wiosenne zapalenie rogówki i spojówki
Wskazanie

Wiosenne zapalenie rogówki i spojówki (VKC – Vernal Keratoconjunctivitis) to przewlekła, nawracająca, alergiczna choroba zapalna oczu, występująca najczęściej u dzieci i młodzieży, szczególnie płci męskiej. Jak sugeruje nazwa, zaostrzenia choroby występują głównie w okresie wiosenno-letnim, choć u niektórych pacjentów może ona trwać przez cały rok.

Choroba charakteryzuje się typowymi objawami alergicznymi takimi jak świąd (najbardziej dokuczliwy objaw), łzawienie, uczucie ciała obcego, światłowstręt oraz wydzielina śluzowa. W obrazie klinicznym obserwuje się przekrwienie spojówek, brodawki na spojówce tarczkowej powieki górnej (często tworzące tzw. „bruk kamienny”), a w cięższych przypadkach punktowe ubytki nabłonka rogówki lub owrzodzenia (tzw. tarcze Trantasa).

W leczeniu wiosennego zapalenia rogówki i spojówki stosuje się kilka grup leków. Podstawą są krople przeciwalergiczne, w tym preparaty zawierające kromoglikan sodowy (Allergo-Comod, Cromohexal), lodoksamid (Alomide) oraz olopatadyna (Opatanol, Pataday). W ostrzejszych przypadkach stosuje się miejscowe kortykosteroidy, takie jak deksametazon (Dexamethason WZF), hydrokortyzon (Hydrocortison) czy fluorometolon (Flucon), jednak ze względu na ryzyko działań niepożądanych tylko przez krótki czas.

W ciężkich, opornych przypadkach wdrażane są inhibitory kalcyneuryny w postaci kropli, takie jak cyklosporyna A (Ikervis, Restasis) lub takrolimus (w postaci preparatów recepturowych). Dodatkowo pacjenci mogą korzystać z preparatów „sztucznych łez” (Hyabak, Systane Ultra, Thealoz Duo) oraz zimnych kompresów w celu łagodzenia objawów.

Największą trudnością w leczeniu wiosennego zapalenia rogówki i spojówki jest jego przewlekły i nawrotowy charakter, co wymaga długotrwałej terapii i regularnych wizyt kontrolnych. Problematyczne jest również stosowanie miejscowych kortykosteroidów, które choć skuteczne, niosą ryzyko poważnych powikłań, takich jak jaskra, zaćma czy infekcje oportunistyczne. Wyzwaniem jest także zapewnienie odpowiedniej współpracy młodych pacjentów w zakresie regularnego stosowania kropli oraz unikania czynników wywołujących zaostrzenia. W najcięższych przypadkach choroba może prowadzić do trwałego upośledzenia widzenia, co podkreśla znaczenie wczesnego rozpoznania i odpowiedniego leczenia.