Leksykon wskazań
na literę „W”
Wskazania na „W”, strona 7 z 7
wyprysk alergiczny powikłany zakażeniem drobnoustrojami wrażliwymi na kwas fusydynowy
Wyprysk alergiczny powikłany zakażeniem drobnoustrojami wrażliwymi na kwas fusydynowy to stan chorobowy, w którym pierwotna reakcja alergiczna skóry (wyprysk) ulega wtórnemu zakażeniu bakteryjnemu. Najczęściej dotyczy to pacjentów z atopowym zapaleniem skóry, egzemą kontaktową lub innymi dermatozami o podłożu alergicznym, gdzie uszkodzona bariera skórna staje się wrotami dla infekcji bakteryjnej.
wtrętowe zapalenie spojówek
Wtrętowe zapalenie spojówek to choroba zakaźna wywołana przez bakterie z rodzaju Chlamydia trachomatis. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn zapalenia spojówek na świecie, szczególnie w krajach rozwijających się. Zakażenie przenosi się przez bezpośredni kontakt z wydzieliną z oczu zakażonej osoby lub przez przedmioty zanieczyszczone tą wydzieliną. U dorosłych choroba może być również przenoszona drogą płciową.
wrodzony niedobór czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K
Wrodzony niedobór czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (VKCFD – Vitamin K-dependent clotting factor deficiency) to rzadka choroba genetyczna, charakteryzująca się nieprawidłową funkcją czynników II, VII, IX i X układu krzepnięcia, a także białek C i S. Występuje z częstością około 1 na 2-5 milionów urodzeń. Schorzenie ma charakter autosomalny recesywny i wynika z mutacji w genach GGCX lub VKORC1, odpowiedzialnych za proces gamma-karboksylacji zależnej od witaminy K.
wewnętrzny żylak odbytu
Wewnętrzny żylak odbytu to powiększenie i zapalenie żył znajdujących się w dolnej części odbytnicy i kanału odbytu. Żylaki wewnętrzne rozwijają się powyżej linii grzebieniastej i są pokryte nabłonkiem, dlatego zazwyczaj nie są bolesne. Najczęstszymi objawami są krwawienie podczas defekacji, uczucie niepełnego wypróżnienia oraz wypadanie żylaków przez kanał odbytu.
wsparcie fazy lutealnej w programie leczenia niepłodności technikami wspomaganego rozrodu
Wsparcie fazy lutealnej w programie leczenia niepłodności technikami wspomaganego rozrodu (ART) to kluczowy element postępowania medycznego w terapii zaburzeń płodności. Faza lutealna to okres od owulacji do rozpoczęcia miesiączki lub implantacji zarodka, kiedy to ciałko żółte produkuje progesteron niezbędny do przygotowania endometrium na przyjęcie zarodka.
wtórny brak krwawienia miesiączkowego
Wtórny brak krwawienia miesiączkowego (amenorrhea wtórna) definiuje się jako brak miesiączki przez co najmniej 3 cykle lub 6 miesięcy u kobiety, u której wcześniej występowały prawidłowe krwawienia miesiączkowe. Jest to objaw, a nie choroba, który może wynikać z wielu różnych przyczyn, takich jak: zaburzenia hormonalne, ciąża, zaburzenia czynności podwzgórza i przysadki mózgowej, zaburzenia czynności jajników, zaburzenia czynności tarczycy, zespół policystycznych jajników (PCOS), przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników, hiperprolaktynemia czy nadmierna utrata masy ciała.
wtórne nadciśnienie tętnicze
Wtórne nadciśnienie tętnicze to postać nadciśnienia, która jest skutkiem określonej, identyfikowalnej przyczyny, w odróżnieniu od nadciśnienia pierwotnego (idiopatycznego). Stanowi około 5-10% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego. Najczęstsze przyczyny obejmują choroby nerek (przewlekłą chorobę nerek, zwężenie tętnicy nerkowej, glomerulopatię), zaburzenia endokrynologiczne (pierwotny hiperaldosteronizm, zespół Cushinga, guz chromochłonny, choroby tarczycy), obturacyjny bezdech senny oraz stosowanie niektórych leków (m.in. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów, środków antykoncepcyjnych, cyklosporyny).
