analog witaminy D3

Analog witaminy D3 to związek chemiczny o strukturze zbliżonej do naturalnej witaminy D3 (cholekalcyferolu), zaprojektowany w celu naśladowania lub modyfikowania jej działania biologicznego. Analogi te są często stosowane w terapii ze względu na możliwość selektywnego wzmacniania określonych efektów witaminy D przy jednoczesnym ograniczaniu działań niepożądanych, szczególnie hiperkalcemii.

W praktyce klinicznej analogi witaminy D3 znalazły zastosowanie w leczeniu łuszczycy (kalcypotriol, takalcytol), wtórnej nadczynności przytarczyc w przewlekłej chorobie nerek (parikalcytol, dokserkalcyferol) oraz osteoporozy (alfakalcydol, kalcytriol). Mechanizm działania tych związków opiera się na modulacji receptora witaminy D (VDR), wpływając na ekspresję genów regulujących gospodarkę wapniowo-fosforanową, różnicowanie komórek i odpowiedź immunologiczną.

Farmakokinetyka analogów witaminy D3 różni się od naturalnej witaminy D3, co pozwala na bardziej precyzyjne dawkowanie i kontrolę efektów terapeutycznych. Badania kliniczne wskazują również na potencjalne zastosowanie tych związków w onkologii, immunologii i endokrynologii, gdzie wykazują działanie przeciwnowotworowe, immunomodulujące oraz regulujące wydzielanie hormonów.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Kalcypotriol – Przeciwwskazania stosowania

Kalcypotriol, stosowany głównie w terapii łuszczycy, występuje w preparatach takich jak Betacal, Daivobet, Duosone, Enstilar, Psotriol i Wynzora, najczęściej w połączeniu z betametazonem dipropionianem w stężeniu 50 µg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu na gram produktu. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na kalcypotriol lub substancje pomocnicze. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz krostkową, a także u osób z zaburzeniami metabolizmu wapnia, ze względu na analogię kalcypotriolu do witaminy D₃ i ryzyko zaburzeń gospodarki wapniowej.
analog witaminy D3, atrofia skóry, betametazon, erytrodermia łuszczycowa, gruźlica skóry, infekcja wirusowa, kalcypotriol, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, rozstęp skóry, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zarażenie pasożytnicze
Leksykon substancji czynnych
Kalcypotriol – Właściwości farmakodynamiczne

Kalcypotriol, syntetyczny analog witaminy D3, wykazuje wielokierunkowe działanie w leczeniu łuszczycy poprzez indukcję różnicowania i hamowanie proliferacji keratynocytów. Mechanizmy molekularne obejmują indukcję hamowania TGF-β, aktywację inhibitorów cyklino-zależnych kinaz oraz down-regulację czynników proliferacyjnych, takich jak EGR-1 i polo-like kinase-2. Ponadto kalcypotriol moduluje odpowiedź immunologiczną, hamując aktywację komórek Th17/Th1 i promując odpowiedź Th2/Treg, co przekłada się na redukcję stanu zapalnego skóry. W preparatach leczniczych kalcypotriol jest najczęściej stosowany w połączeniu z betametazonem dipropionianem, który uzupełnia jego działanie poprzez właściwości przeciwzapalne, przeciwświądowe, zwężające naczynia i immunosupresyjne, działając m.in. przez receptor glikokortykoidowy i mechanizmy transrepresji czynników prozapalnych (NF-κB, AP-1).
Badania kliniczne potwierdzają wysoką skuteczność i bezpieczeństwo preparatów zawierających kalcypotriol i betametazon w leczeniu łuszczycy, zarówno w krótkim, jak i długim okresie stosowania (do 52 tygodni). W badaniach z dawkami do 106 g/tydzień nie stwierdzono istotnego zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), a stężenia kortyzolu po stymulacji ACTH pozostawały w normie. Nie zaobserwowano również zaburzeń metabolizmu wapnia, w tym hiperkalcemii. Długoterminowe leczenie podtrzymujące preparatem Enstilar wydłużało medianę czasu do nawrotu (56 vs. 30 dni, HR=0,57, p<0,001), zwiększało odsetek dni remisji (69,3% vs. 56,6%, p<0,001) oraz redukowało liczbę nawrotów (2,0 vs. 3,0, p<0,001). Profil działań niepożądanych obejmuje głównie świąd (5,8%) i zaostrzenia łuszczycy (5,3%), a działania typowe dla długotrwałego stosowania kortykosteroidów występowały u mniej niż 5% pacjentów. Wyniki te potwierdzają korzystny profil terapeutyczny kalcypotriolu w skojarzeniu z betametazonem jako skutecznej i bezpiecznej opcji miejscowego leczenia łuszczycy.
analog witaminy D3, atrofia skóry, betametazon, dipropionian betametazonu, działanie immunomodulujące, faza G1 cyklu komórkowego, hiperkalcemia, jądrowy czynnik κB, kalcypotriol, komórki Th17/Th1, kortykosteroid, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczyca skóry głowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, receptor glikokortykoidowy, różnicowanie keratynocytów, skala PGA, świąd, transformujący czynnik wzrostu β, zapalenie mieszków włosowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Wynzora (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Wynzora w postaci kremu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g). Nie przeprowadzono dedykowanych badań interakcji, jednak ze względu na kalcypotriol, analog witaminy D3, istnieje ryzyko addytywnego działania z innymi preparatami witaminy D, suplementami wapnia oraz tiazydowymi lekami moczopędnymi, co może prowadzić do hiperkalcemii i hiperkalciurii. Betametazon, jako miejscowy kortykosteroid, może wchodzić w interakcje farmakodynamiczne z innymi kortykosteroidami (miejscowymi i systemowymi), lekami immunosupresyjnymi oraz przeciwcukrzycowymi, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy i pogorszenia kontroli glikemii. Alkohol może nasilać miejscowe działania niepożądane betametazonu poprzez zwiększenie przenikania substancji czynnych przez skórę oraz pogarszać stan skóry, co jest szczególnie istotne przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry.
analog witaminy D, analog witaminy D3, betametazonu dipropionian, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, działanie ogólnoustrojowe, efekt addytywny, hiperkalcemia, hiperkalciuria, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kalcypotriol, kontrola glikemii, kortykosteroid miejscowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek tiazydowy, stężenie glukozy we krwi, stężenie wapnia, suplement wapnia, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności kory nadnerczy
Leksykon substancji czynnych
Takalcytol – Wskazania do stosowania

Takalcytol jednowodny, będący syntetycznym analogiem witaminy D3, wykazuje działanie przeciwłuszczycowe poprzez modulację receptorów witaminy D w keratynocytach, co prowadzi do normalizacji proliferacji i różnicowania komórek naskórka. Substancja ta redukuje hiperkeratozę, łuszczenie oraz stan zapalny charakterystyczny dla łuszczycy zwykłej plackowatej (psoriasis vulgaris) o nasileniu od lekkiego do umiarkowanego. Preparat Curatoderm, zawierający 4,17 µg/g takalcytolu jednowodnego w postaci półprzezroczystej maści, jest wskazany do miejscowego stosowania na zmiany łuszczycowe, z wyłączeniem ciężkich postaci choroby i innych form łuszczycy.
analog witaminy D3, aplikacja miejscowa, butylohydroksytoluen, Curatoderm, działanie przeciwłuszczycowe, emolient, hiperkeratyzacja, keratynocyt, łuska, łuszczyca zwykła plackowata, preparat keratolityczny, receptor witaminy D, rogowacenie, stan zapalny, takalcytol jednowodny, terapia miejscowa, wazelina biała
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Duosone (50 mcg + 0,5 mg)/g

Duosone w postaci żelu zawiera 50 µg kalcypotriolu (kalcypotriol jednowodny) oraz 0,5 mg betametazonu (betametazon dipropionian) w 1 g preparatu i jest wskazany do miejscowego leczenia łuszczycy u dorosłych. Preparat stosuje się w łagodnej do umiarkowanej łuszczycy plackowatej skóry ciała (z wyłączeniem owłosionej skóry głowy) oraz w łuszczycy owłosionej skóry głowy. Formulacja żelowa ułatwia aplikację na skórę głowy, co jest istotne w terapii zmian łuszczycowych w tej lokalizacji. Lek nie jest przeznaczony do leczenia ciężkich postaci łuszczycy plackowatej ani u pacjentów poniżej 18 roku życia.
analog witaminy D3, betametazon, betametazon dipropionian, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, formulacja żelowa, kalcypotriol, kalcypotriol jednowodny, leczenie miejscowe łuszczycy, łuszczyca owłosionej skóry głowy, łuszczyca plackowata, objaw zapalny, pochodna witaminy D3, proliferacja komórek naskórka, silny kortykosteroid, zmiana łuszczycowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duosone (50 mcg + 0,5 mg)/g

