potencjał błonowy komórek

Potencjał błonowy komórek stanowi różnicę potencjałów elektrycznych występującą pomiędzy wnętrzem komórki a środowiskiem zewnątrzkomórkowym. Jest to fundamentalne zjawisko bioelektryczne, które odgrywa kluczową rolę w fizjologii wszystkich żywych komórek, a szczególnie istotne znaczenie ma w funkcjonowaniu komórek pobudliwych, takich jak neurony czy kardiomiocyty.

Podstawą powstawania potencjału błonowego jest nierównomierne rozmieszczenie jonów po obu stronach błony komórkowej oraz selektywna przepuszczalność tej błony. W stanie spoczynku wnętrze komórki charakteryzuje się ujemnym potencjałem (około -70 mV w neuronach) względem środowiska zewnętrznego, co wynika z przewagi jonów potasu (K+) wewnątrz komórki oraz jonów sodu (Na+) w przestrzeni zewnątrzkomórkowej.

Utrzymanie i regulacja potencjału błonowego zależą od aktywności pompy sodowo-potasowej (Na+/K+-ATPazy), która wykorzystuje energię z hydrolizy ATP do transportu jonów Na+ na zewnątrz komórki i jonów K+ do jej wnętrza, przeciwko ich gradientom stężeń. Zmiany potencjału błonowego umożliwiają generowanie i przewodzenie potencjałów czynnościowych, które stanowią podstawę komunikacji międzykomórkowej w układzie nerwowym i mięśniowym.

Zaburzenia potencjału błonowego mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, w tym do arytmii serca, zaburzeń przewodnictwa nerwowego czy epilepsji. Pomiar i analiza potencjału błonowego stanowią ważne narzędzia diagnostyczne w badaniach elektrofizjologicznych oraz w rozwoju leków modulujących aktywność kanałów jonowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl