrowia po 5. dniu choroby. Leczenie jest głównie objawowe, obejmujące kąpiele z wodorowęglanem sodu oraz leki przeciwhistaminowe. Po przebyciu infekcji większość pacjentów uzyskuje dożywotnią odporność, choć zdarzają się rzadkie reinfekcje. U dorosłych oraz osób z upośledzoną odpornością, w tym pacjentów onkologicznych, leczonych immunosupresyjnie lub z HIV, przebieg jest cięższy, z wyższym ryzykiem powikłań takich jak zapalenie płuc (wirusowe i bakteryjne), zapalenie oskrzeli, wątroby i mózgu. Szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna u kobiet w ciąży, gdzie do 10% przypadków może prowadzić do zapalenia płuc, zwłaszcza w późniejszych etapach ciąży.
antagonista TNF, ciąża, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, liszajec, nowotwór układu limfatycznego, odporność komórkowa, ospa wietrzna, plamica piorunująca, powikłanie krwotoczne, świąd, szczepienie przeciwko ospie wietrznej, terapia immunosupresyjna, upośledzona odporność, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie bakteryjne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki podskórnej, zapalenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Półpasiec – Epidemiologia
Półpasiec (herpes zoster, HZ) jest wynikiem reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV), z częstością występowania od 1,2 do 3,4 przypadków na 1000 osobolat u młodszych osób, a u pacjentów powyżej 65. roku życia wzrasta do 3,9-11,8 na 1000 osobolat. Ryzyko zachorowania w ciągu życia wynosi około 25-30%, zwiększając się do 50% u osób powyżej 80 lat. Głównym czynnikiem ryzyka jest wiek, a także immunosupresja, która zwiększa ryzyko zachorowania nawet 20-100-krotnie. Powikłania występują u 13-26% pacjentów, z neuralgią popółpaścową (PHN) jako najczęstszym powikłaniem, szczególnie u osób starszych (częstość PHN u osób 70-79 lat wynosi 235 na 100 000). Hospitalizacje dotyczą 1-4% chorych, a zgony są rzadkie, z częstością 0,017-0,465 na 100 000 osobolat, głównie u osób starszych i immunosupresyjnych. Epidemiologia półpaśca wykazuje regionalne różnice, z częstością 3-5 przypadków na 1000 osobolat w Ameryce Północnej, Europie i regionie Azji i Pacyfiku, a dane z Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Łacińskiej i Afryki są ograniczone.
ból neuropatyczny, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, cukrzyca, HIV, hospitalizacja, immunosupresja, lek immunosupresyjny, nadzór epidemiologiczny, narodowy program szczepień, neuralgia popółpaścowa, obniżona odporność, odporność komórkowa, osobolata, półpasiec, przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego, reaktywacja wirusa, rekombinowana szczepionka przeciwko półpaścowi, szczepienie przeciwko ospie wietrznej, szczepienie przeciwko półpaścowi, szczepionka Shingrix, układ krwiotwórczy, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wysypka, żywy atenuowany wirus - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – VARIVAX nie mniej niż 1350 PFU/0,5 ml
Szczepionka VARIVAX zawiera żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka/Merck, z dawką co najmniej 1350 PFU w 0,5 ml po rekonstytucji. Jest wskazana do rutynowych szczepień ochronnych u osób powyżej 12. miesiąca życia, z możliwością wcześniejszego podania od 9. miesiąca życia w wyjątkowych sytuacjach epidemiologicznych lub zgodnie z lokalnym kalendarzem szczepień. Szczepionka jest również stosowana jako profilaktyka poekspozycyjna u osób podatnych na zakażenie, z największą skutecznością przy podaniu do 3 dni po kontakcie z wirusem, a także potencjalnym działaniem modyfikującym przebieg choroby przy podaniu do 5 dni po ekspozycji.
atenuowany wirus ospy wietrznej, choroba zakaźna, jednostki PFU, klinicznie jawne zakażenie, komórki diploidalne MRC-5, nadwrażliwość na antybiotyk, neomycyna, profilaktyka pierwotna, profilaktyka poekspozycyjna, przebieg zakażenia, szczepienie poekspozycyjne, szczepienie przeciwko ospie wietrznej, wirus ospy wietrznej, wirus varicella zoster, zawiesina do wstrzykiwań