Duosone w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), co determinuje szereg przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z erytrodermią łuszczycową, łuszczycą złuszczającą oraz krostkową ze względu na ryzyko nasilenia objawów i zwiększonego wchłaniania substancji czynnych przez uszkodzoną barierę skórną. Kalcypotriol, jako analog witaminy D3, może zaburzać gospodarkę wapniowo-fosforanową, dlatego preparatu nie należy stosować u pacjentów z hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, ciężką niewydolnością nerek czy nadczynnością przytarczyc. Betametazon, silny kortykosteroid, jest przeciwwskazany w przypadku aktywnych infekcji skórnych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), zmian atroficznych skóry, trądziku pospolitego i różowatego, rybiej łuski, okołowargowego zapalenia skóry oraz uszkodzeń skóry takich jak owrzodzenia i rany, ze względu na ryzyko zaostrzenia zmian, maskowania objawów infekcji i opóźnienia gojenia.
analog witaminy D3, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, erytrodermia łuszczycowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruźlica, grzybicze zakażenie skóry, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichtioza, kalcypotriol, kamica nerkowa, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość, niewydolność nerek, okołowargowe zapalenie skóry, olej rycynowy uwodorniony, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie, rozstępy skórne, rybia łuska, substancja pomocnicza, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wirusowe zakażenie skóry, zaburzenia metabolizmu wapnia
Leksykon substancji czynnych
Takalcytol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Takalcytol, substancja czynna maści Curatoderm (4,17 µg/g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w kontekście ekspozycji na promieniowanie UV, które może prowadzić do degradacji leku i obniżenia jego skuteczności. Zaleca się wykonywanie naświetlań UV w godzinach porannych, a aplikację maści wieczorem, aby zminimalizować ryzyko rozkładu takalcytolu. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających pochodne witaminy D ze względu na ryzyko hiperkalcemii, która wymaga natychmiastowego przerwania terapii i monitorowania stężenia wapnia oraz białka w moczu do normalizacji parametrów biochemicznych.
analog witaminy D3, butylohydroksytoluen, Curatoderm, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, kamica nerkowa, kontaktowe zapalenie skóry, parafina ciekła, pochodne witaminy D, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, stężenie wapnia w surowicy, światło ultrafioletowe, takalcytol, wydalanie wapnia z moczem, zaburzenie metabolizmu wapnia
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Curatoderm 4,17 mg/g

Curatoderm to maść zawierająca 4,17 µg/g takalcytolu jednowodnego, syntetycznego analogu witaminy D3, wskazana do leczenia łuszczycy zwykłej plackowatej o nasileniu od lekkiego do umiarkowanie ciężkiego. Takalcytol działa poprzez modulację receptorów witaminy D w keratynocytach, normalizując ich proliferację i różnicowanie oraz wykazując działanie immunomodulujące na komórki zapalne w zmianach łuszczycowych. Klinicznie preparat redukuje rumień, złuszczanie i grubość blaszek, a jego formuła nie wykazuje działania drażniącego, co umożliwia stosowanie na skórę wrażliwą, w tym na twarzy i okolicach zgięciowych. Curatoderm jest szczególnie zalecany jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z łuszczycą o powierzchni zajętej do 10% ciała, w przypadku przeciwwskazań lub nieskuteczności kortykosteroidów oraz w terapii podtrzymującej.
analog witaminy D3, blaszka łuszczycowa, blaszka rumieniowa, butylohydroksytoluen, działanie drażniące, działanie immunomodulujące, komórka zapalna, kortykosteroid, łuszczyca zwykła plackowata, maść, preparat przeciwłuszczycowy, proliferacja keratynocytów, receptor witaminy D, rumień, skóra głowy, srebrzysta łuska, takalcytol jednowodny, terapia podtrzymująca, zapalna choroba skóry, złuszczanie, zmiana łuszczycowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Lek Psotriol w postaci żelu zawiera 50 µg kalcypotriolu (analog witaminy D3) oraz 0,5 mg betametazonu dipropionianu na gram preparatu. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki, obecność butylohydroksytoluen (E 321) mogącego wywołać reakcje alergiczne, a także specyficzne postaci łuszczycy: erytrodermię łuszczycową, łuszczycę złuszczającą i krostkową, gdzie stosowanie może nasilić objawy. Ze względu na kalcypotriol, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu wapnia, takimi jak hiperkalcemia czy hiperkalciuria.
Obecność betametazonu, silnego kortykosteroidu, wyklucza stosowanie Psotriolu w infekcjach skóry (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), zmianach skórnych związanych z gruźlicą, dermatitis perioralis oraz stanach z atrofią skóry (atrofia, rozstępy, łamliwość żył). Ponadto przeciwwskazania obejmują rybią łuskę, trądzik pospolity i różowaty, owrzodzenia oraz rany. Przed terapią konieczna jest dokładna ocena stanu skóry i wykluczenie infekcji lub innych przeciwwskazań, a w razie wątpliwości rozważenie alternatywnych metod leczenia, ze względu na ryzyko powikłań wynikających z działania kalcypotriolu i betametazonu.
analog witaminy D3, atrofia skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, dermatitis perioralis, erytrodermia łuszczycowa, gospodarka wapniowa, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, ichthyosis, infekcja wirusowa skóry, kalcypotriol, kortykosteroid, łamliwość żył skórnych, łuszczyca krostkowa, łuszczyca złuszczająca, nadwrażliwość, okołowargowe zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skórne, rozstępy zanikowe, rybia łuska, trądzik pospolity, trądzik różowaty, treść ropna, zaburzenie metabolizmu wapnia, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zarażenie pasożytnicze skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Wynzora (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Wynzora to krem zawierający kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazonu dipropionian (0,5 mg/g), łączący działanie syntetycznego analogi witaminy D3 i kortykosteroidu. Kalcypotriol hamuje proliferację keratynocytów poprzez indukcję TGF-β oraz inhibitorów kinaz cyklinozależnych, a także moduluje odpowiedź immunologiczną, hamując limfocyty Th17/Th1 i promując Th2/Treg. Betametazon działa przeciwzapalnie poprzez transrepresję czynników transkrypcyjnych NF-κB, AP-1 i IRF3, supresując cytokiny prozapalne i aktywację limfocytów T. Badania farmakokinetyczne u dorosłych i nastoletnich pacjentów z rozległą łuszczycą (20-30% i 10,5-16% powierzchni ciała) wykazały minimalne ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz brak zaburzeń metabolizmu wapnia podczas stosowania raz dziennie przez maksymalnie 8 tygodni.
analog witaminy D3, betametazonu dipropionian, chemokina, cykl komórkowy, cytokina prozapalna, drugorzędowy punkt końcowy, działanie antyproliferacyjne, działanie przeciwzapalne, hamowanie proliferacji, jakość życia, kalcypotriol, kortyzol, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, metabolizm wapnia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owłosiona skóra głowy, reakcja immunologiczna, receptor glukokortykoidowy, różnicowanie keratynocytów, skala numeryczna, stymulacja ACTH, świąd, transformujący czynnik wzrostu beta, układ odpornościowy, właściwości immunomodulujące, zahamowanie kory nadnerczy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g

Betacal w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g), analog witaminy D3, oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), silny kortykosteroid, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwłuszczycowe. Preparat jest wskazany do miejscowego leczenia łuszczycy owłosionej skóry głowy u dorosłych oraz łuszczycy plackowatej o nasileniu łagodnym do umiarkowanego na skórze ciała, z wyłączeniem owłosionej skóry głowy. Żel ułatwia aplikację na owłosioną skórę, poprawiając penetrację substancji czynnych i komfort pacjenta. Kalcypotriol reguluje proliferację keratynocytów, natomiast betametazon działa przeciwzapalnie, co pozwala na skuteczne łagodzenie objawów choroby, zwłaszcza w przypadkach opornych na monoterapię lub wymagających szybszej odpowiedzi terapeutycznej.
analog witaminy D3, betametazon, butylohydroksytoluen, działanie przeciwzapalne, kalcypotriol, kalcypotriol jednowodny, kortykosteroid, łuszczyca owłosionej skóry głowy, łuszczyca plackowata, łuszczyca zwykła, olej rycynowy uwodorniony, proliferacja keratynocytów, proliferacja naskórka, srebrzysta łuska, stan zapalny, zaostrzenie łuszczycy, zmiany łuszczycowe
Leksykon substancji czynnych
Takalcytol – Właściwości farmakodynamiczne

Takalcytol jednowodny, analog witaminy D3 o kodzie ATC D05AX04, jest stosowany miejscowo w leczeniu łuszczycy. Jego mechanizm działania obejmuje hamowanie hiperproliferacji keratynocytów warstwy podstawnej naskórka, normalizację procesu keratynizacji oraz modulację odpowiedzi zapalnej w obrębie zmian łuszczycowych. Substancja wiąże się z receptorami witaminy D (VDR) w keratynocytach, co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za proliferację i różnicowanie komórek naskórka, przywracając prawidłowe procesy komórkowe zaburzone w przebiegu choroby.
analog witaminy D3, Curatoderm, cytokina prozapalna, ekspresja genów, hiperproliferacja naskórka, keratynizacja, keratynocyt, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, proces zapalny, proliferacja komórek, receptor VDR, receptor witaminy D, rogowacenie, różnicowanie komórek naskórka, rumień, takalcytol jednowodny, warstwa rogowa naskórka, zmiana łuszczycowa
Leksykon leków
Skład i postać leku – Curatoderm 4,17 mg/g

Curatoderm to maść o półprzezroczystej, białej konsystencji, zawierająca takalcytol jednowodny (4,17 µg/g) – analog witaminy D3, stosowany w terapii łuszczycy. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak diizopropylu adypinian, parafina ciekła oraz wazelinę białą z butylohydroksytoluenem (E 321), który może wywoływać reakcje niepożądane u niektórych pacjentów. Maść zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej przez warstwę rogową naskórka oraz odpowiednie nawilżenie skóry, co jest kluczowe w leczeniu zmian łuszczycowych. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 20 g lub 60 g, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji i 6 miesięcy po otwarciu.
analog witaminy D3, butylohydroksytoluen, diizopropylu adypinian, kwas salicylowy, łuszczyca, maść, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, parafina ciekła, podłoże maści, reakcja niepożądana, substancja czynna, substancja pomocnicza, takalcytol jednowodny, terapia łuszczycy, warstwa rogowa naskórka, wazelina biała, zmiana łuszczycowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g

Maść Daivobet o stężeniu 50 µg kalcypotriolu jednowodnego i 0,5 mg dipropionianu betametazonu na gram preparatu jest wskazana do miejscowego leczenia stabilnej łuszczycy pospolitej u dorosłych pacjentów. Preparat jest przeznaczony do stosowania wyłącznie w przypadkach łuszczycy o charakterze utrwalonym, bez szybkiej progresji zmian skórnych, które mają postać dobrze odgraniczonych, rumieniowych blaszek pokrytych srebrzystymi łuskami, zlokalizowanych głównie na powierzchniach wyprostnych kończyn, okolicy krzyżowej oraz owłosionej skórze głowy. Przed zastosowaniem należy wykluczyć nadwrażliwość na składnik pomocniczy – butylohydroksytoluen (E321) w dawce 50 µg/g. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
analog witaminy D3, aplikacja miejscowa, betametazon, blaszka łuszczycowa, blaszka rumieniowa, butylohydroksytoluen, dipropionian, kalcypotriol, kalcypotriol jednowodny, lecznictwo dermatologiczne, łuszczyca plackowata, łuszczyca pospolita, maść Daivobet, nadwrażliwość, przewlekła choroba zapalna skóry, silny kortykosteroid, skóra owłosiona głowy, srebrzysta łuska, stabilna łuszczyca pospolita, terapia miejscowa, wykwit skórny, zmiana łuszczycowa
Leksykon substancji czynnych
Kalcypotriol – Wskazania do stosowania

Kalcypotriol, syntetyczny analog witaminy D3, w połączeniu z betametazonem (0,05 mg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu dipropionianu na 1 g preparatu) stanowi skuteczną terapię miejscową łuszczycy pospolitej o przebiegu łagodnym do umiarkowanego u dorosłych pacjentów. Preparaty dostępne są w różnych formach farmaceutycznych – maść (Daivobet, Psotriol), żel (Betacal, Duosone, Psotriol), piana (Enstilar) oraz krem (Wynzora) – co umożliwia dostosowanie leczenia do lokalizacji zmian (owłosiona skóra głowy, skóra ciała, fałdy skórne) oraz preferencji pacjenta. Szczególnie zalecane są żele, pianki i kremy do owłosionej skóry głowy, gdzie aplikacja jest utrudniona, natomiast maści preferowane są przy zmianach suchych i bardziej nasilonych na skórze ciała ze względu na właściwości nawilżające. Terapia jest wskazana wyłącznie w stabilnej fazie choroby, bez gwałtownego rozprzestrzeniania się zmian, i nie jest zalecana u osób poniżej 18 roku życia.
analog witaminy D3, betametazon, betametazonu dipropionian, działania niepożądane, kalcypotriol, kalcypotriol jednowodny, leczenie miejscowe, łuszczyca, łuszczyca owłosionej skóry głowy, łuszczyca plackowata, łuszczyca pospolita, łuszczyca zwyczajna, owłosiona skóra głowy, rozstępy, ścieńczenie skóry, stabilna łuszczyca pospolita, zanik skóry, zmiany skórne