wyjałowienie przewodu pokarmowego przed zabiegami chirurgicznymi w obrębie jelit
Wyjałowienie przewodu pokarmowego przed zabiegami chirurgicznymi w obrębie jelit to procedura mająca na celu zminimalizowanie liczby bakterii w przewodzie pokarmowym, co może zmniejszyć ryzyko powikłań pooperacyjnych, w tym zakażeń. Wskazanie to występuje przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi jelita cienkiego i grubego, resekcjami jelita, czy operacjami z powodu raka jelita grubego.
wyprowadzanie ze znieczulenia wywołanego opioidami
Wyprowadzanie ze znieczulenia wywołanego opioidami to istotny proces kliniczny, który wymaga odpowiedniego zarządzania, aby zminimalizować powikłania. Znieczulenie opioidowe jest szeroko stosowane w anestezjologii ze względu na silne działanie przeciwbólowe, jednak może prowadzić do depresji oddechowej, hipotensji oraz nadmiernej sedacji, co wymaga kontrolowanego wyprowadzania pacjenta ze znieczulenia.
wspomaganie leczenia jodem radioaktywnym
Wspomaganie leczenia jodem radioaktywnym to terapia stosowana głównie w chorobach tarczycy, w tym w nadczynności tarczycy oraz w zróżnicowanym raku tarczycy. Leczenie to polega na podaniu pacjentowi radioaktywnego izotopu jodu (I-131), który gromadzi się w komórkach tarczycy i niszczy je poprzez promieniowanie. Wskazaniami do tej terapii są: nadczynność tarczycy oporna na leczenie farmakologiczne, choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne oraz leczenie uzupełniające po tyreoidektomii w raku tarczycy.
wzmożone napięcie psychiczne
Wzmożone napięcie psychiczne to stan, w którym pacjent doświadcza nasilonego stresu, niepokoju i dyskomfortu psychicznego, co może manifestować się zarówno objawami psychicznymi (drażliwość, lęk, zaburzenia koncentracji), jak i somatycznymi (bóle głowy, zaburzenia snu, napięcie mięśniowe). Stan ten może wynikać z różnych czynników, takich jak przedłużający się stres w pracy, trudne sytuacje życiowe, nadmierne obciążenie obowiązkami czy traumatyczne przeżycia.
wzmacnianie włosów
Wzmacnianie włosów to cel terapeutyczny ukierunkowany na poprawę kondycji, struktury i odporności włosów na uszkodzenia. Wskazanie to pojawia się w przypadku osłabionych, łamliwych włosów, nadmiernego ich wypadania lub pogorszenia jakości. Problemy te mogą wynikać z niedoborów żywieniowych, stresu, zaburzeń hormonalnych, stosowania agresywnych zabiegów fryzjerskich, a także chorób skóry głowy czy ogólnoustrojowych.
wyznaczanie funkcjonalnej masy nerek
Wyznaczanie funkcjonalnej masy nerek to procedura diagnostyczna służąca do oceny ilości czynnego miąższu nerkowego zdolnego do prawidłowego filtrowania krwi. Jest to istotny parametr w diagnostyce chorób nerek, planowaniu leczenia nefrologicznego oraz kwalifikacji do przeszczepów nerki. Wyznaczanie to może być przeprowadzone za pomocą różnych metod, w tym scyntygrafii nerek, badań laboratoryjnych oceniających wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR) czy badań obrazowych.
wrażliwa powierzchnia zęba startego aparatami ortodontycznymi
Wrażliwa powierzchnia zęba startego aparatami ortodontycznymi to powszechny problem występujący u pacjentów noszących stałe aparaty ortodontyczne. Do tego zjawiska dochodzi, gdy siły mechaniczne wytwarzane przez aparat ortodontyczny prowadzą do abrazji szkliwa, odsłaniając głębsze warstwy zęba, w tym zębinę. Odsłonięta zębina zawiera kanaliki dentynowe, które mają bezpośrednie połączenie z miazgą zęba, co powoduje nadwrażliwość na bodźce termiczne (zimno, ciepło), chemiczne (kwaśne pokarmy) oraz mechaniczne (szczotkowanie).
wrażliwa powierzchnia zęba startego protezami częściowymi
Wrażliwa powierzchnia zęba startego protezami częściowymi to problem, który często dotyka pacjentów użytkujących protezy ruchome. Zjawisko to występuje, gdy metalowe klamry protez częściowych lub ich elementy retencyjne powodują abrazję (ścieranie) szkliwa i odsłonięcie wrażliwej warstwy zębiny. Dochodzi wówczas do nadwrażliwości zębów na bodźce termiczne (zimno, ciepło), chemiczne (kwaśne pokarmy, napoje) oraz mechaniczne (szczotkowanie).
wrażliwa powierzchnia zęba startego szynami
Wrażliwa powierzchnia zęba startego szynami odnosi się do nadwrażliwości zębów, która powstaje w wyniku mechanicznego ścierania szkliwa i zębiny przez szyny zgryzowe, aparaty ortodontyczne lub parafunkcje zgryzowe, takie jak bruksizm. Pacjenci zgłaszają ostry, przeszywający ból, najczęściej podczas spożywania zimnych, gorących, słodkich lub kwaśnych pokarmów i napojów. Nadwrażliwość wynika z odsłonięcia kanalików zębinowych, co prowadzi do podrażnienia zakończeń nerwowych.
wrażliwa powierzchnia zęba startego klamrami
Wrażliwa powierzchnia zęba startego klamrami to problem, który często występuje u pacjentów korzystających z protez częściowych ruchomych wyposażonych w klamry metalowe. Jest to rodzaj nadwrażliwości zębów, która pojawia się w wyniku mechanicznego starcia tkanek twardych zęba (szkliwa i zębiny) przez metalowe elementy protezy. Klamry, które służą do utrzymania protezy w jamie ustnej, mogą z czasem powodować abrazję zębów, szczególnie w miejscach ich kontaktu z powierzchnią zęba.
wrażliwa powierzchnia zęba starta aparatem ortodontycznym
Wrażliwa powierzchnia zęba starta aparatem ortodontycznym to częsty problem występujący u pacjentów poddawanych leczeniu ortodontycznemu. Aparaty ortodontyczne, szczególnie te stałe, mogą powodować mechaniczne ścieranie szkliwa, prowadząc do odsłonięcia warstwy zębiny, która jest bardziej wrażliwa na bodźce zewnętrzne. W efekcie pacjenci doświadczają nadwrażliwości zębów, objawiającej się bólem lub dyskomfortem podczas spożywania pokarmów i napojów o skrajnych temperaturach, kwaśnych lub słodkich.
wrażliwa powierzchnia zęba starta protezą częściową
Wrażliwa powierzchnia zęba starta protezą częściową to problem, który często występuje u pacjentów użytkujących protezy ruchome. Zjawisko to polega na mechanicznym uszkodzeniu szkliwa lub zębiny przez elementy retencyjne protezy częściowej (najczęściej klamry). W wyniku ciągłego tarcia i mikrourazów dochodzi do odsłonięcia kanalików zębinowych, co prowadzi do nadwrażliwości zębów na bodźce termiczne, chemiczne i mechaniczne.
wrażliwa powierzchnia zęba starta szyną
Wrażliwa powierzchnia zęba starta szyną to problem dotyczący uszkodzenia szkliwa lub zębiny, najczęściej spowodowany nadmiernym naciskiem wywieranym przez szynę nazębną używaną w leczeniu bruksizmu lub zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego. Pacjenci zgłaszają zwiększoną wrażliwość na bodźce termiczne (zimno, ciepło), słodkie pokarmy oraz podczas szczotkowania zębów. Często towarzyszy temu ból o charakterze ostrym, krótkotrwałym, który pojawia się podczas działania bodźca i ustępuje po jego usunięciu.
wrażliwa powierzchnia zęba starta klamrą
Wrażliwa powierzchnia zęba starta klamrą to stan występujący najczęściej jako powikłanie użytkowania protez częściowych z klamrami. Klamry, które są metalowymi elementami retencyjnymi protezy, mogą z czasem powodować ścieranie powierzchni zębów, zwłaszcza w miejscach ich kontaktu. Prowadzi to do odsłonięcia warstw zęba położonych głębiej (zębiny), co skutkuje nadwrażliwością na bodźce termiczne (zimno, ciepło), chemiczne (kwaśne pokarmy) oraz mechaniczne (szczotkowanie).
wyrośla kostne
Wyrośla kostne, zwane również osteofitami, to nieprawidłowe narosty kostne, które tworzą się najczęściej wokół stawów lub na kręgosłupie. Powstają głównie w przebiegu chorób zwyrodnieniowych stawów, jako efekt długotrwałego procesu naprawczego organizmu w odpowiedzi na uszkodzenie chrząstki stawowej. Wyrośla kostne mogą również powstawać w wyniku przewlekłych urazów, stanów zapalnych kości lub w przebiegu chorób metabolicznych kości.
