syntetyczny steroid
Syntetyczne steroidy to grupa związków chemicznych zaprojektowanych w laboratoriach, naśladujących działanie naturalnych steroidów występujących w organizmie człowieka. Są to substancje o budowie lipidowej, które zawierają układ czterech pierścieni węglowych i odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych.
W medycynie syntetyczne steroidy znajdują szerokie zastosowanie, szczególnie jako leki przeciwzapalne i immunosupresyjne (glikokortykosteroidy), środki anaboliczne wspomagające wzrost masy mięśniowej i gęstości kości (steroidy anaboliczno-androgenne) oraz w terapii hormonalnej (np. estrogeny, progesteron). Najczęściej stosowane to prednizon, deksametazon, metyloprednizolon, testosteron i jego pochodne.
Pomimo niewątpliwych korzyści terapeutycznych, długotrwałe stosowanie syntetycznych steroidów wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Mogą one powodować zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, dyslipidemia), osłabienie układu odpornościowego, osteoporozę, zaburzenia psychiczne, uszkodzenia wątroby i zaburzenia endokrynologiczne. Z tego powodu leczenie steroidami wymaga ścisłego nadzoru medycznego i starannego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Megestrolu octan – Właściwości farmakodynamiczne
Megestrolu octan jest syntetycznym progestagenem o silnym działaniu hamującym owulację, stosowanym przede wszystkim w terapii hormonalnej nowotworów piersi i endometrium (kod ATC: L02AB01). Jego mechanizm przeciwnowotworowy nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że polega na hamowaniu wydzielania gonadotropin przez przysadkę, co prowadzi do zmian hormonalnych wpływających na proliferację komórek nowotworowych. Substancja ta wykazuje również działanie anaboliczne, zwiększając masę ciała poprzez poprawę łaknienia oraz wzrost masy tkanki tłuszczowej i mięśniowej, co jest szczególnie istotne w leczeniu anoreksji i kacheksji towarzyszących chorobom przewlekłym.
anoreksja, anoreksja i kacheksja, dysfagia, działanie gestagenne, gonadotropiny przysadkowe, hamowanie owulacji, kacheksja nowotworowa, mechanizm przeciwnowotworowy, megestrol octan, nowotwór endometrium, nowotwór piersi, progestagen, przyrost masy ciała, rak piersi, środek przeciwnowotworowy, syntetyczny steroid, terapia hormonalna, tkanka mięśniowa, tkanka tłuszczowa, zawiesina doustna, zespół wyniszczenia - Leksykon substancji czynnych
Octan megestrolu – Właściwości farmakodynamiczne
Octan megestrolu, będący syntetycznym steroidem o silnych właściwościach progestagennych, antyestrogenowych oraz antygonadotropowych, jest stosowany przede wszystkim w terapii nowotworów piersi i endometrium. Jego mechanizm przeciwnowotworowy nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że polega na hamowaniu produkcji gonadotropin przez przysadkę mózgową. Preparat Megalia zawiera zmikronizowany octan megestrolu w stężeniu 40 mg/ml w formie zawiesiny doustnej, co zapewnia dobrą biodostępność i ułatwia podawanie pacjentom z trudnościami w połykaniu.
anoreksja, anoreksja i kacheksja, dysfagia, działanie antyestrogenowe, działanie antygonadotropowe, hamowanie owulacji, kacheksja, łaknienie, lek przeciwnowotworowy, masa mięśniowa, nowotwór endometrium, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, progestagen, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, terapia hormonalna, utrata masy ciała - Leksykon leków
Skład i postać leku – Androcur 50 mg
Androcur w dawce 50 mg zawiera cyproteronu octan, syntetyczny steroid o działaniu antyandrogennym, stosowany w terapii schorzeń zależnych od androgenów. Każda tabletka zawiera 50 mg substancji czynnej oraz 105,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Tabletki mają charakterystyczny wygląd z rowkiem dzielącym i oznaczeniem „BV” w sześciokącie, co umożliwia precyzyjne dawkowanie poprzez podział na dwie równe części. Substancje pomocnicze to m.in. skrobia kukurydziana, powidon K 25, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości farmaceutyczne leku.
cyproteron, cyproteronu octan, działanie antyandrogenowe, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niezgodność farmaceutyczna, powidon, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, substancja wypełniająca, syntetyczny steroid, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Danazol Polfarmex 200 mg
Danazol, syntetyczny steroid z grupy pochodnych etinylotestosteronu (kod ATC: G03XA01), wykazuje złożony mechanizm działania receptorowego, z najsilniejszym powinowactwem do receptorów androgenowych, mniejszym do progesteronowych i najsłabszym do estrogenowych. Jego farmakodynamika obejmuje zarówno efekty androgenowe, antyandrogenowe, progestagenne, antyprogestagenne, jak i estrogenne oraz antyestrogenne. Kluczowym mechanizmem jest hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych poprzez blokadę enzymów steroidogennych (m.in. dehydrogenazy 3β i 17β, 17-hydroksylazy, 17,20-liazy, 11β- i 21-hydroksylazy) oraz hamowanie akumulacji cAMP w warstwie ziarnistej pęcherzyka Graafa i komórkach ciałka żółtego, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy steroidów. Danazol hamuje śródcykliczne wydzielanie FSH i LH, wpływa na stężenia LH oraz może redukować średnie stężenia gonadotropin u kobiet po menopauzie, przy czym efekt ten jest odwracalny w ciągu 60-90 dni po zakończeniu terapii.
alfa-2-makroglobulina, androgen, antygonadotropina, antytrombina, białko osocza, ciałko żółte, cykliczny AMP, danazol, erytropoetyna, fibrynogen, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, inhibitor esterazy C1, oś podwzgórze-przysadka-gonada, pęcherzyk Graafa, plazminogen, pochodna etinylotestosteronu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, progestagen, protrombina, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, wolny testosteron - Leksykon substancji czynnych
Danazol – Właściwości farmakodynamiczne
Danazol jest syntetycznym steroidem pochodzącym od etinylotestosteronu, wykazującym złożony profil farmakologiczny z dominującym powinowactwem do receptorów androgenowych, a także działaniem progestagennym i antyestrogennym. Jego mechanizm działania obejmuje hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych poprzez inhibicję kluczowych enzymów steroidogenezy, takich jak dehydrogenaza 3β i 17β hydroksysteroidowa, 17-hydroksylaza, 17,20-liaza, 11β- i 21-hydroksylaza oraz enzymy rozszczepiające łańcuchy boczne cholesterolu. Alternatywnie, danazol może hamować akumulację cAMP w komórkach warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa i ciałka żółtego, co prowadzi do obniżenia śródcyklicznego wydzielania FSH i LH oraz redukcji stężenia gonadotropin u kobiet po menopauzie.
11β-hydroksylaza, 17-hydroksylaza, 20-liaza, 21-hydroksylaza, alfa-2-makroglobulina, antygonadotropina, antytrombina III, ciałko żółte, cykliczny AMP, danazol, dysfagia, erytropoetyna, erytropoeza, fibrynogen, fibrynoliza, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor esterazy C1, oś podwzgórze-przysadka-gonady, plazminogen, pochodna etinylotestosteronu, protrombina, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, układ dopełniacza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axocar 10 mg + 80 mg
Lek Axocar, zawierający ezetymib i symwastatynę w dawkach od 10 mg + 10 mg do 10 mg + 80 mg, posiada istotne przeciwwskazania kliniczne, które należy bezwzględnie respektować. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (od 51,6 mg do 483,0 mg w zależności od dawki). Nie należy stosować go w okresie ciąży i laktacji ze względu na ryzyko teratogenne wynikające z hamowania syntezy cholesterolu. Ponadto, u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz stosowanie Axocar jest przeciwwskazane z powodu ryzyka hepatotoksyczności i zaburzonego metabolizmu symwastatyny.
antybiotyk makrolidowy, ciąża i karmienie piersią, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, erytromycyna i klarytromycyna, ezetymib i symwastatyna, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancje czynne, syntetyczny steroid, terapia hipolipemizująca, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon substancji czynnych
Tibolon – Działania niepożądane
Tibolon, syntetyczny steroid stosowany w terapii hormonalnej kobiet w okresie pomenopauzalnym, wykazuje istotne działania niepożądane o różnej częstości występowania, sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA. Najczęściej obserwowane działania obejmują obrzęk, ból podbrzusza, nadmierne owłosienie, trądzik, upławy, przerost endometrium, krwotoki pomenopauzalne, tkliwość piersi oraz zakażenia grzybicze. Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano dodatkowo zawroty głowy, bóle głowy, migreny, wysypki, zaburzenia widzenia, depresję, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia czynności wątroby oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. W badaniu LIFT po 2,9 roku stosowania tibolonu (1,25 mg) u kobiet w wieku około 68 lat stwierdzono 4 przypadki raka endometrium na 1746 pacjentek, co odpowiada 0,8 dodatkowego przypadku na 1000 kobiet rocznie. Współczynnik ryzyka raka piersi wynosi 1,3, co przekłada się na około 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących tibolon przez 5 lat (95% CI: 0-6).
ból głowy, ból podbrzusza, choroba niedokrwienna serca, choroba pęcherzyka żółciowego, demencja, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysplazja szyjki macicy, hirsutyzm, kandydoza pochwy, klasyfikacja MedDRA, krwotok pomenopauzalny, łojotokowe zapalenie skóry, mastalgia, menopauza, migrena, nieostre widzenie, obrzęk, okres pomenopauzalny, ostuda, plamica naczyniowa, przerost endometrium, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, syntetyczny steroid, terapia estrogenowo-progestagenowa, terapia hormonalna, tibolon, trądzik, udar niedokrwienny, upławy, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zakrzepica żył głębokich, zapalenie sromu i pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simratio 10 10 mg
Produkt leczniczy Simratio, zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na symwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (odpowiednio 0,07 g, 0,14 g i 0,285 g w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg), czynną chorobę wątroby lub niewyjaśnione, utrzymujące się podwyższenie aktywności aminotransferaz. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie leku w okresie ciąży i laktacji ze względu na ryzyko teratogenności wynikające z hamowania syntezy cholesterolu, niezbędnego do prawidłowego rozwoju płodu.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, ciąża i karmienie piersią, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, endometrioza, gemfibrozyl, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, powikłania wątrobowe, statyna, symwastatyna, syntetyczny steroid, terapia hipolipemizująca, WZW typu C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levosert Easy 52 mg (20 mcg/24h)
Levosert Easy to domaciczny system terapeutyczny (IUS) zawierający 52 mg lewonorgestrelu, który uwalnia hormon bezpośrednio do jamy macicy, co umożliwia skuteczne działanie miejscowe przy minimalnym wpływie ogólnoustrojowym. Początkowa szybkość uwalniania lewonorgestrelu wynosi około 20,4 µg/dobę, spadając do 17,7 µg/dobę po pierwszym roku i około 6,5 µg/dobę po 8 latach stosowania, ze średnią szybkością uwalniania 13,5 µg/dobę przez cały okres 8 lat. Stężenie lewonorgestrelu w osoczu jest niskie, wynosząc 252 ± 123 pg/ml po 7 dniach i zmniejszając się do 88 ± 37 pg/ml po 8 latach, co przekłada się na ograniczone działanie ogólnoustrojowe przy zachowaniu wysokiej skuteczności miejscowej.
biodostępność leku, działanie farmakologiczne, działanie ogólnoustrojowe, globulina wiążąca hormony płciowe, kontrolowane uwalnianie substancji czynnej, lewonorgestrel, okres półtrwania, SHBG, stężenie osoczowe, stężenie w osoczu, syntetyczny steroid, system terapeutyczny domaciczny, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cachexan 40 mg/ml
Cachexan, zawierający megestrolu octan w stężeniu 40 mg/ml, jest syntetycznym progestagenem o kodzie ATC L02AB01, stosowanym w terapii hormonalnej nowotworów hormonozależnych, zwłaszcza raka piersi i endometrium. Megestrol wykazuje działanie gestagenne oraz hamuje owulację, co przekłada się na jego przeciwnowotworowe właściwości, choć dokładny mechanizm działania w onkologii oraz w leczeniu anoreksji i kacheksji pozostaje nie do końca poznany. Przypuszcza się, że efekt terapeutyczny wynika z hamowania wydzielania gonadotropin przez przysadkę mózgową, co wpływa na zahamowanie wzrostu nowotworów hormonozależnych. Ponadto, megestrolu octan wykazuje korzystne działanie na masę ciała pacjentów, co jest szczególnie istotne w leczeniu zespołów kachektycznych i anorektycznych towarzyszących chorobom przewlekłym, takim jak nowotwory czy AIDS. Terapia tym lekiem prowadzi do poprawy łaknienia, zwiększenia masy tkanki tłuszczowej oraz masy mięśniowej, co przekłada się na poprawę stanu odżywienia i jakości życia pacjentów. Z tego względu Cachexan jest stosowany zarówno jako lek przeciwnowotworowy, jak i środek wspomagający leczenie patologicznej utraty masy ciała, mającej negatywny wpływ na rokowanie i przebieg choroby podstawowej.
anoreksja, anoreksja i kacheksja, choroba nowotworowa, działanie gestagenne, hamowanie gonadotropin, hamowanie owulacji, klasyfikacja ATC, masa ciała, mechanizm działania przeciwnowotworowego, megestrol octan, nowotwór endometrium, nowotwór piersi, poprawa łaknienia, progestagen, przysadka mózgowa, środek przeciwnowotworowy, syntetyczny steroid, terapia hormonalna, tkanka mięśniowa, tkanka tłuszczowa, utrata masy ciała - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Megace 40 mg/ml
Megestrolu octan, zawarty w preparacie Megace (40 mg/ml, zawiesina doustna), jest syntetycznym gestagenem o działaniu przeciwnowotworowym, stosowanym głównie w terapii hormonozależnych nowotworów piersi i endometrium. Jego mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że efekt terapeutyczny wynika z hamowania produkcji gonadotropin przez przysadkę mózgową, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych zależnych od hormonów płciowych. Megestrolu octan klasyfikowany jest w grupie leków przeciwnowotworowych i immunomodulujących (kod ATC: L02AB01).
anoreksja i kacheksja, działanie gestagenne, efekt przeciwnowotworowy, gonadotropina, hamowanie owulacji, kacheksja nowotworowa, lek immunomodulujący, lek przeciwnowotworowy, mechanizm działania przeciwnowotworowego, megestrol octan, nowotwór endometrium, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, progestagen, przyrost masy ciała, przysadka mózgowa, rak endometrium, rak piersi, środek przeciwnowotworowy, syntetyczny steroid, zawiesina doustna, zespół wyniszczenia