Właściwości farmakokinetyczne
Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 15-30 minut, odpowiednio 2 mg/l (3 333 j.m./l) dla dawki 300 000 j.m. oraz 12 mg/l (20 000 j.m./l) dla dawki 1 mln j.m. Po dożylnym bolusie 5 mln j.m. stężenie sięga około 400 mg/l (666 666 j.m./l), natomiast przy infuzji dożylnej >6h utrzymuje się na poziomie 12-20 mg/l (20 000-33 333 j.m./l). Okres półtrwania benzylopenicyliny wynosi około 30 minut, jednak u pacjentów z niewydolnością nerek może wydłużyć się do 10 godzin. U noworodków okres półtrwania jest znacząco dłuższy i zmniejsza się z wiekiem: 3,2 h w pierwszym tygodniu życia, 1,7 h w drugim i 1,4 h w trzecim tygodniu. Po podaniu domięśniowym noworodkom w dawce 50 000-100 000 j.m./kg maksymalne stężenia wynoszą odpowiednio 25 mg/l (41 666 j.m./l) i 35 mg/l (58 333 j.m./l).

Właściwości farmakokinetyczne benzylopenicyliny

Wchłanianie

Benzylopenicylina potasowa charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krwi po podaniu domięśniowym. W ciągu 15-30 minut po wstrzyknięciu domięśniowym w dawce 300 000 j.m. lub 1 mln j.m. lek osiąga maksymalne stężenie w osoczu wynoszące odpowiednio około 2 mg/l (3 333 j.m./l) i 12 mg/l (20 000 j.m./l). 1

Stężenie w osoczu po podaniu dożylnym

Po wstrzyknięciu dożylnym benzylopenicyliny w dawce 5 mln j.m., trwającym 3-5 minut, średnie stężenie w osoczu mierzone bezpośrednio po zakończeniu iniekcji wynosi około 400 mg/l (666 666 j.m./l). W przypadku infuzji dożylnej trwającej ponad 6 godzin, z zastosowaniem tej samej dawki 5 mln j.m., uzyskuje się stałe stężenie leku w granicach 12-20 mg/l (20 000-33 333 j.m./l). 2

Podanie benzylopenicyliny w dawce 2 mln j.m. w ciągu 2 godzin lub 3 mln j.m. w ciągu 3 godzin prowadzi do osiągnięcia średniego stężenia antybiotyku w osoczu na poziomie około 20 mg/l (33 333 j.m./l). 3

Okres półtrwania

Okres półtrwania penicyliny w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi około 30 minut, przy czym obserwuje się znaczne różnice osobnicze. U pacjentów z niewydolnością nerek okres półtrwania może ulec znacznemu wydłużeniu, nawet do 10 godzin. 4

Parametry farmakokinetyczne u noworodków

U noworodków farmakokinetyka benzylopenicyliny wykazuje istotne różnice w porównaniu do osób dorosłych. Okres półtrwania leku w osoczu noworodków jest znacząco wydłużony, przy czym ulega skróceniu wraz z wiekiem dziecka:

  • W pierwszym tygodniu życia – 3,2 godziny 5
  • W drugim tygodniu życia – 1,7 godziny 5
  • W trzecim tygodniu życia – 1,4 godziny 5

Po podaniu domięśniowym noworodkom benzylopenicyliny w dawce 50 000-100 000 j.m./kg masy ciała, średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosi odpowiednio około 25 mg/l (41 666 j.m./l) lub 35 mg/l (58 333 j.m./l). 6

Wiązanie z białkami osocza

Benzylopenicylina potasowa wiąże się z białkami osocza w zakresie 45-65%. 7

Dystrybucja w tkankach i płynach ustrojowych

Benzylopenicylina wykazuje zróżnicowaną zdolność przenikania do różnych tkanek i płynów ustrojowych:

Metabolizm

Benzylopenicylina jest metabolizowana w wątrobie w około 40%, gdzie ulega przekształceniu do kwasu penicyloilowego. 10

Wydalanie

Benzylopenicylina jest wydalana głównie przez nerki z moczem, w zakresie 60-90% podanej dawki. Większość leku jest wydalana w ciągu pierwszej godziny po podaniu. 11

Wydalanie benzylopenicyliny przez nerki można zmniejszyć poprzez równoczesne podanie probenecydu, który hamuje aktywną sekrecję kanalikową leku. 12

U noworodków wydalanie benzylopenicyliny przez nerki zachodzi znacznie wolniej niż u osób dorosłych, co przyczynia się do wydłużonego okresu półtrwania leku w tej grupie wiekowej. 13

Farmakokinetyka w zależności od dawki i drogi podania

Dawka i droga podania Maksymalne stężenie w osoczu Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego
300 000 j.m. (domięśniowo) 2 mg/l (3 333 j.m./l) 15-30 minut
1 000 000 j.m. (domięśniowo) 12 mg/l (20 000 j.m./l) 15-30 minut
5 000 000 j.m. (dożylnie, bolus 3-5 min) 400 mg/l (666 666 j.m./l) Bezpośrednio po zakończeniu iniekcji
5 000 000 j.m. (infuzja dożylna >6h) 12-20 mg/l (20 000-33 333 j.m./l) Stężenie stałe
2 000 000 j.m. (infuzja dożylna 2h) 20 mg/l (33 333 j.m./l) W trakcie infuzji
3 000 000 j.m. (infuzja dożylna 3h) 20 mg/l (33 333 j.m./l) W trakcie infuzji
50 000 j.m./kg mc. (domięśniowo, noworodki) 25 mg/l (41 666 j.m./l) Nie określono
100 000 j.m./kg mc. (domięśniowo, noworodki) 35 mg/l (58 333 j.m./l) Nie określono
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl