profil toksykologiczny nikotyny

Nikotyna to związek chemiczny z grupy alkaloidów pirydynowych, występujący naturalnie w liściach tytoniu. Działa jako silny stymulant ośrodkowego układu nerwowego i stanowi główną substancję odpowiedzialną za uzależnienie od tytoniu.

Profil toksykologiczny nikotyny jest złożony. W niskich dawkach substancja ta powoduje pobudzenie psychomotoryczne, wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca oraz kurczenie się naczyń obwodowych. W wyższych dawkach może prowadzić do depresji ośrodkowego układu nerwowego, drgawek, zaburzeń oddychania, a nawet zgonu. Dawka śmiertelna dla osoby dorosłej szacowana jest na 30-60 mg przy podaniu doustnym.

Mechanizm działania nikotyny opiera się głównie na jej oddziaływaniu z receptorami acetylocholinowymi (nAChR), co skutkuje uwolnieniem licznych neuroprzekaźników, w tym dopaminy, serotoniny i noradrenaliny. Te efekty neurofarmakologiczne są podstawą jej silnego potencjału uzależniającego, porównywalnego z kokainą czy heroiną.

Nikotyna jest metabolizowana głównie w wątrobie przez cytochrom P450 (przede wszystkim CYP2A6). Głównym metabolitem jest kotynina, która ze względu na dłuższy okres półtrwania jest wykorzystywana jako biomarker ekspozycji na nikotynę. Okres półtrwania samej nikotyny wynosi około 2 godzin.

W diagnostyce zatruć nikotynowych stosuje się oznaczenia stężenia nikotyny i kotyniny w płynach ustrojowych. Leczenie ostrych zatruć ma charakter objawowy i podtrzymujący funkcje życiowe, gdyż nie istnieje swoista odtrutka.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl