Działania niepożądane
Trileptal 60 mg/ml

Trileptal (okskarbazepina) w formie zawiesiny doustnej wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na szerokich badaniach klinicznych i doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (>10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopię, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii, obserwowanej u 2,7% pacjentów, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/L, zwykle bezobjawowej, ale w rzadkich przypadkach prowadzącej do poważnych objawów neurologicznych i metabolicznych. Hiponatremia może pojawić się zarówno w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, jak i po dłuższym czasie stosowania. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.

Działania niepożądane leku Trileptal (okskarbazepina) 60 mg/ml, zawiesina doustna

Lek Trileptal (okskarbazepina) w postaci zawiesiny doustnej, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Szczegółowe zrozumienie profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowe dla właściwego prowadzenia terapii i zapewnienia pacjentowi odpowiedniej opieki medycznej.1

Profil bezpieczeństwa leku Trileptal

Profil bezpieczeństwa leku Trileptal został opracowany na podstawie szeroko zakrojonych badań klinicznych oraz doświadczeń zebranych po wprowadzeniu leku do obrotu. W dokumentacji uwzględniono wszystkie działania niepożądane określone jako związane z działaniem produktu leczniczego oraz inne klinicznie istotne doniesienia.2

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych występujących u ponad 10% pacjentów przyjmujących lek Trileptal należy wymienić: senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Są to zatem najczęściej zgłaszane działania niepożądane.3

Hiponatremia jako istotne działanie niepożądane

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko występowania hiponatremii podczas terapii okskarbazepiną. U 2,7% pacjentów leczonych Trileptalem obserwowano stężenie sodu w surowicy poniżej 125 mmol/L, zazwyczaj bez objawów klinicznych i niewymagające modyfikacji dawkowania.4

W bardzo rzadkich przypadkach może jednak dojść do klinicznie istotnej hiponatremii (stężenie sodu <125 mmol/L), której towarzyszą poważne objawy, takie jak: napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości, splątanie, zaburzenia widzenia (np. nieostre widzenie), niedoczynność tarczycy, wymioty i nudności. Zazwyczaj hiponatremia występuje w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, jednak opisano przypadki pacjentów, u których obniżenie stężenia sodu poniżej 125 mmol/L wystąpiło po ponad roku od rozpoczęcia leczenia.<sup data-drug="Trileptal" data-section="Działania niepożądane" title="Podczas leczenia produktem leczniczym Trileptal, w bardzo rzadkich przypadkach może dojść do klinicznie istotnej hiponatremii (stężenie sodu 5

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania okskarbazepiny mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym nadwrażliwość wielonarządowa. Typowe objawy to wysypka i gorączka, ale proces może dotyczyć także innych narządów i układów:6

  • Układ krwiotwórczy i limfatyczny: eozynofilia, trombocytopenia, leukopenia, powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie śledziony
  • Wątroba: zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby
  • Układ mięśniowo-szkieletowy: obrzęk stawów, ból mięśni, ból stawów
  • Układ nerwowy: encefalopatia wątrobowa
  • Nerki: niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, białkomocz
  • Układ oddechowy: obrzęk płuc, astma, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, duszność
  • Inne: obrzęk naczynioruchowy

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa okskarbazepiny u dzieci jest generalnie zbliżony do obserwowanego u dorosłych pacjentów, co potwierdzają przeprowadzone badania kliniczne.7

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Trileptal

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych leku Trileptal (okskarbazepina) z uwzględnieniem częstości występowania oraz klasyfikacji układów i narządów zgodnie z MedDRA.<sup data-drug="Trileptal" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane (Tabela 1) wymieniono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA. W obrębie każdej kategorii układów narządowych działania niepożądane zostały wymienione według częstości występowania, poczynając od najczęstszych. […] kategorie częstości zdefiniowano według następującej konwencji (zgodnie z klasyfikacją częstości CIOMS III): bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (8

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia Niezbyt często Zmniejszenie liczby białych krwinek
Hamowanie czynności szpiku kostnego, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia Rzadko Poważne zaburzenia hematologiczne wpływające na produkcję komórek krwi
Trombocytopenia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne Rzadko Ciężkie reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu
Nadwrażliwość Bardzo rzadko Reakcje alergiczne na składniki leku
Zaburzenia endokrynologiczne Zwiększenie masy ciała Często Przyrost masy ciała podczas terapii
Niedoczynność tarczycy Niezbyt często Zmniejszona aktywność tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiponatremia Często Obniżenie stężenia sodu we krwi
Zespół przypominający zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny Rzadko Zespół objawiający się letargiem, nudnościami, zawrotami głowy, zmniejszeniem osmolalności surowicy, wymiotami, bólami głowy, stanami splątania lub innymi objawami neurologicznymi
Zaburzenia psychiczne Pobudzenie (np. nerwowość), chwiejność afektu, stany splątania, depresja, apatia Często Różnorodne zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych
Zaburzenia układu nerwowego Senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy Bardzo często Najczęstsze działania niepożądane ze strony OUN
Ataksja, drżenie, oczopląs, zaburzenia uwagi, amnezja, zaburzenia mowy (w tym dyzartria) Często Zaburzenia neurologiczne, częstsze podczas zwiększania dawki leku
Zaburzenia oka Podwójne widzenie Bardzo często Diplopia – widzenie podwójne
Nieostre widzenie, zaburzenia widzenia Często Różne zaburzenia ostrości i jakości widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Układowe zawroty głowy Często Zawroty głowy typu błędnikowego
Zaburzenia serca Blok przedsionkowo-komorowy, niemiarowość Bardzo rzadko Zaburzenia przewodzenia i rytmu serca
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Niezbyt często Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty, nudności Bardzo często Najczęstsze działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego
Biegunka, ból brzucha, zaparcie Często Zaburzenia rytmu wypróżnień i dyskomfort brzuszny
Zapalenie trzustki i (lub) zwiększenie aktywności lipazy i (lub) amylazy Bardzo rzadko Ostre zapalenie trzustki z podwyższeniem enzymów trzustkowych
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Bardzo rzadko Stan zapalny komórek wątrobowych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, łysienie, trądzik Często Różne zmiany skórne
Pokrzywka Niezbyt często Swędząca wysypka o charakterze bąbli
Osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Rzadko Ciężkie reakcje skórne z zajęciem narządów wewnętrznych
Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy Bardzo rzadko Zagrażające życiu reakcje skórne z rozległym złuszczaniem naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Zmniejszona gęstość mineralna kości, osteopenia, osteoporoza i złamania Rzadko Zaburzenia metabolizmu kostnego u pacjentów długotrwale leczonych (mechanizm nieustalony)
Toczeń rumieniowaty układowy Bardzo rzadko Autoimmunologiczna choroba wielonarządowa
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Bardzo często Uczucie przewlekłego zmęczenia
Osłabienie Często Zmniejszona siła i energia fizyczna
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i fosfatazy zasadowej we krwi Niezbyt często Biochemiczne wykładniki uszkodzenia wątroby
Zmniejszenie stężenia T4 Rzadko Obniżony poziom hormonu tarczycy T4 (o niejasnym znaczeniu klinicznym)
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Upadki Niezbyt często Zwiększone ryzyko urazów związanych z upadkiem

Ciężkie skórne działania niepożądane

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji skórnych podczas stosowania okskarbazepiny. Wśród najpoważniejszych powikłań skórnych wymienia się:9

  • Zespół DRESS (osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi) – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się wysypką, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych oraz zajęciem narządów wewnętrznych
  • AGEP (ostra uogólniona osutka krostkowa) – rzadka, ostra reakcja skórna charakteryzująca się licznymi drobnymi, jałowymi krostkami na podłożu rumieniowym
  • Zespół Stevensa-Johnsona – bardzo rzadka, ale ciężka reakcja skórna z pęcherzami i nadżerkami błon śluzowych
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) – najcięższa postać reakcji skórnej, zagrażająca życiu, z rozległym złuszczaniem naskórka przypominającym oparzenia

Wpływ na metabolizm kostny

W rzadkich przypadkach u pacjentów długotrwale leczonych okskarbazepiną obserwowano zaburzenia metabolizmu kostnego, w tym: zmniejszoną gęstość mineralną kości, osteopenię, osteoporozę i związane z nimi złamania. Dokładny mechanizm wpływu okskarbazepiny na metabolizm kostny nie został dotychczas wyjaśniony, ale wymaga szczególnej uwagi przy długoterminowej terapii, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka osteoporozy.10

Monitorowanie działań niepożądanych po wprowadzeniu leku do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania okskarbazepiny. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji nadzoru farmakologicznego.11

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych podczas stosowania leku Trileptal, szczególnie tych o charakterze ciężkim lub niewymienionych w charakterystyce produktu, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym w celu oceny stanu klinicznego i ewentualnej modyfikacji leczenia.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl