przewlekła choroba zapalna skóry
Przewlekła choroba zapalna skóry to długotrwały proces patologiczny charakteryzujący się utrzymującym się stanem zapalnym tkanek skórnych. Do najczęstszych jednostek zalicza się atopowe zapalenie skóry (AZS), łuszczycę, liszaj płaski, a także przewlekłe wypryski kontaktowe i alergiczne.
Patogeneza tych schorzeń ma zwykle podłoże wieloczynnikowe, obejmujące predyspozycje genetyczne, dysfunkcję bariery naskórkowej, zaburzenia immunologiczne oraz wpływ czynników środowiskowych. Charakterystyczne dla przewlekłych chorób zapalnych skóry są nawrotowy przebieg z okresami zaostrzeń i względnych remisji oraz tendencja do lichenifikacji, czyli pogrubienia skóry z pogłębieniem jej normalnego rysunku.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie, a w przypadkach wątpliwych na badaniu histopatologicznym. Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje przywracanie prawidłowej funkcji bariery naskórkowej, łagodzenie stanu zapalnego (miejscowe i ogólne leki przeciwzapalne, w tym glikokortykosteroidy), leczenie immunomodulujące oraz identyfikację i eliminację czynników zaostrzających.
W przypadku ciężkich postaci przewlekłych chorób zapalnych skóry stosuje się nowoczesne terapie biologiczne ukierunkowane na specyficzne szlaki immunologiczne zaangażowane w patogenezę danego schorzenia. Istotnym elementem postępowania jest edukacja pacjenta dotycząca właściwej pielęgnacji skóry i unikania czynników wyzwalających zaostrzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Epidemiologia
Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób zapalnych skóry, o globalnej częstości występowania około 4,38% (95% CI, 3,58-5,17%), z wyraźną heterogennością między populacjami. Choroba charakteryzuje się dwumodalnym lub trójmodalnym rozkładem zapadalności, z szczytami u niemowląt (2. tydzień do 12. miesiąca życia), młodych dorosłych oraz osób po 40. roku życia. Częstość występowania u dorosłych wynosi 5,64% (95% CI, 4,01-7,27%), u dzieci 3,70% (95% CI, 2,69-4,80%), a u noworodków 0,23% (95% CI, 0,04-0,43%). ŁZS występuje częściej u mężczyzn (6,6% vs. 5,4% u kobiet), co sugeruje rolę androgenów, choć u kobiet objawy mogą być bardziej nasilone. Choroba jest powszechna na całym świecie, z najwyższą częstością w RPA (8,82%) i najniższą w Indiach (2,62%). Szczególnie wysoka częstość występuje u pacjentów z HIV (35% w wczesnym zakażeniu, do 85% w AIDS) oraz u osób z chorobami neurologicznymi, zwłaszcza parkinsonizmem. Czynniki ryzyka obejmują warunki klimatyczne (zimny, suchy klimat), zanieczyszczenie powietrza (PM10 >120 μg/m³), stres, nadużywanie alkoholu (7-11%) oraz palenie tytoniu.
AIDS, choroba współistniejąca, depresja, gruczoł łojowy, immunosupresja, kryterium diagnostyczne, limfocyt CD4+, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, niepokój, parkinsonizm, patogeneza, podstawowa opieka zdrowotna, porażenie nerwu czaszkowego, przewlekła choroba zapalna skóry, remisja, terapia L-DOPA, torbiel włosowa, trądzik, trądzik różowaty, udar mózgu, wiremia, wskaźnik masy ciała, zaburzenie odporności, zakażenie HIV, zanieczyszczenie powietrza - Leksykon chorób i schorzeń
Łuszczyca biała – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Łuszczyca biała (lichen sclerosus) to przewlekła, zapalna dermatoza najczęściej lokalizująca się w okolicach narządów płciowych i odbytu, charakteryzująca się białawymi, cienkimi zmianami skórnymi, świądem i bólem. Nieleczona prowadzi do bliznowacenia i zwiększa ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego w obrębie sromu, penisa lub odbytu (około 5% przypadków u kobiet). Leczeniem z wyboru są miejscowe silne kortykosteroidy, najczęściej klobetazol (Dermovate) w maści, stosowane początkowo dwa razy dziennie przez miesiąc, następnie stopniowo zmniejszane do 1-2 razy w tygodniu. Skuteczność terapii sterydowej wynosi 75-90%, a długoterminowe stosowanie zapobiega bliznowaceniu (3,4% vs 40% u pacjentów niestosujących się do zaleceń). W przypadku oporności na sterydy rozważa się inhibitory kalcyneuryny (takrolimus). U mężczyzn z niepełną remisją po 3 miesiącach leczenia wskazane jest obrzezanie, które zapewnia remisję w 90-100% przypadków. U kobiet interwencje chirurgiczne są zarezerwowane dla powikłań, takich jak zrosty czy zmiany nowotworowe.
bliznowacenie, czynnik wyzwalający, dyskomfort, dyspareunia, emolient, inhibitor kalcyneuryny, klobetazol, kortykosteroid miejscowy, krwawienie, lek przeciwhistaminowy, lichen sclerosus, lidokaina, łuszczyca biała, narząd płciowy, nawrót choroby, obrzezanie, owrzodzenie, przewlekła choroba zapalna skóry, remisja, stan zapalny skóry, świąd, takrolimus, transformacja nowotworowa, zrost warg sromowych, zwężenie pochwy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Advantan 1 mg/g
Advantan w postaci maści o stężeniu 1 mg/g (0,1%) metyloprednizolonu aceponianu jest wskazany do leczenia różnych postaci wyprysku, w tym atopowego zapalenia skóry (AZS), neurodermitu, kontaktowego zapalenia skóry, wyprysku potnicowego, wyprysku niealergicznego oraz wyprysku u dzieci. Maść, jako postać okluzyjna, jest szczególnie efektywna w terapii zmian suchych, przewlekłych i zlichenifikowanych, gdyż zwiększa penetrację substancji czynnej i nawilżenie naskórka. Preparat jest zalecany zwłaszcza w fazach przewlekłych chorób dermatologicznych, gdzie występuje świąd, pogrubienie skóry oraz suchość, co czyni go wartościowym narzędziem w praktyce dermatologicznej, także w populacji pediatrycznej z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących powierzchni aplikacji i czasu terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, glikokortykosteroid, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, lichenifikacja, metyloprednizolon aceponian, neurodermit, pogrubienie skóry, przesuszenie skóry, przewlekła choroba zapalna skóry, warstwa okluzyjna, wyprysk dziecięcy, wyprysk niealergiczny, wyprysk potnicowy, zmiany liszajowate - Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk krążkowy – Diagnostyka i diagnoza
Wyprysk krążkowy (eczema nummulare) to przewlekła dermatoza zapalna charakteryzująca się okrągłymi lub owalnymi, monetopodobnymi zmianami skórnymi o dobrze odgraniczonych brzegach, rumieniowych z towarzyszącym złuszczaniem, czasem z wysiękiem lub strupami. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, jednak w przypadku wątpliwości zaleca się wykonanie badań dodatkowych, takich jak wymaz bakteriologiczny (w celu wykrycia kolonizacji Staphylococcus aureus), badanie mikologiczne i test KOH w celu wykluczenia grzybicy skóry (tinea corporis), a także testy płatkowe w kierunku alergii kontaktowej, które wykrywają alergeny takie jak nikiel, chrom czy substancje zapachowe. Testy płatkowe są szczególnie istotne u pacjentów z opornym na leczenie wypryskiem, gdzie alergia kontaktowa stwierdzana jest w 33-50% przypadków, a częstość jej występowania waha się od 30,1% do 77,9%. W razie potrzeby wykonuje się biopsję skóry, która wykazuje zmiany zapalne typu podstrym, pęcherzyki spongiotyczne oraz naciek limfohistiocytarny, co pomaga w różnicowaniu z łuszczycą, chłoniakami skóry i innymi dermatozami.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie mikologiczne, biopsja skóry, chłoniak skóry, dermatolog, dermatoskopia, dysfagia, eczema nummulare, gronkowiec złocisty, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca, naciek limfohistiocytarny, nadkażenie bakteryjne, przewlekła choroba zapalna skóry, rumień skórny, test KOH, testy płatkowe, wymaz bakteriologiczny, wyprysk krążkowy, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Łuszczyca – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną skóry, której przebieg i odpowiedź na leczenie są determinowane przez kluczowe czynniki prognostyczne: wiek pacjenta ≥40 lat wiąże się z lepszym rokowaniem (iloraz szans 0,27; 95% CI 0,10-0,72; p = 0,0091), natomiast płeć męska (iloraz szans 2,67; 95% CI 1,02-7,00; p = 0,0459) oraz BMI ≥25 (iloraz szans 2,74; 95% CI 1,01-7,42; p = 0,0480) są czynnikami niekorzystnymi. Pacjenci z ciężką postacią choroby doświadczają obniżonej jakości życia, zwiększonego ryzyka depresji oraz podwyższonej śmiertelności (średnio 3-5 lat wcześniejsza śmierć), głównie z powodu chorób współistniejących, zwłaszcza sercowo-naczyniowych. Leki biologiczne, choć skuteczne, tracą efektywność w 50-65% przypadków w ciągu 5 lat, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii.
body surface area, chłoniak, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, choroba współistniejąca, czynnik prognostyczny, depresja wtórna, działanie niepożądane, fototerapia UVB, lek biologiczny, łuszczyca, medycyna precyzyjna, model predykcyjny, nadwaga i otyłość, naświetlanie, nowotwór skóry, przewlekła choroba zapalna skóry, Psoriasis Area and Severity Index, rejestr narodowy, rumień, terapia biologiczna, zaczerwienienie, zaostrzenie i remisja, złuszczanie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rozex 7,5 mg/g
Preparat Rozex w postaci emulsji o stężeniu 0,75% (7,5 mg/g) metronidazolu jest wskazany do miejscowego leczenia zmian skórnych w przebiegu trądziku różowatego, zwłaszcza w postaci grudkowo-krostkowej. Metronidazol wykazuje skuteczność w redukcji zmian zapalnych, takich jak rumień, teleangiektazje, grudki i krostki, charakterystycznych dla tej przewlekłej choroby zapalnej skóry twarzy. Emulsja zawiera również substancje pomocnicze, w tym alkohol benzylowy (13 mg/g), alkohol stearylowy (20 mg/g) oraz potasu sorbinian (2 mg/g), które mogą wywoływać reakcje u pacjentów z nadwrażliwością.
alkohol benzylowy, alkohol stearylowy, grudka, krostka, metronidazol, nadwrażliwość, postać grudkowo-krostkowa, potasu sorbinian, przerost gruczołów łojowych, przewlekła choroba zapalna skóry, rozszerzone naczynia krwionośne, rumień, substancja czynna, teleangiektazja, trądzik różowaty, zmiana zapalna, zmiany grudkowo-krostkowe - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Wskazania do stosowania
17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) to syntetyczny kortykosteroid o średniej sile działania, stosowany miejscowo w dermatologii, dostępny w preparatach takich jak Locoid i Locoid Lipocream w stężeniu 1 mg/g (0,1%). Charakteryzuje się dobrą penetracją przez skórę oraz działaniem przeciwzapalnym, przeciwświądowym i obkurczającym naczynia. Wskazania do stosowania obejmują stany zapalne skóry o różnej etiologii, w tym atopowe zapalenie skóry, łuszczycę ograniczoną, wyprysk kontaktowy i alergiczny, wyprysk polekowy, liszaj płaski oraz zmiany w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego. Preparat jest szczególnie zalecany w sytuacjach, gdy leczenie kortykosteroidami o słabszej sile działania nie przynosi efektów lub jako terapia podtrzymująca po zastosowaniu silniejszych kortykosteroidów, co pozwala na zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych związanych z długotrwałym stosowaniem silnych steroidów. Terapia zwykle trwa 2-3 tygodnie, a w leczeniu podtrzymującym stosuje się stopniowe zmniejszanie częstości aplikacji.
17-maślan hydrokortyzonu, alergia kontaktowa, alergia na kortykosteroidy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, dermatoza, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, efekt odbicia, efekt przeciwzapalny, hydrokortyzon butyras, kortykosteroid średniej mocy, leczenie podtrzymujące, liszaj płaski, Locoid Lipocream, łuszczyca, obkurczenie naczyń krwionośnych, przewlekła choroba zapalna skóry, silny kortykosteroid, stan zapalny skóry, syntetyczny kortykosteroid, terapia naprzemienna, terapia pierwszego rzutu, test prowokacyjny TRUE Test, toczeń rumieniowaty układowy, wyprysk alergiczny, wyprysk kontaktowy, wyprysk polekowy