nawracająca kamica ślinianek
Nawracająca kamica ślinianek to stan chorobowy charakteryzujący się powtarzającym się tworzeniem kamieni (zwanych sialolitami) w gruczołach ślinowych lub ich przewodach wyprowadzających. Najczęściej dotyczy ślinianki podżuchwowej (około 80-90% przypadków), rzadziej przyusznej, a najrzadziej podjęzykowej.
Kamienie tworzą się w wyniku odkładania związków mineralnych, głównie fosforanu wapnia, wokół jądra powstałego z resztek komórek nabłonkowych, bakterii lub ciał obcych. Czynnikami ryzyka są: odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, przyjmowanie niektórych leków (np. antycholinergicznych), choroby ogólnoustrojowe (np. dna moczanowa), a także anatomiczne nieprawidłowości przewodów ślinowych.
Objawy kliniczne obejmują ból i obrzęk gruczołu, nasilające się podczas jedzenia, gdy zwiększa się produkcja śliny. Charakterystyczny jest nagły, kolkowy ból pojawiający się podczas posiłku i ustępujący po jego zakończeniu. W przypadku całkowitej blokady przewodu dochodzi do zastoju śliny, wtórnego zakażenia i rozwoju stanu zapalnego ślinianki (sialoadenitis).
Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, ultrasonografii, sialografii oraz tomografii komputerowej. Leczenie małych kamieni może być zachowawcze (nawodnienie, masaż gruczołu, środki zwiększające produkcję śliny), natomiast większe wymagają interwencji. Współczesne metody obejmują sialendoskopię (endoskopowe usunięcie kamienia), litotrypsję zewnątrzustrojową falą uderzeniową (ESWL) oraz, w przypadkach nawracających, resekcję gruczołu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kamica ślinianek – Zapobieganie i profilaktyka
Kamica ślinianek (sialolitiasis) jest schorzeniem o nie do końca poznanej etiologii, co uniemożliwia całkowitą prewencję. Kluczowymi elementami profilaktyki są utrzymanie prawidłowego nawodnienia organizmu (zalecane spożycie 6-8 szklanek wody dziennie), co zapobiega zagęszczeniu śliny i krystalizacji soli mineralnych, oraz stymulacja wydzielania śliny poprzez żucie bezcukrowej gumy, ssanie kwaśnych cukierków bezcukrowych lub stosowanie sialagogów farmakologicznych u pacjentów z przewlekłą suchością jamy ustnej. Należy unikać spożywania cytrusów i pikantnych potraw u osób z już istniejącą kamicą, gdyż mogą one nasilać ból. Istotne jest także utrzymanie właściwej higieny jamy ustnej, obejmującej szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie, używanie nici dentystycznej oraz regularne wizyty kontrolne u stomatologa co 6 miesięcy, co zmniejsza ryzyko infekcji bakteryjnych sprzyjających powstawaniu złogów.
higiena jamy ustnej, infekcja bakteryjna, kamica ślinianek, kortykosteroidy, nawodnienie organizmu, nawracająca kamica ślinianek, odwodnienie, palenie tytoniu, przewód wyprowadzający, sialagogi, sialendoskopia, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, suchość jamy ustnej, techniki minimalnie inwazyjne, zapalenie ślinianek, zastój śliny, złóg - Leksykon chorób i schorzeń
Kamica ślinianek – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Kamica ślinianek (sialolitiasis) to schorzenie charakteryzujące się tworzeniem złogów mineralnych, głównie fosforanu i węglanu wapnia, w przewodach lub gruczołach ślinowych, najczęściej w śliniankach podżuchwowych (80-90% przypadków). Częstość występowania wynosi około 1 na 10 000 osób, z przewagą u mężczyzn i szczytem zachorowań w średnim wieku. Czynniki ryzyka obejmują odwodnienie, zaleganie śliny, anatomiczne uwarunkowania przewodów ślinowych, skład śliny, palenie tytoniu oraz choroby autoimmunologiczne. Klinicznie objawia się bólem i obrzękiem gruczołu nasilającym się podczas posiłków, suchością jamy ustnej, a w przypadku zakażenia – gorączką i ropnym wyciekiem. Nieleczona kamica może prowadzić do zapalenia gruczołów, zakażeń, zaniku gruczołu oraz przewlekłego bólu i nawracających infekcji.
antybiotykoterapia, badanie palpacyjne, fale uderzeniowe, fosforan wapnia, higiena jamy ustnej, kamica ślinianek, kserostomia, litotrypsja, nawracająca kamica ślinianek, obrzęk gruczołu ślinowego, przewód ślinowy, sialadenitis, sialagogi, sialendoskopia, sialografia, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wysięk ropny, zapalenie ślinianek, złogi mineralne