wiosenne zapalenie spojówek
Wiosenne zapalenie spojówek (VKC – Vernal Keratoconjunctivitis) to sezonowe, przewlekłe alergiczne schorzenie oczu o podłożu zapalnym. Występuje głównie u dzieci i młodzieży, częściej u chłopców niż dziewcząt, z tendencją do ustępowania w okresie dojrzewania. Choroba ma charakter nawrotowy, z nasileniem objawów w okresie wiosenno-letnim, co wiąże się z ekspozycją na alergeny sezonowe.
wypryskowe zapalenie skóry
Wypryskowe zapalenie skóry (egzema) to stan zapalny skóry charakteryzujący się świądem, zaczerwienieniem, obrzękiem i tworzeniem pęcherzyków. Choroba ma charakter przewlekły i nawrotowy, występując często u osób z predyspozycjami genetycznymi lub czynnikami środowiskowymi. W zależności od typu wyprysku, może być wywoływana przez alergeny kontaktowe, substancje drażniące, stres lub być związana z atopią.
wysypka pęcherzykowa w ospie wietrznej
Wysypka pęcherzykowa jest charakterystycznym objawem ospy wietrznej – zakaźnej choroby wirusowej wywoływanej przez wirus Varicella-zoster. Zmiany skórne początkowo mają postać plamek, które szybko przekształcają się w grudki, a następnie w pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym. Wysypka ma charakter polimorficzny (różne stadia zmian występują jednocześnie) i pojawia się falami, najczęściej rozpoczynając się na tułowiu, a następnie rozprzestrzeniając na twarz, owłosioną skórę głowy i kończyny.
wiosenne zapalenie rogówki i spojówki
Wiosenne zapalenie rogówki i spojówki (VKC – Vernal Keratoconjunctivitis) to przewlekła, nawracająca, alergiczna choroba zapalna oczu, występująca najczęściej u dzieci i młodzieży, szczególnie płci męskiej. Jak sugeruje nazwa, zaostrzenia choroby występują głównie w okresie wiosenno-letnim, choć u niektórych pacjentów może ona trwać przez cały rok.
wtórne zakażenie
Wtórne zakażenie to infekcja, która rozwija się po wcześniejszej chorobie lub na skutek osłabienia organizmu przez inny czynnik chorobotwórczy. Występuje najczęściej jako powikłanie pierwotnej infekcji, gdy układ odpornościowy pacjenta jest osłabiony i nie może skutecznie zwalczyć dodatkowych patogenów. Wtórne zakażenia mogą dotyczyć różnych układów i narządów, w tym dróg oddechowych, ran pooperacyjnych, skóry czy układu moczowego.
wzmożona pobudliwość nerwowa towarzysząca objawom menopauzy
Wzmożona pobudliwość nerwowa towarzysząca objawom menopauzy stanowi jeden z częstszych objawów wazomotorycznych występujących u kobiet w okresie klimakterium. Manifestuje się zwiększoną drażliwością, nerwowością, wahaniami nastroju, zaburzeniami koncentracji oraz często bezsennością. Objawy te są bezpośrednio związane ze spadkiem poziomu estrogenów, co wpływa na gospodarkę neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie serotoniny i noradrenaliny.
wtórne zakażenie w przebiegu dermatozy
Wtórne zakażenie w przebiegu dermatozy to powikłanie polegające na nałożeniu się infekcji bakteryjnej, grzybiczej lub wirusowej na istniejące już zmiany skórne. Do najczęstszych dermatoz predysponujących do wtórnych zakażeń należą: atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, wyprysk kontaktowy czy inne choroby przebiegające z uszkodzeniem bariery naskórkowej. Uszkodzona skóra stanowi wrota zakażenia dla drobnoustrojów, co prowadzi do zaostrzenia objawów podstawowej choroby skóry.
wyłysienie androgenowe
Łysienie androgenowe, znane również jako androgeniczne wyłysienie lub po prostu łysienie typu męskiego, to najczęstsza forma utraty włosów, dotykająca zarówno mężczyzn, jak i kobiety. U mężczyzn objawia się zazwyczaj poprzez charakterystyczne cofanie się linii włosów w kształcie litery M oraz przerzedzenie włosów na szczycie głowy. U kobiet proces ten przebiega nieco inaczej – włosy stają się cieńsze i przerzedzają się równomiernie na całej głowie, rzadko prowadząc do całkowitego wyłysienia.
wtórny hiperaldosteronizm w przewlekłej niewydolności serca z obrzękiem
Wtórny hiperaldosteronizm w przewlekłej niewydolności serca z obrzękiem to stan, w którym dochodzi do zwiększonego wydzielania aldosteronu w odpowiedzi na aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). W przeciwieństwie do pierwotnego hiperaldosteronizmu, który wynika z autonomicznej produkcji aldosteronu przez nadnercza, wtórna postać jest mechanizmem kompensacyjnym organizmu.
wtórny hiperaldosteronizm w przebiegu ciężkiej przewlekłej choroby wątroby przebiegającej z obrzękiem i wodobrzuszem
Wtórny hiperaldosteronizm w przebiegu ciężkiej przewlekłej choroby wątroby jest poważnym powikłaniem, które znacząco wpływa na homeostazę wodno-elektrolitową organizmu. W tym stanie dochodzi do nadmiernego wydzielania aldosteronu w odpowiedzi na zmniejszoną objętość krwi krążącej i spadek ciśnienia tętniczego, co jest wtórne do uszkodzenia miąższu wątroby i rozwoju nadciśnienia wrotnego.
wysuszenie skóry
Wysuszenie skóry to powszechny problem dermatologiczny, charakteryzujący się uczuciem napięcia, szorstkością, łuszczeniem się oraz brakiem elastyczności skóry. Występuje, gdy skóra traci swoją naturalną wilgoć i lipidy, co prowadzi do uszkodzenia bariery ochronnej naskórka. Przyczyny mogą być różnorodne, od czynników środowiskowych (niska wilgotność powietrza, ekspozycja na wiatr, zimno), poprzez niewłaściwą pielęgnację (częste mycie, stosowanie detergentów), aż po starzenie się skóry czy choroby dermatologiczne (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca).
wykrzepianie w przetoce tętniczo-żylnej
Wykrzepianie w przetoce tętniczo-żylnej to poważne powikłanie dotyczące pacjentów dializowanych, którego istotą jest tworzenie się skrzepliny wewnątrz przetoki, co prowadzi do jej niedrożności. Przetoka tętniczo-żylna (AVF – arteriovenous fistula) jest najczęściej wykorzystywanym dostępem naczyniowym do hemodializy, a jej prawidłowe funkcjonowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia.
wtórna angiopatia cukrzycowa
Wtórna angiopatia cukrzycowa to jedno z najpoważniejszych powikłań długotrwałej cukrzycy, charakteryzujące się uszkodzeniem naczyń krwionośnych w wyniku przewlekłej hiperglikemii. Występuje ona w dwóch głównych postaciach: mikroangiopatii (uszkodzenie małych naczyń) oraz makroangiopatii (uszkodzenie dużych naczyń). Mikroangiopatia prowadzi do rozwoju retinopatii, nefropatii i neuropatii cukrzycowej, natomiast makroangiopatia zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu i choroby niedokrwiennej kończyn dolnych.
wtórna angiopatia miażdżycowa
Wtórna angiopatia miażdżycowa to choroba naczyń krwionośnych, która rozwija się jako powikłanie innych schorzeń, najczęściej cukrzycy, nadciśnienia tętniczego lub zaburzeń lipidowych. W przeciwieństwie do pierwotnej angiopatii miażdżycowej, która występuje samoistnie, wtórna angiopatia jest konsekwencją długotrwałego uszkodzenia śródbłonka naczyniowego przez inne czynniki chorobowe.
wtórny zawał mięśnia sercowego
Wtórny zawał mięśnia sercowego odnosi się do ponownego wystąpienia zawału serca u pacjenta, który wcześniej przebył już pierwszy incydent. Jest to poważne powikłanie choroby wieńcowej, które wiąże się z wyższym ryzykiem śmiertelności niż zawał pierwotny. Wtórny zawał może wystąpić w tym samym obszarze mięśnia sercowego lub w innej lokalizacji i najczęściej jest spowodowany postępującą miażdżycą tętnic wieńcowych, destabilizacją blaszki miażdżycowej lub niewłaściwą kontrolą czynników ryzyka.